Μόνο τρία μέτρα ήταν το μοιραίο ρήγμα του «Σαμίνα»

Σε συγκλονιστική ανατροπή του σκηνικού που είχε διαμορφωθεί για το ναυάγιο του
«Εξπρές Σαμίνα» οδηγεί έναν χρόνο μετά η δικαστική έρευνα, ανοίγοντας νέους
φακέλους διώξεων. Το μοιραίο πλοίο της Minoan Flying Dolphins δεν βυθίστηκε
από ένα μεγάλο ρήγμα στα ύφαλά του, αλλά γιατί τα στεγανά του καραβιού ήταν,
κατά παράβαση των κανονισμών, ανοικτά και κανείς δεν επιχείρησε να τα κλείσει!
Ενώ, ποτέ δεν δόθηκε σήμα εγκατάλειψης του καραβιού. Για το πολύκροτο ναυάγιο
η ανάκριση καταλήγει στην δίωξη για κακουργηματικού χαρακτήρα αδικήματα,
τουλάχιστον 13 υπευθύνων (πλήρωμα, επιτελείς της MFD, επιθεωρητές του
υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας).

Το ανακριτικό πόρισμα ανατρέπει όσα θεωρούσαμε έως τώρα «δεδομένα» για το
μεγαλύτερο ναυάγιο που σημάδεψε την ελληνική ακτοπλοΐα τα τελευταία 30 χρόνια.
Οδηγεί σε πλήρη ανατροπή κάθε αρχικής εκτίμησης που υπήρχε για τα αίτια της
άμεσης βύθισης του πλοίου και καταγράφει σωρεία εγκληματικών λαθών που οδηγούν
σε νέες διώξεις για ανθρωποκτονία κατά συρροήν από ενδεχόμενο δόλο
(κακούργημα).

Κανένα μέτρο ασφαλείας

Το επιβατηγό-οχηματαγωγό της MFD βυθίστηκε μόνο και μόνο γιατί οι υδατοστεγείς πόρτες (που χωρίζουν το πλοίο σε 11 διαμερίσματα) ήταν πριν και παρέμειναν μετά την πρόσκρουση ανοικτές

Κανένα ρήγμα 40 ή 50 μέτρων δεν υπάρχει στο «Εξπρές Σαμίνα», που να
δικαιολογεί την σχεδόν άμεση βύθισή του, χωρίς κανένας να μπορεί να
αντιδράσει. Το ρήγμα στα ύφαλα του πλοίου είναι μόλις τρία μέτρα!

Όπως αποκαλύπτουν «ΤΑ ΝΕΑ», η σχετική πραγματογνωμοσύνη και συνακόλουθα ο
ειδικός ανακριτής στην υπόθεση, εφέτης κ. Νικ. Καραδημητρίου, συμπεραίνουν ότι
το πολύνεκρο ναυάγιο, παρά την σφοδρή πρόσκρουση στις βραχονησίδες, θα είχε
αποφευχθεί εάν είχαν ληφθεί τυπικά μέτρα ασφαλείας που όφειλαν να ακολουθούν
οι επικεφαλής του πλοίου. Το επιβατηγό-οχηματαγωγό της MFD βυθίστηκε μόνο και
μόνο γιατί οι υδατοστεγείς πόρτες (που χωρίζουν το πλοίο σε 11 διαμερίσματα)
ήταν πριν και παρέμειναν μετά την πρόσκρουση ανοικτές, ενώ ακόμη και με
χειροκίνητο μηχανισμό θα μπορούσε το πλήρωμα να σφραγίσει τις περισσότερες από
αυτές, ώστε να μην πλημμυρίσουν όλα τα διαμερίσματα και το καράβι να καταλήξει
μέσα σε 45 μόλις λεπτά στο βυθό.

Η ανακριτική έρευνα κατέγραψε ακόμη σημαντικές ελλείψεις στα σωστικά μέσα
(κυρίωςστα σωσίβια) που διέθετε το «Εξπρές Σαμίνα», αλλά και πλήρη έλλειψη
συντονισμού από την πλευρά του πληρώματος στα κρίσιμα λεπτά που ακολούθησαν
από την πρόσκρουση στις βραχονησίδες, με αποτέλεσμα η ναυτική τραγωδία (λίγα
μίλια από το λιμάνι της Πάρου) να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις. Και
το κυριότερο: Δεν ακούστηκε ποτέ σήμα εγκατάλειψης από τα μεγάφωνα, όπως έχουν
καταθέσει ακόμη και μέλη του πληρώματος. Η εικόνα που βγαίνει από τη δικαστική
έρευνα είναι ότι στην πραγματικότητα η διάσωση των επιβατών στηρίχθηκε σε
ενέργειες που έκαναν αυτοβούλως (και στα όρια της αυτοθυσίας) μέλη του
πληρώματος, αλλά και αρκετοί επιβάτες.

Και νέες διώξεις

Υπό αυτά τα δεδομένα, το ανακριτικό πόρισμα καταλήγει σε νέες διώξεις και
νέους κατηγορούμενους. Συνολικά 13 υπεύθυνοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με
κακουργηματικού χαρακτήρα διώξεις για την τραγωδία.

Πρόκειται για τα τέσσερα μέλη του πληρώματος που ήδη διώκονται για την
πρόσκληση του πολύνεκρου ναυαγίου, με ενδεχόμενο δόλο, στους οποίους έρχονται
να προστεθούν άλλοι εννέα κατηγορούμενοι. Δίπλα στον πλοίαρχο του «Εξπρές
Σαμίνα» Βασ. Γιαννακή, τον υποπλοίαρχο Αναστ. Ψυχογιό (σσ: και οι δύο τους
είναι από τον περασμένο χρόνο προφυλακισμένοι), τον δόκιμο πλοίαρχο Γ. Πατήλα
και τον πηδαλιούχο Παν. Κάσδαγλη, θα βρεθούν με βαρύτατες κατηγορίες κι άλλα
μέλη του πληρώματος (όλοι τους αξιωματικοί κι όχι κατώτερο πλήρωμα), μέλη της
διοίκησης και επιτελικά στελέχη της πλοιοκτήτριας εταιρείας MFD και
αξιωματικοί του Λιμενικού Σώματος, υπεύθυνοι των επιθεωρήσεων του ΥΕΝ.

Για τους τέσσερις πρώτους το κατηγορητήριο διευρύνεται, με τη θέση τους να
έχει επιβαρυνθεί ακόμη περισσότερο, ενώ οι εννέα νέοι κατηγορούμενοι θα
αντιμετωπίσουν κατηγορίες για παράβαση καθήκοντος και παραβάσεις του Κώδικα
Δημοσίου Ναυτικού Δικαίου, που συνετέλεσαν στην τραγική κατάληξη του «Εξπρές
Σαμίνα».

Τι προέκυψε ύστερα από 230 καταθέσεις και υποβρύχιες βιντεοσκοπήσεις

Η ανακριτική έρευνα σε αυτούς τους δώδεκα μήνες προχώρησε εις βάθος,
προσπερνώντας γεγονότα που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σαν τροχοπέδη στην
πορεία της, όπως ο θάνατος του διευθύνοντα συμβούλου της MFD Παντ. Σφηνιά και
η παραίτηση του πραγματογνώμονα Ηλ. Στεφανάκου. Και έχει πλέον καταγράψει
(μέσα από τις καταθέσεις 230 μαρτύρων, τη βιντεοσκόπηση κάθε τμήματος του
βυθισμένου κουφαριού του πλοίου κ.λπ.) κάθε λεπτομέρεια της μεγάλης ναυτικής
τραγωδίας Σύμφωνα, λοιπόν, με τον ανακριτικό φάκελο:

Με ταχύτητα 18 μιλίων

* Το «Εξπρές Σαμίνα» προσέκρουσε στις πόρτες με ταχύτητα 18 ναυτικών μιλίων,
ουσιαστικά τη μέγιστη ταχύτητα που μπορούσε να αναπτύξει. Όπως προκύπτει, την
κρίσιμη στιγμή κανείς στη γέφυρα του πλοίου δεν ήλεγχε την πορεία μέσω των δύο
ραντάρ ή έστω με οπτική επαφή, με δεδομένο ότι ο φωτεινός σηματοδότης στις
βραχονησίδες λειτουργούσε κανονικά.

Σύρθηκε στα βράχια

* Η πρόσκρουση ήταν τρομακτική, αλλά το πλοίο άντεξε. Το «Εξπρές Σαμίνα», με
τα 110 μέτρα του, σύρθηκε με τη δεξιά πλευρά για δευτερόλεπτα στους βράχους.
Αλλά απέκτησε κάτω από την ίσαλο γραμμή, το βυθισμένο δηλαδή τμήμα του, ένα
ρήγμα μήκους μόλις τριών μέτρων και ύψους λιγότερο από ένα μέτρο, δύο σχισμές
πέντε εκατοστών και μήκους περίπου πέντε μέτρων κι ένα δεύτερο ρήγμα, μήκους
περίπου επτά μέτρων, προς την πλώρη, αλλά 2,5 μέτρα πάνω από την ίσαλο γραμμή.

Περιορισμένη εισροή

* Το πρώτο ρήγμα δημιουργήθηκε στο σημείο του πτερυγίου εξισορρόπησης
(σταμπιλάιζερ), το οποίο τρύπησε ουσιαστικά τα ελάσματα στη δεξιά πλευρά του
καραβιού και μπήκε στο μηχανοστάσιο, χωρίς ωστόσο να σπάσει. Η εισροή υδάτων
ήταν σημαντική, αλλά ­ όπως έδειξε η πραγματογνωμοσύνη και συμπεραίνει η
ανακριτική έρευνα ­ όχι τέτοια που να δικαιολογεί και να προδικάζει όσα
επακολούθησαν. Ο εξισορροπιστής κάλυπτε μάλιστα ένα τμήμα του ρήγματος, με
αποτέλεσμα η εισροή υδάτων να περιορίζεται. Την τύχη του πλοίου δεν
προδίκαζαν, εξάλλου, ούτε τα δύο σχισίματα στις λαμαρίνες, αφού η εισροή
υδάτων από αυτά μπορούσε να αντιμετωπιστεί. Το δεύτερο ρήγμα, σύμφωνα με την
πραγματογνωμοσύνη, επί 15 λεπτά δεν έπαιζε κανένα ρόλο για τη βύθιση του
πλοίου, αφού ήταν έξω από το νερό.

Ανοιχτές οι πόρτες

* Τα νερά, ωστόσο, ξέφυγαν από τον χώρο του μηχανοστασίου και άρχισαν να
πλημμυρίζουν οριζόντια το πλοίο. Κι αυτό, γιατί οι υδατοστεγείς πόρτες που
χώριζαν το «Εξπρές Σαμίνα» σε 11 διαμερίσματα ήταν ανοικτές. Σε αυτό το σημείο
(σημείο «κλειδί» για το ναυάγιο) η ανάκριση αποδίδει βαρύτατες ευθύνες στον
πλοίαρχο και τον υποπλοίαρχο, καταλογίζοντάς τους πλέον εγκληματική παράλειψη.
Βάσει του Ναυτικού Κώδικα, οι υδατοστεγείς πόρτες πρέπει να είναι κλειστές
καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού. Αλλά, από την πραγματογνωμοσύνη προέκυψε
ότι από τις 11 μόνον μία ήταν κλειστή, στην πλευρά της πρύμνης, και δεν
παρείχε καμία προστασία. Η ανακριτική έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι
μόνον τρεις πόρτες, στο χώρο του μηχανοστασίου, να ήταν κλειστές, το πλοίο δεν
θα βυθιζόταν! Γιατί το νερό δεν θα εισέρεε στα υπόλοιπα διαμερίσματα και το
πλοίο «θα άντεχε». Οι υδατοστεγείς πόρτες σφραγίζουν τόσο ηλεκτρονικά από τη
γέφυρα, όσο και μηχανικά.

Ο καπετάνιος Βασ. Γιαννακής, απολογούμενος υποστήριξε ότι «πάτησε το κουμπί»,
αλλά δεν είχε ένδειξη εάν έκλεισαν γιατί «ο ηλεκτρονικός δείκτης δεν
λειτούργησε». Το ανακριτικό πόρισμα αμφισβητεί τον ισχυρισμό του: Οι
πραγματογνώμονες διαπίστωσαν ότι οι υδατοστεγείς πόρτες λειτουργούσαν
κανονικά!…

Οι λαμαρίνες

* Τα ελάσματα του 35ετούς πλοίου στα σημεία της πρόσκρουσης δεν εμφανίζονται
προβληματικά, σε σημείο τουλάχιστον που να μπορεί να αποδοθεί το ναυάγιο σε
αυτά. Στα σημεία που ελέχθησαν το πάχος τους κάλυπτε τα απαιτούμενα όρια
(12-14 εκατοστά), ενώ στην περιοχή του ρήγματος στο πτερύγιο εξισορρόπησης
ήταν ενισχυμένα. Διαπιστώθηκε, πάντως, ότι σε ορισμένα σημεία, που δεν έπαιξαν
ρόλο στην τραγωδία, οι λαμαρίνες ήταν προβληματικές (είχαν πάχος 7 εκατοστών).
Στο πλαίσιο της επιθεώρησης του πλοίου, όμως, και αυτά τα προβλήματα έπρεπε να
έχουν διαπιστωθεί και η ανάκριση αποδίδει κατηγορίες. Το κατηγορητήριο
διευρύνεται επίσης για τους υπεύθυνους επιθεωρητές του ΥΕΝ και για τις
ελλείψεις στα σωστικά μέσα του καραβιού.

Κλειστά μεγάφωνα

*Ο πλοίαρχος, κατά το ανακριτικό πόρισμα, δεν σήμανε από τα μεγάφωνα
εγκατάλειψη του πλοίου. Και αυτό το παραδέχεται ουσιαστικά και ο ίδιος,
υποστηρίζοντας ότι «πάτησε το συναγερμό» και στη συνέχεια «διά ζώσης» είπε
στους αξιωματικούς που ήταν δίπλα του να εγκαταλειφθεί το «Εξπρές Σαμίνα» κι
εκείνοι «είχαν την υποχρέωση να το ανακοινώσουν στο πλήρωμα και στους
επιβάτες…»!

Έσβησαν οι μηχανές

* Δέκα λεπτά μετά την πρόσκρουση το πλοίο πήρε κλίση και πέντε λεπτά αργότερα
το δεύτερο ρήγμα βρέθηκε στη επιφάνεια της θάλασσας. Από κει και πέρα η τύχη
του «Εξπρές Σαμίνα» ήταν προδιαγεγραμμένη. Ενάμισι με δύο λεπτά με την
πρόσκρουση έσβησαν και οι μηχανές, χωρίς επίσης να διαπιστώνεται ότι είχαν
πρόβλημα, και το πλοίο έμεινε ακυβέρνητο. Όταν πλημμύρησε το μηχανοστάσιο δεν
υπήρχε δυνατότητα αντίδρασης, αλλά κατά τους πραγματογνώμονες, εάν το πλοίο
είχε για πέντε-δέκα λεπτά ακόμη πορεία θα προσέγγισε το λιμάνι της Πάρου και η
τραγωδία είναι βέβαιο ότι θα είχε μικρότερες διαστάσεις.

ΥΠΟΠΛΟΙΑΡΧΟΣ

«Έχω μερίδιο ευθύνης»

Ο πλοίαρχος του «Εξπρές Σαμίνα» Βασίλης Γιαννακής δεν έχει μιλήσει ακόμη μετά
το τραγικό ναυάγιο. Ο ίδιος, όπως και ο υποπλοίαρχος Αναστάσιος Ψυχογιός,
είναι προφυλακισμένοι στις φυλακές της Χίου. Ο τελευταίος, μέσω του δικηγόρου
του Πέτρου Μαντούβαλου, υποστηρίζει «πως ζει ένα διαρκή εφιάλτη» και εκφράζει
την επιθυμία του να μπορέσει να ξαναεργαστεί στο μέλλον στην ακτοπλοΐα. «Αγαπώ
τη δουλειά μου και αναγνωρίζω πράγματι ότι έχω και εγώ μερίδιο ευθύνης»,
αναφέρει. Από την πλευρά του, ο συνήγορός του υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ότι
«το πλοίο είχε διαπιστωμένη βλάβη στα “σταμπιλιζατέρ”, αλλά και πολλές άλλες ελλείψεις.

ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΠΑΡΟΥ

«Να ανελκυστεί το ναυάγιο»

Την ανέλκυση του βυθισμένου «Εξπρές Σαμίνα» ζητεί ο δήμαρχος Πάρου κ.
Κωνσταντίνος Αργουζής. «Πρέπει να γίνει για περιβαλλοντικούς λόγους. Τα
μηχανέλαια αλλά και οι άλλες χημικές ουσίες που υπάρχουν στο κουφάρι του
πλοίου μπορεί να βγουν στην επιφάνεια και να προκαλέσουν ρύπανση», εξηγεί. Την
ίδια θέση έχει και η ΠΕΜΕΝ, που με πρόσφατο έγγραφό της ζητεί την ανέλκυση του
ναυαγίου. Όλο αυτό το διάστημα, όπως λέει ο δήμαρχος Πάρου, πολλοί από τους
διασωθέντες, Έλληνες και ξένοι, παίρνουν τηλέφωνο στον Δήμο για να εκφράσουν
τις ευχαριστίες τους στους ψαράδες και τους κατοίκους του νησιού για τη
βοήθεια που τους προσέφεραν. Μάλιστα, όπως εξηγεί ο κ. Κωνσταντίνος Αργουζής,
ένας από τους διασωθέντες ολοκληρώνει αυτές τις ημέρες ένα χάλκινο γλυπτό που
δείχνει τις Πόρτες και το πλοίο να βουλιάζει, ενώ πολλοί είναι εκείνοι που
στέλνουν ακόμη και ποιήματα.

ΑΡΧΙΜΑΓΕΙΡΑΣ

«Δεν πρόλαβα να ντυθώ»

Ο αρχιμάγειρας του «Εξπρές Σαμίνα» Σωτήρης Αγέρας, έπειτα από λίγο καιρό
έπιασε δουλειά, όπως και τα περισσότερα μέλη του πληρώματος, σε άλλο πλοίο της
ίδιας εταιρείας. Όμως, αν και η ζωή ­ όπως ο ίδιος λέει ­ συνεχίζεται, αυτές
τις μέρες ο νους του γυρίζει και πάλι στο ναυάγιο. «Ποτέ δεν το ξέχασα, οι
μνήμες είναι ακόμη νωπές, όμως προσπαθώ να συνεχίσω τη ζωή μου». Το παράπονό
του, όπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ», είναι ότι έχει περάσει προς τα έξω η εικόνα
πως το πλήρωμα δεν βοήθησε τους επιβάτες. «Αυτό είναι λάθος. Εγώ, για
παράδειγμα, εκείνη την ώρα ήμουν στην καμπίνα μου και όταν βγήκα έξω να
βοηθήσω, δεν πρόλαβα να φορέσω την στολή μου. Αυτό συνέβη με τους
περισσότερους συναδέλφους μου και ο κόσμος νόμιζε ότι δεν βοηθήσαμε».

Εξιστορώντας πώς βγήκε στη στεριά, λέει ότι όταν έπεσε στη θάλασσα κολύμπησε
για αρκετή ώρα, μέχρι που βρέθηκε μπροστά του ένα «βαρελάκι» κοντά στα βράχια.
«Αρπάχτηκα από αυτό μέχρι που με έσωσε ένα καΐκι», συμπληρώνει.

ΟΙ ΨΑΡΑΔΕΣ

«Η Πολιτεία ήταν απούσα»

Ο Αντώνης Ζουμής είναι ένας από τους ψαράδες που με το καΐκι του, το «Άγιος
Αρσένιος», βγήκε στη θάλασσα να προσφέρει τη βοήθειά του. «Όσα χρόνια και να
περάσουν, δεν πρόκειται να ξεχάσω εκείνη τη νύχτα», λέει. Δεν μπορεί να κρύψει
την οργή του. «Η Πολιτεία ήταν απούσα. Να φανταστείτε ότι περνούσαν βαπόρια
από την περιοχή σε απόσταση τριών μιλίων από το ναυάγιο και δεν έριξαν ούτε
μια φωτοβολίδα! Μόνο τα καΐκια προσέφεραν βοήθεια. Κανείς άλλος. Οι Πόρτες
είναι για μας “στοιχειωμένο” σημείο… Το ναυάγιο πρέπει να ανελκυθεί».