Τι θα αλλάξει στην εξωτερική πολιτική

Νέο σκηνικό διαμορφώνεται εν μια νυκτί στο διεθνές πολιτικό, αλλά και
οικονομικό, πεδίο μετά την αιματηρή τρομοκρατική επίθεση στις Ηνωμένες
Πολιτείες, μόνο που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει επακριβώς πώς θα είναι
αυτό. Οφθαλμοφανές είναι ότι η Ουάσιγκτον θα επιδοθεί σε μια λυσσαλέα
προσπάθεια να τιμωρηθούν οι ένοχοι της τραγωδίας ­ και σε αυτήν την προσπάθεια
δεν θα ήταν παράλογο να την «πληρώσουν» και αθώοι, είτε πρόκειται για χώρες
είτε για συγκεκριμένες ομάδες.

Πέραν των οφθαλμοφανών, ωστόσο, λογικό είναι κανείς να αναμένει πλήθος
αλλαγών. Η τάση απομονωτισμού, που έτσι κι αλλιώς διακατείχε τις ΗΠΑ μετά την
ανάληψη της εξουσίας από τους Ρεπουμπλικανούς και τον Τζορτζ Μπους, αναμένεται
να ενισχυθεί. Πρακτικά, αυτό σημαίνει μια «απροθυμία» εκ μέρους της
αμερικανικής κυβέρνησης να παίξει τον ρόλο του διεθνούς «χωροφύλακα» ­ ή
ειρηνοποιού, ανάλογα από το ποια οπτική έχει κανείς. Ως εκ τούτου, η
«απόσυρση» των ΗΠΑ από διεθνείς ειρηνευτικές αποστολές ­ για παράδειγμα, τα
Βαλκάνια ­ θεωρείται εξαιρετικά πιθανή, καθώς πρώτιστη επιλογή πλέον θα είναι
η ασφάλεια και η άμυνα των ιδίων των Ηνωμένων Πολιτειών. Με την έννοια αυτή,
εκεί θα επενδυθούν ακόμη περισσότερα χρήματα της αμερικανικής οικονομίας, τα
οποία θα στερηθούν εγχειρήματα τύπου κοινωνικής πολιτικής (διεθνή και
εσωτερικά), προάσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πάει λέγοντας.

Η Ευρώπη

Τα παραπάνω θα μπορούσαν να έχουν μια θετική επίπτωση ­ ότι τον ρόλο που
επιτελούσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν πλέον να τον καλύψουν οι Ευρωπαίοι.
Μόνο που αυτό θα σημαίνει και μεγαλύτερες δαπάνες ­ σε μια εποχή που η
οικονομία του ευρωχώρου διέρχεται προβλήματα ­ και αυξημένο πολιτικό
αισθητήριο, για το οποίο η Ευρώπη δεν είναι ακριβώς έτοιμη. Στο πλαίσιο αυτό,
μπορούν οι Βρυξέλλες, για παράδειγμα, να «σηκώσουν» το κόστος των επιχειρήσεων
στα Βαλκάνια, αλλά δεν πρόκειται να πάρουν πάνω τους τον Τρίτο Κόσμο ή τους
πληθυσμούς που λιμοκτονούν.

Στόχος της νέας κατάστασης πραγμάτων ενδέχεται να αποτελέσει και το κίνημα
κατά της παγκοσμιοποίησης, παρ’ ότι πρόκειται για πολύμορφο, πολυεθνικό και
επί του παρόντος ελάχιστα οργανωμένο φαινόμενο. Μέχρι στιγμής αντιμετωπίζεται
μεν κατασταλτικά κάθε φορά που δείχνει την πυγμή του, αλλά δεν έχει
επιχειρηθεί η ποινικοποίησή του.

Εννοείται ότι το πρώτο «γήπεδο» στο οποίο θα γίνουν αισθητές οι διαφορές είναι
αυτό της Μέσης Ανατολής. Παρ’ ότι ουδείς μπορεί να ισχυρισθεί πως κάποια
παλαιστινιακή ομάδα είναι υπεύθυνη για την τραγωδία, το γεγονός ότι ο κύριος
ύποπτος, ο Μπιν Λάντεν, υποστηρίζει πως μάχεται υπέρ τους, τους καθιστά
αυτομάτως «χαμένους» στη νέα σκακιέρα. Αντιστοίχως, κερδισμένες θα είναι οι
«πιστές» στις ΗΠΑ χώρες, όπως το Ισραήλ ­ που υπήρξε άλλωστε επίσης στόχος ­
και η Τουρκία. Ενδεχομένως και η Μεγάλη Βρετανία, εφόσον επιλέξει να
εγκαταλείψει το «ευρωπαϊκό χαρτί» και να επιστρέψει στην πλήρη ταύτιση με την
Ουάσιγκτον. Και φυσικά, ουδείς αμφιβάλλει ότι ο νέος «πόλεμος των άστρων» ­ η
εθνική αντιπυραυλική άμυνα ­ όχι απλώς θα προχωρήσει, αλλά θα επιταχυνθεί και
δεν θα υπόκειται σε καμιά ένσταση, είτε ευρωπαϊκή είτε ρωσική.