Οι αγορές αργούν, αλλά… λησμονούν

Τα χρηματιστήρια ανακάμπτουν σχεδόν με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο δέχθηκαν
τις αρνητικές επιδράσεις από μεγάλες κρίσεις και πολέμους. Όσο πιο γρήγορα και
έντονα έπεσαν σε διάφορα σημαντικά αρνητικά γεγονότα τόσο γρήγορα και έντονα
ανέκαμψαν.

Αυτό προκύπτει από μελέτη της Salomon Smith Barney, η οποία συγκρίνει την
πορεία του αμερικανικού Χρηματιστηρίου πριν και μετά την πετρελαϊκή κρίση την
περίοδο 1973-1974, το κραχ του 1987 και τον Πόλεμο στον Κόλπο το 1990. Η
διάρκεια της ανάκαμψης σε αυτές τις τρεις περιπτώσεις κυμάνθηκε μεταξύ τριών
μηνών και δύο ετών.

Στη μελέτη επισημαίνεται ότι κάθε φορά επικρατούσαν διαφορετικές συνθήκες στην
αγορά και στην οικονομία, γεγονός που έπαιζε καθοριστικό ρόλο στον τρόπο και
στη διάρκεια που ανέκαμπταν οι αγορές.

Η πετρελαϊκή κρίση

Κατά την περίοδο της οικονομικής ύφεσης (1973-1974), οι τιμές των μετοχών
άρχισαν να υποχωρούν από τις αρχές του 1973 και συνέχισαν την καθοδική τους
πορεία μέχρι τα τέλη του 1974.

Οι αγορές σε αυτή την περίοδο έχασαν όλα τα κέρδη της προηγούμενης δεκαετίας,
καθώς ο δείκτης Dow Jones τον Δεκέμβριο του 1974 είχε μειωθεί κατά 45%, σε
σχέση με το ιστορικό του (τότε) επίπεδο.

Στις αρχές του 1973 ο λόγος τιμής προς κέρδη του δείκτη S&Ρ ήταν 18,4 και
στα τέλη του 1974 είχε πέσει στο 7. Η πτώση των τιμών και των αποτιμήσεων
έφερε όμως στη συνέχεια μεγάλα κέρδη.

Από το χαμηλότερο επίπεδο (Δεκέμβριος 1974) o δείκτης Dow Jones αυξήθηκε κατά
48% σε διάστημα πέντε μηνών.

Υπενθυμίζεται ότι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου προκάλεσε πληθωριστικές
πιέσεις που οδήγησαν στην πτώση των τιμών των μετοχών ­ όχι μόνο το 1974 ­ τη
δεκαετία του 1970.

Η χρηματιστηριακή κρίση

Δεκατρία χρόνια αργότερα, τα διεθνή χρηματιστήρια έζησαν την κατάρρευση των
τιμών της Μαύρης Δευτέρας.

Στις 19 Οκτωβρίου 1987 ο δείκτης Dow Jones έχασε 22,6% σε μία ημέρα.

Η φάση της ανάκαμψης ξεκίνησε γρήγορα, αν και χρειάστηκαν δύο χρόνια για να
φτάσει ο δείκτης S&Ρ 500 σε υψηλότερα επίπεδα από εκείνα στα οποία
βρισκόταν πριν από το συμβάν.

Τρεις μήνες πριν από το κραχ, ο δείκτης S&Ρ 500 βρισκόταν στις 311,39
μονάδες. Τη Μαύρη Δευτέρα έπεσε στις 224,84. Σε τρεις μήνες ο δείκτης είχε
φτάσει στις 249,32 μονάδες, σε ένα χρόνο στις 276,97 και σε δύο χρόνια στις
347,13.

Η κρίση του Κόλπου

Στις 2 Αυγούστου 1990 το Ιράκ εισέβαλε στο Κουβέιτ και η αβεβαιότητα κυρίευσε
τις αγορές. Η πτώση των τιμών ξεκίνησε δύο εβδομάδες μετά την εισβολή και σε
δύο μήνες ο δείκτης S&Ρ 500 βρέθηκε στο χαμηλότερό του σημείο.

Οι τιμές του πετρελαίου παρουσίασαν βραχυπρόθεσμη άνοδο, “πράγμα που δεν
ισχύει σήμερα”, αναφέρει χαρακτηριστικά η Salomon Smith Barney.

Τρεις μήνες πριν από το συμβάν, ο δείκτης S&Ρ 500 βριακόταν στις 334,48
μονάδες και την ημέρα του γεγονότος στις 351,48 μονάδες. Τρεις μήνες μετά είχε
μειωθεί στις 311,85 μονάδες και σε έξι μήνες είχε ανακάμψει στις 348,34.

Οι ελληνικές εκτιμήσεις

Ο ξένος επενδυτικός οίκος πιστεύει ότι και αυτή τη φορά οι αγορές θα
ανακάμψουν και συστήνει στους επενδυτές που έχουν ορίζοντα τουλάχιστον 12
μηνών να αυξήσουν τις θέσεις τους σε μετοχές αυτές τις δύσκολες στιγμές.

Με την επισήμανση αυτή συμφωνεί και η διοίκηση του ελληνικού Χρηματιστηρίου, η
οποία σε ανακοίνωσή της αναφέρει: “Οι αγορές κεφαλαίου λειτουργούν κατά την
τρέχουσα περίοδο υπό την επίδραση ενός σημαντικού γεωπολιτικού γεγονότος.

Μεταπολεμικά έχουν παρατηρηθεί τέτοια γεγονότα, όπως, για παράδειγμα, ο
περιορισμός της παραγωγής πετρελαίου το 1973, η χρηματοοικονομική κρίση το
1987, ο Πόλεμος του Κόλπου το 1990 και η κρίση στις ασιατικές αγορές το 1997.
Ανάμεσα σε άλλα.

Όλα αυτά ξεπεράστηκαν, παρά την αρχική δυσμενή τους επίδραση, κάτω από τις
συντονισμένες ενέργειες των αρχών της κεφαλαιαγοράς, των νομισματικών αρχών
και των κυβερνήσεων, αλλά και την πορεία της διεθνούς οικονομίας.

Επομένως και αυτό το τελευταίο γεγονός αναμένεται να ξεπεραστεί, ώστε οι
κεφαλαιαγορές να επανέλθουν στην πραγματική τους πορεία.

Γι’ αυτό οι επενδυτές αλλά και οι φορείς της αγοράς, κατά την τρέχουσα
περίοδο, καλό είναι να διακρίνονται από ψυχραιμία, μακροπρόθεσμο ορίζοντα και
αποφυγή βεβιασμένων κινήσεων, κρίνοντας και από την προηγούμενη εμπειρία”.