Ασκήσεις ισορροπίας

Συναγερμός έχει σημάνει στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για τις
επιπτώσεις που θα προκληθούν και στην ελληνική οικονομία ύστερα από το
τρομοκρατικό χτύπημα στην καρδιά της Νέας Υόρκης. Πάντως το κλίμα έγινε χθες
λιγότερο βαρύ, εξαιτίας της πορείας των αγορών που θεωρήθηκε ως άσκηση
ισορροπίας, στην οποία καταγράφηκαν ενδείξεις σταθεροποίησης. Στη Σοφοκλέους ο
Γενικός Δείκτης Τιμών μετοχών σημείωσε οριακή πτώση 0,08%. Πτώση κατά 1,02%
σημειώθηκε στο Λονδίνο και κατά 1,13% στο Παρίσι. Στη Φρανκφούρτη σημειώθηκε
πτώση 1,13%, ενώ θετικά ξεκίνησε η συνεδρίαση στη Νέα Υόρκη, όπου ο Ντάου
Τζόουνς άνοιξε με κέρδη 0,50% και έκλεισε με πτώση 0,19%.

Όλες αυτές οι εξελίξεις θα συζητηθούν σήμερα το απόγευμα στη συνάντηση του
Πρωθυπουργού με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννο
Παπαντωνίου. Ο υπουργός αναμένεται να ενημερώσει τον Πρωθυπουργό για τη νέα
κατάσταση που διαμορφώνεται στην παγκόσμια και στην ελληνική οικονομία ύστερα
από το τρομοκρατικό χτύπημα στις ΗΠΑ με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, τα
οποία όμως δεν αποκλείεται να αλλάξουν από στιγμή σε στιγμή, ανάλογα με την
τροπή των εξελίξεων.

Στη σημερινή συνάντηση μεταξύ του Πρωθυπουργού και του υπουργού Εθνικής Οικονομίας αναμένεται να γίνει μια πρώτη συζήτηση για το θέμα και θα προσδιορισθεί μια γενική πλατφόρμα για τις κινήσεις του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης στο μέτωπο της οικονομικής πολιτικής προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι επιπτώσεις

Ο λογαριασμός των επιπτώσεων στην ελληνική οικονομία από το τρομοκρατικό
χτύπημα στη Νέα Υόρκη θα συζητηθεί σήμερα στη συνάντηση Σημίτη – Παπαντωνίου.
Στη σημερινή συνάντηση μεταξύ του Πρωθυπουργού και του υπουργού Εθνικής
Οικονομίας αναμένεται να γίνει μια πρώτη συζήτηση για το θέμα και θα
προσδιορισθεί μια γενική πλατφόρμα για τις κινήσεις του οικονομικού επιτελείου
της κυβέρνησης στο μέτωπο της οικονομικής πολιτικής προκειμένου να
αντιμετωπισθούν οι επιπτώσεις. Συγκεκριμένες αποφάσεις δεν πρόκειται να
υπάρξουν όσον αφορά μέτρα πολιτικής αφού ακόμη δεν είναι ορατό το μέγεθος των
επιπτώσεων που θα υπάρξουν στην ελληνική οικονομία.

Άγνωστο το ύψος του λογαριασμού

Έτσι η σημερινή συνάντηση δεν πρόκειται να απαντήσει στο μεγάλο ερώτημα που
αφορά το ύψος του λογαριασμού που θα κληθεί να πληρώσει η ελληνική οικονομία.
Αυτό αναμένεται να γίνει προς το τέλος του επόμενου μήνα καθώς τότε εκτιμάται
ότι θα μπορούν να γίνουν σαφέστερες προβλέψεις για το κόστος που θα προκληθεί.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες ο κ. Παπαντωνίου αναμένεται να ενημερώσει τον
Πρωθυπουργό ότι ο προϋπολογισμός του 2002 θα κατατεθεί κανονικά στη Επιτροπή
Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής την 1η Οκτωβρίου όπως είχε σχεδιασθεί αρχικά
πριν από το χτύπημα στη Νέα Υόρκη. Επίσης ότι οι όποιες αλλαγές στα μεγέθη του
νέου προϋπολογισμού (έσοδα και δαπάνες) θα γίνουν προς το τέλος Νοεμβρίου όταν
κατατεθεί και επίσημα στη Βουλή.

Οι προβλέψεις των διεθνών οργανισμών

Όπως αναφέρουν στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, προς το τέλος Νοεμβρίου οι
διεθνείς Οργανισμοί (ΔΝΤ, ΟΟΣΑ) θα έχουν δημοσιεύσει τις νεώτερες προβλέψεις
τους για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και της ελληνικής με βάση τα νέα
δεδομένα. Έτσι θα μπορούν να γίνουν σαφέστερες προβλέψεις για την πορεία των
βασικών μακροοικονομικών μεγεθών το 2002, όπως το ΑΕΠ και ο πληθωρισμός. Από
αυτές τις προβλέψεις, που θα συμπεριληφθούν στο νέο αναθεωρημένο πρόγραμμα
σταθερότητας που θα υποβληθεί τον Νοέμβριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα εξαρτηθεί
το ποσοστό αύξησης που πρέπει να επιτευχθεί στα φορολογικά έσοδα αλλά και της
μείωσης των δαπανών για να εκπληρωθούν οι στόχοι του προγράμματος σταθερότητας
και ανάπτυξης για το 2002. Οι στόχοι αυτοί αφορούν την αύξηση του πλεονάσματος
του προϋπολογισμού στο 1,3% του ΑΕΠ και την πτώση του δημόσιου χρέους στο 96%
από 98,9% φέτος.

Περαιτέρω περικοπές πιστώσεων και καταναλωτικών δαπανών του Δημοσίου

Οι επόμενες κινήσεις

Το σίγουρο είναι, πάντως, ότι η αναμενόμενη υποχώρηση των ρυθμών οικονομικής
ανάπτυξης παγκοσμίως και στην Ελλάδα θα απαιτήσει μεγαλύτερους ρυθμούς αύξησης
των φορολογικών εσόδων και μεγαλύτερο σφίξιμο στις δαπάνες του προϋπολογισμού
του 2002 προκειμένου να εναρμονισθεί με τους στόχους του προγράμματος
σταθερότητας. Σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις το πιθανότερο είναι ότι το ΑΕΠ θα
περιορισθεί κάτω του 4,6% φέτος που προβλέπει το πρόγραμμα σταθερότητας, ενώ
και το 2002 θα πέσει κάτω του 5%. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση των φορολογικών
εσόδων θα κυμανθεί σε επίπεδα χαμηλότερα από αυτά που προβλέπονται στο σχέδιο
του προϋπολογισμού του 2002 που έχει ήδη καταρτισθεί, ενώ αυξητικές πιέσεις θα
υπάρξουν και στις δαπάνες. Ενδεικτικό είναι ότι στο οικονομικό επιτελείο
συζητούν ήδη το ενδεχόμενο οι όποιες διορθωτικές κινήσεις να αφορούν περαιτέρω
περικοπές δαπανών του Δημοσίου, κυρίως καταναλωτικών, αλλά και πιστώσεις για
νέα προγράμματα των υπουργείων.

Έκκληση προς εφόρους

Στο πνεύμα αυτό εντάσσεται και η επιστολή που έστειλε χθες ο υφυπουργός
Οικονομικών κ. Απόστολος Φωτιάδης στους προϊσταμένους όλων των Εφοριών της
χώρας με την οποία τους καλεί να κινητοποιηθούν για την αύξηση των εσόδων.

Ο κ. Φωτιάδης ζητεί από τους εφόρους να τον ενημερώνουν σε μηνιαία βάση για
την πορεία των εσόδων και ειδικότερα να αποστέλλουν στο υπουργείο αναλυτικά
στοιχεία από τους ελέγχους στις ανέλεγκτες χρήσεις των επιχειρήσεων, από τους
ελέγχους στην αγορά για την απόδοση του ΦΠΑ, καθώς και από τις ρυθμίσεις
ληξιπρόθεσμων χρεών των οφειλετών του από τις οποίες προσδοκάται να
εισπραχθούν φέτος 600 δισ. δρχ. Στην ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών υπάρχει
αγωνία για την πορεία των εσόδων και κατά τους επόμενους μήνες του έτους λόγω
της υστέρησης που παρουσιάζουν τα φορολογικά έσοδα από την οποία μπορεί να
υπάρξουν αποκλίσεις στο σύνολο των εσόδων του προϋπολογισμού του 2000.

Οι 3 κίνδυνοι που απειλούν την οικονομία

Σύμφωνα με την ενημέρωση που αναμένεται να κάνει ο κ. Παπαντωνίου στον
Πρωθυπουργό, οι κίνδυνοι από τους οποίους απειλείται η ελληνική οικονομία
αφορούν:

1. Την επιβράδυνση στον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης στην Ελλάδα λόγω
των χαμηλότερων ρυθμών ανάπτυξης που θα υπάρξουν και στην Ευρωπαϊκή Ένωση αν
οι ΗΠΑ βυθιστούν στην ύφεση. Σε αυτό θα συμβάλει η αναμενόμενη μείωση της
τουριστικής κίνησης, κυρίως αυτής που προέρχεται από τις ΗΠΑ.

2. Το ενδεχόμενο να σημειωθεί παρατεταμένη αστάθεια στα διεθνή
χρηματιστήρια η οποία θα επηρεάσει αρνητικά και τη Σοφοκλέους με ό,τι αυτό
συνεπάγεται για τις επενδύσεις των ελληνικών επιχειρήσεων και για το επίπεδο
της κατανάλωσης από τα νοικοκυριά.

3. Το ενδεχόμενο να υπάρξουν σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις και στην
ελληνική οικονομία αν υπάρξει νέα σημαντική αύξηση στη διεθνή τιμή του
πετρελαίου στην περίπτωση που οι ΗΠΑ χτυπήσουν πετρελαιοπαραγωγό χώρα.