Κλειστές οι πόρτες του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τον Χριστόδουλο

«Κλειστές πόρτες» θα βρει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ο Αρχιεπίσκοπος
Χριστόδουλος στην περίπτωση που επιμείνει με μια νέα προσφυγή να κλιμακώσει
την αντιδικία για το ζήτημα της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες.
«Καμία τύχη δεν θα έχει μια προσφυγή είτε για το ζήτημα της αναγραφής είτε για
τη διενέργεια δημοψηφίσματος», εκτιμά κορυφαίος παράγοντας του Ευρωπαϊκού
Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (στο Στρασβούργο), ενώ μια απόφαση που
αφορούσε την Πολωνία δείχνει την αρνητική στάση των ευρω-δικαστών απέναντι
στις επιδιώξεις της Ιεραρχίας. Η απόφαση εκδόθηκε από την Επιτροπή του
Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου το 1996 και το σκεπτικό της προδικάζει μια απορριπτική
απόφαση σε ενδεχόμενη προσφυγή για την προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος
στις αστυνομικές ταυτότητες. Η συγκεκριμένη απόφαση, η οποία βρίσκεται πιο
κοντά στο θέμα των ταυτοτήτων από κάθε άλλη απόφαση ευρω-δικαστών για ζητήματα
θρησκευτικής ελευθερίας, αφορούσε την πολωνική κυβέρνηση και την απόφασή της
(υπό την πίεση της Καθολικής Εκκλησίας) να αναφέρεται στο απολυτήριο των
μαθητών εάν είχαν παρακολουθήσει το μάθημα των Θρησκευτικών ή, εναλλακτικά, το
μάθημα της Ηθικής και Κοσμοθεωρίας.

Ο πατέρας ενός μαθητή είχε προσφύγει κατά της διάκρισης αυτής, υποστηρίζοντας
ότι η οικογένειά του, λόγω του διαχωρισμού της βαθμολόγησης, είχε
«αποκαλυφθεί» πως δεν ακολουθούσε την κρατούσα Καθολική Εκκλησία, από τη
στιγμή που ο γιος του δεν επέλεξε το μάθημα των Θρησκευτικών. Για τυπικούς,
διαδικαστικούς λόγους, η (καταργηθείσα πλέον) Επιτροπή του Ευρωπαϊκού
Δικαστηρίου απέρριψε την προσφυγή, αλλά στο σκεπτικό της αποδέχεται ότι
«προέχει το δικαίωμα του μαθητή να μη φανερώσει τις πεποιθήσεις του και από τη
διαφοροποίηση του μαθήματος στη βαθμολόγηση μπορεί να προκύψει ζήτημα
παραβίασης της θρησκευτικής ελευθερίας…».

Όπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» το μέλος της Γενικής Διεύθυνσης Νομικών Υποθέσεων
του Συμβουλίου της Ευρώπης (στο οποίο υπάγεται το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο) κ.
Στέφανος Σταύρος, «η υπόθεση αυτή, παρά το γεγονός ότι παρέμεινε σε επίπεδο
Επιτροπής και είχε απορριπτικό αποτέλεσμα, δείχνει την τάση που επικρατεί στο
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα ζητήματα των θρησκευτικών ελευθεριών». Ο κ.
Σταύρος, ο οποίος επί σειρά ετών διετέλεσε και στέλεχος του Ευρωπαϊκού
Δικαστηρίου, σημειώνει ότι καμία από τις δικαστικές αποφάσεις δεν μπορεί να
θεωρηθεί αντίστοιχη με το θέμα των ταυτοτήτων, αλλά ωστόσο η μέχρι τώρα
νομολογία του για υποθέσεις θρησκευτικών διώξεων ή για υποθέσεις ευνοϊκής
μεταχείρισης και επιλεκτικής χορήγησης προνομίων στην κρατούσα θρησκεία,
αποτελείται μόνον από καταδίκες κρατών (με την Ελλάδα σε περίοπτη θέση).
Ακόμη, η νομολογία του ΕΔΑΔ κινείται «υπέρ της ενίσχυσης του λαϊκού κράτους
και της προστασίας των θρησκευτικών μειονοτήτων».

«Καμία τύχη…»

Επίσης κορυφαίος δικαστικός λειτουργός του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου τονίζει στα
«ΝΕΑ», ότι μία προσφυγή στο Στρασβούργο, ακόμη κι αν δεν θεωρηθεί εξαρχής ως
απαράδεκτη, «δεν αναμένεται να έχει τύχη, είτε αφορά την προαιρετική αναγραφή
του θρησκεύματος είτε το δημοψήφισμα».

* Για την προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος, επισημαίνει ότι το Ευρωπαϊκό
Δικαστήριο «θα αντιμετωπίσει το ζήτημα από την πλευρά της θρησκευτικής
ελευθερίας, εξετάζοντας το σκεπτικό της Ολομέλειας του Συμβουλίου της
Επικρατείας που αποφαίνεται ότι και η προαιρετική αναγραφή μπορεί να οδηγήσει
σε παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας».

*Για το δημοψήφισμα και το ενδεχόμενο να υπάρξει προσφυγή κατά της άρνησης της
κυβέρνησης να αποδεχθεί το «αίτημα 3.000.000 πολιτών», τονίζει ότι μια τέτοια
προσφυγή θα πρέπει κατ’ αρχήν να τελεσιδικήσει στα ελληνικά δικαστήρια. Και
εάν ποτέ καταλήξει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, «θα πρέπει να γνωρίζει κανείς ότι
το δικαστήριο εφαρμόζει στις αποφάσεις του την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα
Δικαιώματα του Ανθρώπου, η οποία δεν περιλαμβάνει καμία αναφορά για τη
διεξαγωγή δημοψηφισμάτων…».

Η Ευρωπαϊκή Ένωση

Ένα ηχηρό «όχι» για την προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος στις αστυνομικές
ταυτότητες έρχεται και από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, κατ’
επέκταση, του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (σ.σ.: εδρεύει στο
Λουξεμβούργο). Η αρμόδια Επιτροπή της Ε.Ε. με απάντησή της ­ που εξέδωσε τον
Μάιο του 2000, ύστερα από ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΝ κ. Αλ. Αλαβάνου ­
επικαλείται την Οδηγία 95/46 για την προστασία του πολίτη από την επεξεργασία
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και υπογραμμίζει: «Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο
σκοπός ενός δελτίου ταυτότητας είναι η αναγνώριση του προσώπου, εξακριβώνοντας
κυρίως την εθνικότητά του, το θρήσκευμα σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να
θεωρηθεί ως στοιχείο αναγνώρισης και η αναφορά της θρησκείας πάνω σε μία
ταυτότητα ακόμη και με ρητή συγκατάθεση του ενδιαφερομένου προσώπου θα
μπορούσε να θεωρηθεί ακατάλληλη, άσχετη με το θέμα και υπερβολική σε σχέση με
τον σκοπό ενός δελτίου ταυτότητας…».

Ακόμη, η κοινοτική επιτροπή γνωστοποιεί ότι «καμία αναφορά του θρησκεύματος
του κατόχου δεν γίνεται στα δελτία ταυτότητας που εκδίδονται από όλα τα άλλα
κράτη-μέλη τα οποία εκδίδουν δελτία ταυτότητας για τους υπηκόους τους».