ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Μια κάποια Ελλάδα

Κι αυτό που διακυβεύεται, δεν είναι, πιστεύω, το ενδεχόμενο μετατροπής του
κράτους μας από κοσμικό σε θεοκρατικό ­ σε τέτοιες επιλογές η κοινωνία δεν
συμμετέχει και ούτε θα συμμετάσχει ποτέ. Αυτό που εμμέσως αλλά σαφώς θέτει υπό
αμφισβήτηση η Εκκλησία, από την αρχή της θητείας του σημερινού προκαθημένου
της, είναι το είδος του κοσμικού κράτους που καλούμαστε να οικοδομήσουμε
συλλογικά.

Δεν κινδυνεύουμε να γίνουμε Ιράν. Να γίνουμε ή να μείνουμε μια Ελλάδα πιο
οπισθοδρομική από ό,τι μπορεί κι απ’ ό,τι της αξίζει, αυτό είναι το άκαιρο και
άσκοπο δίλημμα που από την πίσω πόρτα ενστάλαξε σε πολλές ψυχές η ηγεσία της
Εκκλησίας. Η σημαντική σε επίπεδο αρχών αλλά δευτερεύουσας σημασίας για τη ζωή
των πολιτών διαφωνία περί της αναγραφής του θρησκεύματος, αυτή τη διαπάλη κι
αυτό το σπατάλημα δυνάμεων και δυνατοτήτων δεν πρέπει να αφεθεί να κρύψει.

Την ίδια στιγμή που οι συνθήκες όχι μόνο αφήνουν χώρο αλλά και ζητούν από την
Εκκλησία να παίξει ένα ρόλο πνευματικό (σε μια εποχή που δεν είναι) και
ομογενοποιητικό (σε μια εποχή ανοιχτών συνόρων, αλλά κλειστών ψυχών), εκείνη
μας ζητά να χτίσουμε μια εντελώς διαφορετική κοινωνία.

Η Ελλάδα υπέρ της οποίας, απρόσκλητη αλλά με υπερβάλλοντα ζήλο, δίνει τον υπέρ
πάντων αγώνα η Εκκλησία είναι πρώτα απ’ όλα ένα κράτος που δεν σέβεται τη
νομιμότητα, άρα τον ίδιο τον εαυτό του.

Οι χειρισμοί και οι επιλογές της ηγεσίας της στο θέμα των ταυτοτήτων
βαρύνονται με έξι μείζονα συνταγματικά ατοπήματα. Ζητήθηκε η γνώμη του
εκλογικού σώματος για θέμα και με διαδικασία που δεν προβλέπεται στο Σύνταγμα.

Πιέστηκαν τα πολιτειακά όργανα να συμπράξουν, με επιπλέον δικές τους
παρανομίες, στην αποδοχή, συγκάλυψη ή εκ των υστέρων νομιμοποίηση του
«δημοψηφίσματος». Περιφρονήθηκε, με έργα και με λόγια, τελεσίδικη σχετική
απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου της χώρας. Δεν έγινε σεβαστό το δικαίωμα μη
έκφρασης ή άλλης έκφρασης των θρησκευτικών μειοψηφιών.

Εξετευλίστηκε η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, με την αριθμητική σύγκριση του
αποτελέσματος μιας άκυρης διαδικασίας με την έκφραση του εκλογικού σώματος.
Εξωθήθηκαν οι πολίτες, διά της συμμετοχής σε μια διαδικασία που υπονόμευε τη
συνταγματική τάξη, να παραβούν το καθήκον και την υποχρέωσή τους να
υπερασπίζονται το Σύνταγμα και τους νόμους του κράτους.

Ο λαϊκισμός, η αντιπνευματικότητα, η αλαζονική εσωστρέφεια μπορεί να μην
αποτελούν συνταγματικές παραβάσεις, υποδηλώνουν όμως ήθος. Και η στάση της
επίσημης Εκκλησίας μια Ελλάδα με τέτοιο ήθος δείχνει να επιθυμεί. Καθοδηγητική
δράση στο όνομα ενός «λαού», στον οποίο τίποτα δεν εξηγείται και από τον οποίο
καμία διαφωνία ή «παραστράτημα» δεν συγχωρείται. Αδιαφορία και ταπείνωση για
όσους η πίστη αποτελεί ενδιάθετη ψυχική ανάγκη, που οφείλει να μένει ανόθευτη
από πολιτικές και άλλες σκοπιμότητες.

Επίκληση μιας εγγενούς ανωτερότητας της φυλής λόγω θρησκείας και επιβολή
εγκλεισμού της χώρας στον εαυτό της για τη διατήρηση της «καθαρότητάς» της.

3.008.901 συμπολίτες μας έβαλαν άραγε την υπογραφή τους για μια τέτοια Ελλάδα;
Σφόδρα αμφιβάλλω.

Είμαι πάντως σίγουρος ότι πολλοί περισσότεροι είναι έτοιμοι να αγωνιστούν ώστε
να μη γίνει ποτέ πραγματικότητα.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.