Λιγόστεψαν οι αγρότες

Σημαντική μείωση 9% σημείωσε ο αριθμός των αγροτών τη δεκαετία του 1990. Το
2000 οι απασχολούμενοι κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων (συμπεριλαμβανομένων
και των μελών των οικογενειών τους) ανέρχονταν στους 1.429.401 έναντι
1.570.533 το 1991.

Όμως το ποσοστό της απασχόλησης συνολικά στον γεωργικό τομέα αυξήθηκε κατά
0,5% λόγω αύξησης των μόνιμων και των εποχικών εργατών. Οι μόνιμοι εργάτες
αυξήθηκαν στους 10.607 απο 6.189 στις αρχές της δεκαετίας (αύξηση 71,4%), ενώ
οι εποχικοί απο 1.202.288 σε 1.352.073 (αύξηση 12,5%).

Αυτό προκύπτει από τα αποτελέσματα της απογραφής γεωργίας – κτηνοτροφίας
1999-2000 που έδωσε χθες στη δημοσιότητα η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της
Ελλάδος, η οποία καταγράφει τη σταδιακή συρρίκνωση του αγροτικού πληθυσμού που
συντελείται στη χώρα. Παρ’ όλα αυτά δεν μειώθηκε η έκταση της
χρησιμοποιούμενης γεωργικής γης. Αυτή αυξήθηκε κατά 0,6%, σε 35.790.843
στρέμματα έναντι 35.594.310 στρεμμάτων που είχε καταγράψει η απογραφή του
1991. Η αύξηση αυτή συντελέσθηκε παράλληλα με τη μείωση του αριθμού των
εκμεταλλεύσεων απο 861.623 σε 814.349, γεγονός που δείχνει ότι στη δεκαετία
του 1990 περισσότερη γεωργική γη πέρασε στα χέρια λιγότερων κατόχων. Αυτό με
τη σειρά του είχε ως αποτέλεσμα το μέσο μέγεθος της εκμετάλλευσης να αυξηθεί
κατά 6%, σε 44,3 στρέμματα από 41,8 στρέμματα το 1990. Η μείωση του αριθμού
των εκμεταλλεύσεων αφορά τόσο τις αμιγώς γεωργικές όσο και τις κτηνοτροφικές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο αριθμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων μειώθηκε κατά
5,1% και των κτηνοτροφικών κατά 23,6%. Ωστόσο, το σύνολο των ζωικών μονάδων
αυξήθηκε κατά 2,1%, σε 2.544.903 απο 2.493.451 στις αρχές της δεκαετίας.
Παράλληλα, το μέσο ζωικό κεφάλαιο αυξήθηκε κατά 34%.

Από τα στοιχεία της απογραφής προκύπτει ακόμη ότι μειώθηκαν σημαντικά κατά
15,5% οι ημέρες γεωργικής απασχόλησης. Η μείωση αυτή οφείλεται στη μείωση των
ημερών απασχόλησης των κατόχων των εκμεταλλεύσεων (αγροτών) κατά 20,1%.
Αντίθετα, οι μόνιμοι και εποχικοί εργάτες παρουσίασαν αύξηση των ημερών
απασχόλησής τους κατά 84,5% και 42,5% αντίστοιχα.

Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στη δεκαετία που πέρασε η ελληνική
γεωργία έγινε περισσότερο συστηματική και εξειδικευμένη. Αυτό το στηρίζει
αφενός στην αύξηση του μέσου μεγέθους της χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης,
αφετέρου στο γεγονός ότι οι αγρότες στράφηκαν απο τις μεικτές εκμεταλλεύσεις
(γεωργικές και κτηνοτροφικές) προς τις αμιγώς γεωργικές ή κτηνοτροφικές, με
αποτέλεσμα να αυξηθούν σημαντικά οι αρδευόμενες εκτάσεις και οι εκμεταλλεύσεις
με τρακτέρ.

Όμως, παρά την αξιοποίηση της τεχνολογίας που φαίνεται ότι υπήρξε στη δεκαετία
του 1990, οι αγρότες εξακολουθούν να παρουσιάζουν χαμηλό επίπεδο γεωργικής
εκπαίδευσης. Σύμφωνα με την έρευνα, το ποσοστό των κατόχων ή διαχειριστών
εκμεταλλεύσεων χωρίς γεωργική εκπαίδευση παραμένει εξαιρετικά υψηλό, της τάξης
του 97% από 99% το 1991.