Αλλάζουν οι ισορροπίες στην πετρελαϊκή αγορά

Η ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της διαδικασίας εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την
απόκτηση του 30% των Ελληνικών Πετρελαίων, με τη συμμετοχή σημαντικών
επιχειρήσεων, δείχνει ότι η ελληνική εταιρεία παρουσιάζει έντονο επενδυτικό
ενδιαφέρον, κυρίως όμως για τις εταιρείες παραγωγών χωρών, όπως η Ρωσία, που
θέλουν να δραστηριοποιηθούν για να διαθέσουν τα προϊόντα τους στην ευρωπαϊκή
αγορά. Η απουσία ενδιαφέροντος από δυτικές εταιρείες αποδίδεται στο γεγονός
ότι ήδη έχουν ολοκληρώσει την αναδιάρθρωσή τους και δεν ενδιαφέρονται για
επενδύσεις.

Πλεονεκτήματα

Τα δύο διυλιστήρια που διαθέτουν τα Ελληνικά Πετρέλαια θεωρούνται ιδιαίτερης
σημασίας για την περιοχή των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης καθώς η
Ελλάδα θεωρείται ως η φυσική έξοδος στη Μεσόγειο. Το πλεονέκτημα αυτό
ενισχύεται και στην περίπτωση που κατασκευαστεί ο πετρελαιαγωγός Μπουργκάς –
Αλεξανδρούπολης. Ήδη μια από τις εταιρείες οι οποίες έχουν εκδηλώσει
ενδιαφέρον για τα Ελληνικά Πετρέλαια, η ρωσική Lukoil, φέρεται να ενδιαφέρεται
για την προμήθεια αργού πετρελαίου στην Trans-Balkan Oil Pipeline Company, η
οποία θα δημιουργήσει τον πετρελαιαγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης. Στη
δημιουργία του αγωγού αυτού πρόκειται να συμμετέχει μεταξύ άλλων και ο Όμιλος
Λάτση.

Οι διεκδικητές

Οι τρεις διεκδικητές του 30% των δημόσιων διυλιστηρίων φαίνεται να ικανοποιούν
τους αρμόδιους συμβούλους της κυβέρνησης για την ιδιωτικοποίηση της εταιρείας,
καθώς και η κοινοπραξία του Ομίλου Λάτση με τη ρωσική εταιρεία Lukoil, και η
αυστριακή εταιρεία OMV Aktiengesellschatt και η ρωσική εταιρεία Yukos Oil
Company θεωρούνται ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι στον κλάδο των
πετρελαιοειδών σε διεθνές επίπεδο. Μάλιστα οι ρωσικοί όμιλοι Yukos και Lukoil
διαθέτουν άμεση πρόσβαση σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στην
Κασπία, ενώ η OMV διαθέτει κοιτάσματα στη Λιβύη και στο Ιράν.

Αξιολόγηση

Σύντομα αναμένεται οι σύμβουλοι του Ελληνικού Δημοσίου να προχωρήσουν στην
αξιολόγηση των εκδηλώσεων ενδιαφέροντος, σύμφωνα με τους όρους της σχετικής
πρόσκλησης, ώστε να προχωρήσουν στην πρόκριση των υποψηφίων για το δεύτερο
στάδιο. Ακολούθως οι εταιρείες που θα επιλέγουν θα έχουν τη δυνατότητα να
πραγματοποιήσουν οικονομικό και νομικό έλεγχο στην εταιρεία Ελληνικά Πετρέλαια
ώστε να ακολουθήσει η υποβολή δεσμευτικών προσφορών.

Το θέμα του τιμήματος φαίνεται να παραμένει ανοικτό και αναμένεται ότι οι
διεκδικήτριες εταιρείες θα εκμεταλλευτούν κάθε διαπραγματευτική δυνατότητα που
θα τους δοθεί. Πάντως η χρηματιστηριακή αξία του πακέτου των μετοχών των
Ελληνικών Πετρελαίων υπολογίζεται περίπου στα 200 δισεκατομμύρια δραχμές.

«Όχι» το μάνατζμεντ

Όπως δηλώνει ο υπουργός Ανάπτυξης Νίκος Χριστοδουλάκης «και οι τρεις προτάσεις
είναι σοβαρές και θα αξιολογηθούν». Ο ίδιος, απαντώντας σε σχετική ερώτηση της
«ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ», δηλώνει κατηγορηματικά ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να δώσει
σε ιδιώτη το μάνατζμεντ των Ελληνικών Πετρελαίων.

Παραμένει όμως ανοιχτό το ερώτημα τι πρόκειται να γίνει στην περίπτωση που ο
νέος ιδιοκτήτης των Ελληνικών Πετρελαίων αυξήσει το ποσοστό του μέσω του
Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών και αποκτήσει την καταστατική πλειοψηφία. Το
ενδεχόμενο πάντως παραχώρησης και του μάνατζμεντ της εταιρείας είναι βέβαιο
ότι θα άλλαζε την ισορροπία στην εγχώρια αγορά πετρελαιοειδών καθώς τα
Ελληνικά Πετρέλαια καλύπτουν το μεγαλύτερο κομμάτι της εσωτερικής αγοράς
(σύμφωνα με στοιχεία του 1999, κατείχε μερίδιο 53,47%) και είναι αποκλειστικοί
προμηθευτές της ΔΕΗ και των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η εικόνα της ελληνικής αγοράς

Στην Ελλάδα λειτουργούν συνολικά τέσσερα διυλιστήρια, από τα οποία τα δύο
ανήκουν στην εταιρεία Ελληνικά Πετρέλαια και έχουν συνολική ετήσια
δυναμικότητα 10.150.000 τόνους, ένα στην εταιρεία Μότορ Όιλ με ετήσια
δυναμικότητα 4.850.000 και ένα της Πετρόλα με ετήσια δυναμικότητα 5.000.000
τόνους. Οι παραγωγικές μονάδες και των τριών εταιρειών παράγουν όλη την γκάμα
προϊόντων με εξαίρεση την Πετρόλα, η οποία δεν παράγει βενζίνες.

Η εγχώρια αγορά πετρελαιοειδών βρισκόταν υπό καθεστώς πλήρους κρατικού ελέγχου
έως το 1986. Σταδιακά από το 1986 και μέχρι το 1992 η αγορά απελευθερώθηκε και
σήμερα διαμορφώνεται ελεύθερα από τις εταιρείες. Σήμερα στην ελληνική αγορά
δραστηριοποιούνται 35 εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών, οι οποίες και κάνουν
τη διακίνηση των καυσίμων, ενώ η ΔΕΗ και οι Ένοπλες Δυνάμεις προμηθεύονται
απευθείας από τα διυλιστήρια.

Το 2000 η εγχώρια ζήτηση για τα προϊόντα διύλισης ανήλθε σε 18,7 εκατομμύρια
τόνους ενώ η παραγωγή των εγχώριων διυλιστηρίων κάλυψε τις ανάγκες της αγοράς,
με εξαίρεση το πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης, όπου πραγματοποιούνται
εισαγωγές προκειμένου να καλυφθεί το έλλειμμα.

Για το 2001 η ζήτηση αναμένεται να κυμανθεί στα επίπεδα του 2000, με αύξηση
όμως της ζήτησης βενζινών περίπου 4,5% ως αποτέλεσμα των μεγάλων έργων
οδοποιίας αλλά και της σημαντικής αύξησης του αριθμού των αυτοκινήτων. Στο
κομμάτι των εξαγωγών το 2000 οι συνολικές εξαγωγές του κλάδου ανήλθαν σε 3,8
εκατομμύρια τόνους.