Η… χρυσή φυλακή των μαθητών

Για του λόγου το αληθές, υπάρχουν οι… αποδείξεις. Στοιβαγμένες η μία πάνω
στην άλλη, σε μια ακρούλα στο πάσο της κουζίνας ­ μέχρι να πάρουν τον δρόμο
τους για το συρτάρι των… αποδείξεων ή τα σκουπίδια. Στην αρχή, ούτε που το
παίρνεις είδηση. Δεν πας μια φορά στο βιβλιοπωλείο, ούτε σε ένα βιβλιοπωλείο.
Πηγαίνεις τόσες φορές και σε τόσα βιβλιοπωλεία ­ μέχρι να εξαντληθούν οι
λίστες των παραγγελιών που φέρνουν κάθε μεσημέρι τα παιδιά στο σπίτι από
δασκάλους και καθηγητές ­ που ούτε καν μπορείς να συνειδητοποιήσεις και να
προσμετρήσεις το… κόστος!

Έχει κόπο και αγωνιώδη αναζήτηση αλλά έχει και μαγεία αυτή η περιπέτεια! Έχει χρώμα, τα ξαναμμένα βλέμματα των παιδιών που παραμένουν ηλεκτρισμένα μόνο όταν διαλέγουν την πιο πρωτότυπη γόμα (εκείνη που δεν… σβήνει), την πιο περίεργη ξύστρα (εκείνη που σπάει τις μύτες), το πιο φανταχτερό μολύβι (ίσα που χαράζει γράμματα και αριθμούς)…

Είναι μια περιπέτεια αυτό το αδιάκοπο πηγαινέλα στο βιβλιοπωλείο της
γειτονιάς, ύστερα του παραδίπλα τετραγώνου, μετά στο «μεγάλο» δίπλα στον
ηλεκτρικό σταθμό ή στο κεντρικό κοντά στη δουλειά. Ποτέ δεν βρίσκεις όλα τα
χρειαζούμενα μαζί και αναγκάζεσαι να κάνεις άπειρους συνδυασμούς και βόλτες
μέχρι να φουσκώσει και να βαρύνει τόσο η τσάντα του κάθε παιδιού που να
γέρνουν οι… ώμοι του ­ λες και ο στόχος είναι ακριβώς αυτός!

Έχει κόπο και αγωνιώδη αναζήτηση αλλά έχει και μαγεία αυτή η περιπέτεια! Έχει
χρώμα, τη μυρωδιά της μελάνης και του φρεσκοτυπωμένου χαρτιού, τα ξαναμμένα
βλέμματα των παιδιών που παραμένουν ηλεκτρισμένα μόνο όταν διαλέγουν την πιο
πρωτότυπη γόμα (εκείνη που δεν… σβήνει), την πιο περίεργη ξύστρα (εκείνη που
σπάει τις μύτες), το πιο φανταχτερό μολύβι (ίσα που χαράζει γράμματα και
αριθμούς), τα πιο ιδιότροπα στιλό…

Η πρώτη επίσκεψη στο βιβλιοπωλείο γίνεται χρονικά πριν καν ανοίξουν τα
σχολεία. Τότε υποκύπτεις και αγοράζεις στα παιδιά και κάποια από εκείνα τα
ιδιότροπα, πρωτότυπα και φανταχτερά σχολικά είδη που είναι απαραίτητα μόνο
στη… φαντασία τους. Αλλά όταν τα σχολεία ανοίγουν και έρχονται οι λίστες στο
σπίτι, με αυστηρές προδιαγραφές όπως «κλασικά μπλε τετράδια», κλασικά μολύβια
και γόμες, τα παιδιά παραιτούνται από τον ενθουσιασμό και τις διαδρομές και οι
γονείς τρέχουν μόνοι τους!

Όταν έχεις παιδιά σε ιδιωτικά σχολεία φυσικά και ξέρεις ότι θα πληρώνεις ακόμη
και τον αέρα που αναπνέουν. «Είναι επιλογή σου», λέει ένας συνάδελφος, αλλά
δεν έχει παιδιά και αγνοεί το δυσπρόσιτο μονοπάτι που ακολουθείται για τη
γνώση και τη μάθηση στο μέσο δημόσιο σχολείο όπου είναι τα σχολικά βιβλία…
δωρεάν και η προσφερόμενη παιδεία υπό αμφισβήτηση!

Οι… παραγγελίες

Η πρώτη επίσκεψη στο βιβλιοπωλείο γίνεται χρονικά πριν καν ανοίξουν τα σχολεία. Τότε υποκύπτεις και αγοράζεις στα παιδιά και κάποια από εκείνα τα ιδιότροπα, πρωτότυπα και φανταχτερά σχολικά είδη που είναι απαραίτητα μόνο στη… φαντασία τους

Εκτός από τα σχολικά της βιβλία, λοιπόν, η Ιλεάννα ­ μαθήτρια της ΣΤ’
Δημοτικού πια ­ έφερε στο σπίτι και τέσσερις λίστες με παραγγελίες. Μία από τη
δασκάλα της τάξης, δεύτερη από τη δασκάλα της μουσικής, τρίτη από τη δασκάλα
των καλλιτεχνικών, τέταρτη από τη δασκάλα των αγγλικών. Τα σχολικά βιβλία (όσα
έχουν κυκλοφορήσει ­ 18 συνολικά μαζί με τα κριτήρια αξιολόγησης) στοίχισαν
γύρω στις 10.000 δραχμές. Δύο βοηθήματα γλώσσας και ένα για τα μαθηματικά,
άλλες 13.000 δραχμές. Η δασκάλα της ζήτησε έξτρα το βοήθημα «Το συντακτικό σε
απλά μαθήματα» (Εκδόσεις Πατάκη). Το παραγγείλαμε αγνοώντας ότι κυκλοφορεί σε
δύο τόμους ­ 6.500 ο τόμος! Ένα ακόμη έξτρα βιβλίο ­ τα δημοτικά τραγούδια του
Πολίτη ­ στοίχισε 3.500 δραχμές. Η τσαντούλα με τα χρειαζούμενα για το μάθημα
των καλλιτεχνικών (πινέλα, μπογιές, κόλλες ρευστές και μη και δεν
συμμαζεύεται) κόστισε 12.000 δραχμές. Φλογέρα είχαμε ευτυχώς από πέρυσι, αλλά
τα δύο «φρέσκα» βιβλία αγγλικών πήγαν 11.000 δραχμές κι ακόμη δεν αγοράσαμε
βιβλία και λεξικά για τη γερμανική γλώσσα…

Το μέσο κόστος ενός βιβλίου του Οργανισμού είναι γύρω στις 800 δραχμές ­ με
εξαίρεση τις νέες εκδόσεις. Τα «λυσάρια» στοιχίζουν φθηνότερα (300-400
δραχμές) και τα κριτήρια αξιολόγησης (150-200 δραχμές). Ένα σχολικό βιβλίο που
πριν από 3 χρόνια κόστιζε 350 δραχμές, τώρα στοιχίζει τουλάχιστον 600. Οι νέες
εκδόσεις σχολικών βιβλίων είναι 50%-100% ακριβότερες από τις παλαιότερες ­ το
βιβλίο π.χ. «Έκθεση – Έκφραση» της Γ’ Λυκείου κοστίζει 1.602 δραχμές και το
υπέροχο πράγματι νέο ανθολόγιο της ΣΤ’ Δημοτικού 1.539 δραχμές. Τα βιβλία
πληροφορικής της Γ’ Λυκείου αγγίζουν τα δύο χιλιάρικα…

Τα βιβλία του Κωνσταντίνου ­ Γ’ Γυμνασίου ­ ήταν και περισσότερα και
ακριβότερα. Για όσα έχουν κυκλοφορήσει πληρώσαμε ήδη 15.000 δραχμές. Για έξτρα
βοηθήματα (γλώσσας, αρχαίων, φυσικής, χημείας, μαθηματικών) ξοδέψαμε ήδη
25.000 δραχμές και δεν τα έχουμε πάρει όλα ­ δεν υπάρχει βοήθημα κάτω από
πεντοχίλιαρο, ενώ οι νέες εκδόσεις αγγίζουν έως και τις 7.500 δραχμές (όπως η
«Ιστορία Μεσαιωνικού και Νεότερου Κόσμου» για τη Β’ Λυκείου).

Η απόδειξη των 63.870 δραχμών που συνυπάρχει με τις υπόλοιπες στο πάσο της
κουζίνας αναφέρεται σε τετράδια και μπλοκ, στιλό και μολύβια, ξύστρες,
χάρακες, διαβήτες, κασετίνες, ζελατίνες και ντοσιέ, πολλά και διαφορετικά
ντοσιέ ­ άλλο για τα αρχαία, άλλο για τα αγγλικά, άλλο για τα γερμανικά, άλλο
για τη μουσική… Πέντε χιλιάρικα ξοδέψαμε για το διαφανές αυτοκόλλητο των
βιβλίων και 2.100 δραχμές για ετικέτες! Και δεν αγοράσαμε προσωρινά
καινούργιες τσάντες ­ τις αφήσαμε για… αργότερα ­, εκείνες πάντως που μόνοι
τους διάλεξαν, στοιχίζουν 24.000 δραχμές.

Δεν είχα υπολογίσει το κόστος των σχολικών μας αγορών μέχρι που μου είπε η
φίλη μου η Κατερίνα ότι είχε ήδη ξοδέψει 130.000 δραχμές για τις κόρες της,
την Αλίκη και τη Μαρίλια, και ακόμη κολυμπούσε στο… πέλαγος των αγορών. Η
πρώτη πρόχειρη πρόσθεση που έκανα με άφησε άφωνη: 175.000 δραχμές και ακόμη
δεν έχουμε τελειώσει. Το κόστος των βιβλίων του Οργανισμού για δύο παιδιά που
πηγαίνουν σε ιδιωτικό σχολείο είναι περίπου 25.000 δραχμές. Το υπόλοιπο μεγάλο
κονδύλι αφορά όλους τους γονείς που νοιάζονται να συμπληρώσουν τα κενά των
σχολικών βιβλίων με (πανάκριβα) βοηθήματα και μαθαίνουν στα παιδιά τους δυο
ξένες γλώσσες ­ το λιγότερο που πια μπορείς να κάνεις…

Δεν προλαβαίνουν

Στην καλύτερη και πιο συγκρατημένη εκδοχή, το κόστος των σχολικών ειδών (εκτός
από τα βιβλία του Οργανισμού) ανέρχεται σε 45.000-50.000 δραχμές για κάθε
παιδί. Στην αρχή μόνο της χρονιάς. Γιατί τετράδια και στιλό τελειώνουν,
μολύβια σπάνε, γόμες, ξύστρες και χάρακες χάνονται και φτου από την αρχή…
Μεταξύ μας τώρα, όλα αυτά θα άφηναν μια γλυκιά γεύση αν υπήρχε ενθουσιασμός ­
για το σχολείο φυσικά ­ στα παιδιά. Αλλά μόνο ενθουσιασμός δεν υπάρχει. Κατά
έναν περίεργο τρόπο, το σημερινό σχολείο μοιάζει περισσότερο με φυλακή από
ποτέ… Τα παιδιά δεν είναι παιδιά, ΔΕΝ προλαβαίνουν να είναι παιδιά ­ δεν
παίζουν, δεν γελάνε, δεν φλερτάρουν, δεν ερωτεύονται. Μονάχα κουβαλάνε «βάρη»…