Ελκυστικά μερίσματα παρά τις δύσκολες εποχές

Η άνοδος στην κερδοφορία πολλών εισηγμένων εταιρειών έχει άμεσο αντίκτυπο στις
μερισματικές αποδόσεις που προσφέρουν στους μετόχους. Το τελευταίο διάστημα
μάλιστα, ιδιαίτερα μετά τις έντονες διακυμάνσεις που παρουσιάζει η
χρηματιστηριακή αγορά, δεν είναι λίγοι οι επενδυτές που προχωρούν ή έχουν
προχωρήσει σε αγορά μετοχών με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Οι επενδυτές αυτοί
προσδοκούν μεταξύ άλλων και το μέρισμα που προσφέρουν κάθε χρόνο οι εισηγμένες
εταιρείες οι οποίες παρουσιάζουν κέρδη για την αντίστοιχη χρήση.

Η «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» παρουσιάζει σήμερα τα μερίσματα που προσφέρουν εισηγμένες
εταιρείες για τη χρήση του 2000 (1η Ιανουαρίου έως και 31 Δεκεμβρίου 2000) με
ημερομηνία αποκοπής από 21 Ιουνίου έως και 23 Αυγούστου 2001. Πρόκειται για
εταιρείες μικρής, μεσαίας και μεγάλης κεφαλαιοποίησης, οι οποίες βρίσκονται
στα χαρτοφυλάκια Ελλήνων και ξένων θεσμικών, καθώς και ιδιωτών επενδυτών. Τα
στοιχεία που παρουσιάζονται στον σχετικό πίνακα προέρχονται από το
Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών και αποτελούν οδηγό για τους επενδυτές που θέλουν
να γνωρίζουν το ύψος του μερίσματος, την ημερομηνία αποκοπής και την
ημερομηνία έναρξης της πληρωμής των μερισμάτων.

Σύμφωνα με το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, το οποίο παρουσιάζει σε καθημερινή
βάση τα μερίσματα που προσφέρουν οι εταιρείες στους επενδυτές, το μέρισμα
προκύπτει από τα κέρδη που μοιράζουν οι εταιρείες στους μετόχους διαιρεμένα με
τον αριθμό των μετοχών που έχει εισάγει η εταιρεία στο Χρηματιστήριο.

Μέρισμα μοιράζουν οι εταιρείες που παρουσιάζουν κέρδη στην αντίστοιχη χρήση
και είναι ανάλογα με αυτά. Ωστόσο, όταν μια εταιρεία έχει μεγάλη κερδοφορία,
αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα μοιράσει και αντίστοιχα μεγάλο μέρισμα.
Υπάρχουν περιπτώσεις που η γενική συνέλευση της εταιρείας αποφασίζει τα κέρδη
της επιχείρησης να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη της εταιρείας. Η γενική
συνέλευση των μετόχων, για παράδειγμα, μπορεί να αποφασίσει να χρησιμοποιηθούν
τα κέρδη για τη χρηματοδότηση του επενδυτικού προγράμματος. Πάντως, σε κάθε
περίπτωση, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, οι μέτοχοι θα πρέπει να παίρνουν
για κάθε κερδοφόρα χρήση κάποιο ελάχιστο μέρισμα.

Κατά κανόνα, στις περισσότερες αγορές το μέρισμα μοιράζεται μία φορά τον χρόνο
από εταιρείες που παρουσιάζουν κερδοφορία. Σε αρκετές χώρες πάντως το μέρισμα
μπορεί να μοιράζεται περισσότερες από μία φορές κατ’ έτος. Στις ώριμες αγορές
στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ασία, είναι πολλοί οι επενδυτές
που αγοράζουν μετοχές για να κερδίσουν όχι μόνο από την προσδοκώμενη άνοδο της
τιμής τους, αλλά και για το μέρισμα που θα μοιράσει.

Η πρακτική αυτή ακολουθείται από μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια που αγοράζουν τίτλους
με μακροχρόνια προοπτική, αλλά και πολλούς ιδιώτες επενδυτές, οι οποίοι
τοποθετούνται στο Χρηματιστήριο ξεφεύγοντας από τις παραδοσιακές μορφές
επένδυσης.

Από τα καθαρά κέρδη, σύμφωνα με χρηματιστηριακούς παράγοντες, το ένα εικοστό
πάει στο τακτικό αποθεματικό της εταιρείας. Στην περίπτωση που το 30% των
κερδών δεν είναι μεγαλύτερο του 6% του καταβεβλημένου κεφαλαίου της εταιρείας,
τότε αυτό μοιράζεται ως μέρισμα.

Το υπόλοιπο ποσοστό των κερδών μοιράζεται με τη μορφή μερίσματος στους
μετόχους έπειτα από απόφαση της γενικής συνέλευσης. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι
το ακριβές ποσό του μερίσματος αφαιρείται από την τιμή της μετοχής.

Γενικός κανόνας είναι ότι μέρισμα δικαιούται ο μέτοχος που έχει στην κατοχή
του μετοχές μέχρι και την ημέρα που γίνεται η γενική συνέλευση. Σε κάθε
περίπτωση πάντως, η ακριβής ημερομηνία ορίζεται από τη γενική συνέλευση και
μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να είναι διαφορετική.

Ακόμη, όταν η εταιρεία παρά την υψηλή κερδοφορία της αποφασίζει να δώσει μικρό
μόνο μέρισμα, τότε η αξία τής μετοχής ανεβαίνει. Στην περίπτωση αυτή η
εταιρεία πρακτικά χρησιμοποιεί τα κέρδη για επενδύσεις στην προσπάθειά της να
κερδίσει ακόμη περισσότερα στο μέλλον, ανάλογα με την πολιτική που ακολουθεί
και τον ρυθμό ανάπτυξής της. Όταν τα κέρδη είναι μικρά, τότε η εταιρεία μπορεί
να μην αποδώσει μέρισμα, εκτός από το ελάχιστο προβλεπόμενο από τον νόμο.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα μερίσματα που παίρνει κάθε μέτοχος δεν
φορολογούνται. Αυτό συμβαίνει επειδή οι ίδιες οι εταιρείες φορολογούνται για
τα κέρδη που παρουσιάζουν σε κάθε χρήση και μοιράζονται στους μετόχους που δεν
έχουν άλλη αντίστοιχη υποχρέωση. Πάντως, κατά την πώληση υπάρχει φόρος επί των
συναλλαγών, που ανέρχεται σε 0,3%. Φόρος επιβάλλεται μόνο στην περίπτωση που
γίνεται μεταβίβαση (για παράδειγμα δωρεά) ή κληρονομιά. Σε αυτή την περίπτωση,
ο φόρος που καταβάλλει κάθε επενδυτής καθορίζεται από τη μέση τιμή της μετοχής
το εξάμηνο που προηγήθηκε πριν από τη μεταβίβαση, κληρονομιά κ.λπ. Σε μερικές
περιπτώσεις, όταν δεν μπορεί να υπολογιστεί η μέση τιμή της μετοχής στο
προηγούμενο εξάμηνο, τότε υπολογίζεται η λογιστική αξία.