Χαλιά «πλεγμένα» με τοξικά

Επικίνδυνα χημικά, τα οποία έχουν αναγνωρισθεί ως τοξικά, διεθνώς,
εντοπίστηκαν σε μοκέτες, χαλιά, συνθετικά πλακάκια, πλαστικά πατώματα και
ταπετσαρίες, που κυκλοφορούν ευρέως στην αγορά και πωλούνται ως πιο φτηνά ή
ικανά να κρατούν μακριά τη σκόνη ή τα μικρόβια.

Στα χειροποίητα χαλιά δεν υπάρχει πρόβλημα. Σ’ εκείνα τα βιομηχανοποιημένα όμως, που κατασκευάζονται με συνθετικά υλικά, όπως και στα πλακίδια και τις ταπετσαρίες από PVC, η έρευνα Βρετανών εντόπισε επικίνδυνες τοξικές ουσίες

Ο κίνδυνος, επισημαίνουν οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Exeter της Μ.
Βρετανίας, που έκαναν τις αναλύσεις σε δείγματα μοκετών και συνθετικών
δαπέδων, είναι ακόμη μεγαλύτερος για τα παιδιά, τα οποία, λόγω ύψους,
εκτίθενται περισσότερο στις τοξικές ουσίες που βρίσκονται στα πατώματα. Κι
αυτό γιατί τα παιδιά αναπνέουν σε πολύ πιο κοντινή απόσταση από το δάπεδο, με
αποτέλεσμα να εισπνέουν πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις χημικών απ’ ό,τι οι
ενήλικοι.

Η έρευνα ξεκίνησε με πρωτοβουλία της διεθνούς περιβαλλοντικής οργάνωσης
Greenpeace και είχε διπλό στόχο. Κατ’ αρχήν να εντοπίσει αν οι χημικές ουσίες
που χρησιμοποιούνται κατά την επεξεργασία δαπέδων και μοκετών παραμένουν στο
τελικό προϊόν που χρησιμοποιείται στο σπίτι. Κατά δεύτερον, να αναγνωρίσει τις
πιο επικίνδυνες, τις πιο τοξικές από τις ουσίες αυτές και να μετρήσει τα
επίπεδά τους μέσα στον κλειστό χώρο ενός σπιτιού.

Όπως εξηγεί ο κ. Στέλιος Ψωμάς, διευθυντής στο ελληνικό γραφείο της
Greenpeace, «η συγκεκριμένη έρευνα που έγινε στα ειδικευμένα εργαστήρια του
Πανεπιστημίου του Exeter είχε σκοπό να παρουσιάσει τα πρώτα εμπειρικά δεδομένα
για τη χημική σύσταση των συνθετικών μοκετών και πατωμάτων που κυκλοφορούν
στην αγορά και μπαίνουν στα σπίτια μας, χωρίς οι καταναλωτές να γνωρίζουν τους
πιθανούς κινδύνους. Δεν μετρήθηκε το ποσοστό “διαρροής” των χημικών αυτών
ουσιών, για να υπολογισθεί η ημερήσια δόση τοξικών που δέχονται οι κάτοικοι
του σπιτιού, ούτε εξετάστηκαν οι πιθανοί κίνδυνοι για την υγεία. Γνωρίζουμε
όμως πως οι χημικές ουσίες που ανιχνεύθηκαν (διβουτυλένιο, τριβουτυλένιο και
μια σειρά από φθαλικές ενώσεις) είναι επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία κι
έχουν αναγνωρισθεί ως τοξικές, διεθνώς. Επιπλέον, υπάρχει επίσημη πρόταση της
γερμανικής κυβέρνησης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, να απαγορευθεί, μέχρι το τέλος
του 2002, η εμπορική χρήση των τοξικών αυτών ουσιών, που, εκτός από τα
συνθετικά δάπεδα και χαλιά χρησιμοποιούνται επίσης στα υφάσματα, στις βαφές
για τα πλοία και αλλού».

Η πρόταση των Γερμανών αφορά κυρίως τις οργανικές ενώσεις εκείνες που
χρησιμοποιούνται στα πατώματα και τις μοκέτες από PVC, ως υλικά επίστρωσης. Οι
ενώσεις αυτές είναι τοξικές, δεν αποβάλλονται εύκολα από τον οργανισμό, ενώ
βλάπτουν κυρίως το ανοσοποιητικό σύστημα. «Τα ίδια χημικά χρησιμοποιούνται
στις μπογιές των πλοίων και, στην περίπτωση αυτή, έχουν γίνει μελέτες που
αποδεικνύουν πως ευθύνονται για μια σειρά από προβλήματα στην αναπαραγωγή
θαλάσσιων οργανισμών, ενώ, σε ορισμένες περιπτώσεις, η παρουσία τους
σχετίζεται με τη μαζική εξαφάνιση μαλακίων και οστρακόδερμων», σημειώνει ο κ.
Ψωμάς.

Οι ερευνητές του Exeter ανέλυσαν δείγματα μοκετών, παραγωγής οκτώ διαφορετικών
εταιρειών και δείγματα συνθετικών πλακιδίων και πατωμάτων, από πέντε
διαφορετικές εταιρείες. (Τα προϊόντα των εταιρειών αυτών εισάγονται στη χώρα
μας. Κυκλοφορούν ευρέως στην αγορά της Μ. Βρετανίας, κι από εκεί εξάγονται σε
πολλές ακόμη ευρωπαϊκές χώρες). Στις αναλύσεις τους εντόπισαν επίσης μια σειρά
από επικίνδυνες φθαλικές ενώσεις, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την
πλαστικοποίηση των προϊόντων αυτών και για να δίνουν ελαστικότητα στο PVC. Σε
ορισμένα ταπέτα μάλιστα, κάποιες φθαλικές ενώσεις ανιχνεύθηκαν σε πολύ υψηλές
συγκεντρώσεις (στο 4,7% έως το 15,8% του βάρους τους), γεγονός που ανησύχησε
ιδιαίτερα τους ερευνητές, καθώς η τοξικότητά τους, μέσα στον κλειστό χώρο του
σπιτιού, μπορεί να κρύβει πολύ σημαντικούς κινδύνους για την υγεία των
ανθρώπων που ζουν εκεί.

Βρογχίτιδες στα παιδιά και αύξηση των αλλεργιών

Οι άνθρωποι εκτίθενται στις επικίνδυνες και τοξικές φθαλικές ενώσεις μέσω της
άμεσης επαφής με συνθετικά προϊόντα (κυρίως από PVC) που τις περιέχουν, μέσω
του αέρα που αναπνέουν, την τροφή και το νερό. Όπως αναφέρει ο David Santillo,
από το Πανεπιστήμιο του Exeter της Μ. Βρετανίας που έκανε τις αναλύσεις σε
μοκέτες και συνθετικά πατώματα, οι επιπτώσεις στην υγεία δεν έχουν ακόμη
διευκρινισθεί, μιας και είναι ελάχιστες οι σχετικές μελέτες που έχουν γίνει.
“Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα στις ΗΠΑ, η ύπαρξη φθαλικών ενώσεων στους
χώρους του σπιτιού μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή των αεροφόρων οδών και,
συνεπώς, να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης άσθματος. Επίσης, άλλη μελέτη που
έγινε στη Νορβηγία έδειξε πως η χρήση δαπέδων και συνθετικών πλακιδίων από PVC
στο σπίτι αυξάνει τις βρογχίτιδες στα παιδιά”.

Στις αναλύσεις τους σε συνθετικά χαλιά οι ερευνητές του Exeter εντόπισαν μια
σειρά από επικίνδυνες οργανικές ενώσεις, μεταξύ των οποίων περμεθρίνες,
φορμαλδεϋδη και βρωμιούχες ενώσεις (οι οποίες χρησιμοποιούνται ως επιβραδυντές
καύσης). Σύμφωνα με τη Michelle Allsop, από την ίδια ερευνητική ομάδα, “η
παρουσία των χημικών αυτών ουσιών σε προϊόντα που χρησιμοποιούνται καθημερινά
μέσα στο σπίτι αναπόφευκτα εκθέτει σε κίνδυνο την υγεία των ανθρώπων που ζουν
εκεί. Ιδιαίτερα οι βρωμιούχες ενώσεις είναι χημικές ουσίες ιδιαίτερα τοξικές,
που από τη στιγμή που θα εισχωρήσουν στον οργανισμό δεν αποβάλλονται εύκολα.
Εξάλλου, μια πρόσφατη έρευνα από τη Βρετανική Εταιρεία Αλλεργικών Νόσων έδειξε
πως η αύξηση των αλλεργιών σχετίζεται με την αυξανόμενη έκθεση των ανθρώπων σε
συνθετικά ρυπογόνα χημικά”.