Συνάντηση των τραπεζιτών μία ημέρα μετά το «χτύπημα»

To γεύμα ήταν αρχικά προγραμματισμένο να γίνει την προπερασμένη Τετάρτη στα
νέα κτίρια διοίκησης της Γενικής Τράπεζας, στη Λεωφόρο Μεσογείων. Άγνωστο όμως
για ποιον λόγο, τελικώς ο τόπος συγκέντρωσης άλλαξε και αντί γεύματος
πραγματοποιήθηκε μια απλή συνάντηση στα κεντρικά της Εθνικής. Σε αυτή
συμμετείχαν τα μέλη της διοίκησης της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών (ΕΕΤ) και ήταν
η πρώτη αυτού του είδους, αμέσως μετά το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης
Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη. Τα κορυφαία τραπεζικά στελέχη της χώρας, μία ημέρα
μετά το τραγικό συμβάν, όπως ήταν φυσικό, ένιωθαν συγκλονισμένα από το γεγονός
και παράλληλα προβληματισμένα για τις επιπτώσεις του στη διεθνή αλλά και στην
ελληνική οικονομία.

Μία από τις ευχές που εκφράσθηκαν ήταν να μην επηρεασθούν κι άλλο οι – ούτως ή
άλλως – «ταλαιπωρημένες» μετοχές των εισηγμένων στη Σοφοκλέους ελληνικών
τραπεζών.

Θεωρείται δεδομένο ότι καθεμία από τις διοικήσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων
εξέτασε όλα τα «όπλα» που διέθετε στη φαρέτρα της, για την υπεράσπιση της
τιμής της μετοχής της. Δύο από αυτά ήταν και παραμένουν οι Εταιρείες
Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων (ΑΕΔΑΚ) και οι Εταιρείες Επενδύσεων
Χαρτοφυλακίου (ΕΕΧ), που ανήκουν στα χαρτοφυλάκια τους. Την ίδια μέρα πάντως
(σ.σ.: Τετάρτη, 12 Σεπτεμβρίου) το ελληνικό Χρηματιστήριο σημείωνε μία
μεγαλοπρεπή «βουτιά», ενώ κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης παρέμεναν
ανεκτέλεστες εντολές πώλησης τραπεζικών μετοχών, φαινόμενο εξαιρετικά σπάνιο.
Μετά από αυτήν την εξέλιξη, έγινε κατανοητό ότι τα περιθώρια κινήσεων είναι
εξαιρετικά περιορισμένα.

Το συμπέρασμα επιβεβαιώθηκε όταν μετά τις τέσσερις πρώτες συνεδριάσεις του
Χρηματιστηρίου, από του χτυπήματος στη Νέα Υόρκη (σ.σ.: δηλαδή μια
ημερολογιακή εβδομάδα μετά) αποδείχθηκε ότι ο τραπεζικός δείκτης είχε χάσει
περισσότερο από το 12% της αξίας του, ενώ εντοπίσθηκαν τραπεζικές μετοχές οι
οποίες είχαν απολέσει περισσότερο κι από το 25% των δυνάμεων τους, σε τόσο
σύντομο χρονικό διάστημα. Οι ζημίες αυτές – με μία μικρή δόση υπερβολής – μόνο
με τις αντίστοιχες που σημείωσαν οι ευρωπαϊκές κι αργότερα αμερικανικές
ασφαλιστικές κι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να συγκριθούν. Το γεγονός είχε
ως αποτέλεσμα Έλληνας τραπεζίτης να αναρωτηθεί: «Τελικά, πού ακριβώς έγινε το
χτύπημα;». Η παγκοσμιοποίηση όμως έχει το τίμημα της.

Ανταλλαγή απόψεων

Για την ιστορία θα πρέπει να αναφερθεί ότι μετά τη συνάντηση της 12ης
Σεπτεμβρίου οι Έλληνες τραπεζίτες δεν ξαναβρέθηκαν για να συζητήσουν τα νέα
δεδομένα που δημιουργήθηκαν μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στους Δίδυμους
Πύργους της Νέας Υόρκης. Ίσως επειδή οι εξελίξεις ήταν και παραμένουν τόσο
ραγδαίες, που δεν επιτρέπουν τη χρονική πολυτέλεια για ανάληψη πρωτοβουλιών
προς την κατεύθυνση του συντονισμού των ενεργειών. Οι πληροφορίες πάντως
αναφέρουν ότι κατ’ ιδίαν συζητήσεις μεταξύ τραπεζιτών πραγματοποιούνται, αλλά
έχουν περισσότερο τον χαρακτήρα ανταλλαγής απόψεων κι εντυπώσεων. Νέα
συνάντηση κορυφής πάντως, μεταξύ των επικεφαλής των ελληνικών πιστωτικών
ιδρυμάτων, δεν πραγματοποιήθηκε έκτοτε.

Αντιθέτως, σε καθημερινή πλέον βάση πραγματοποιούνται ενημερωτικές συσκέψεις
μεταξύ των επιτελών κάθε τραπεζικού ομίλου, προκειμένου να γίνει μια
ανασκόπηση της κατάστασης και να χαραχθεί η πολιτική της ημέρας. Σε αυτές
συμμετέχουν, σε αρκετές περιπτώσεις και οι επικεφαλής των θυγατρικών εταιριών
που έχουν άμεση σχέση με τη χάραξη της πολιτικής του ομίλου. Σε αρκετές
περιπτώσεις συνεννοήσεις γίνονται και κατά τη διάρκεια της ημέρας από
τηλεφώνου. Μπορεί τα τρομοκρατικά χτυπήματα στη Νέα Υόρκη να σταμάτησαν, όμως
οι επιπτώσεις τους στη διεθνή οικονομία θα διαρκέσουν για μεγάλο χρονικό
διάστημα, το οποίο εκτιμάται ότι θα επιμηκυνθεί από την αναμενόμενη αντίδραση
των Αμερικανών – όποτε κι αν αυτή λάβει χώρα. Γι’ αυτό και τα ελληνικά
τραπεζικά στελέχη βρίσκονται και θα βρίσκονται, για ικανό διάστημα σε
κατάσταση συναγερμού, για την αντιμετώπιση κάθε ανάγκης που ενδεχομένως θα
μπορούσε να παρουσιαστεί.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ότι η πρώτη «αντίδραση» ελληνικής
τράπεζας στο τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου, καταγράφηκε στην
Εθνική Τράπεζα. Το βράδυ της «μαύρης Τρίτης», στο σύνολο τους τα επιτελικά
στελέχη της μεγαλύτερης εμπορικής τράπεζας της χώρας συγκεντρώθηκαν στο
γραφείο του διοικητή της κ. Θεόδωρου Καρατζά κι εξέτασαν τις επιπτώσεις που θα
έχει αυτή η τραγική εξέλιξη στο παγκόσμιο, αλλά και στο ελληνικό οικονομικό
περιβάλλον. Εκείνες τις ώρες πολλά πράγματα τα οποία έως το μεσημέρι της
Τρίτης θεωρούνταν δεδομένα, τίθενται πλέον υπό αμφισβήτηση. Ακόμη και μία
σειρά από πρακτικά ζητήματα, όπως για παράδειγμα το σύστημα πληρωμών σε
δολάρια. Οι ανταποκρίτριες τράπεζες στις ΗΠΑ είχαν δεχθεί ισχυρά πλήγματα και
κανείς δεν γνώριζε πως θα αντιδρούσε πλέον το σύστημα.

Στα αμέσως επόμενα εικοσιτετράωρα αποδείχθηκε ότι τα προβλήματα δεν ήταν
αξεπέραστα. Χρειάστηκε όμως η συντονισμένη προσπάθεια της Αμερικανικής και της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι οποίες ενίσχυσαν αφειδώς τη ρευστότητα,
μείωσαν τα επιτόκια και γενικότερα έκαναν ότι περνούσε από το χέρι τους για να
αποδειχθεί ότι «το σύστημα δεν ηττήθηκε».