Διπλό χαστούκι Στεφανόπουλου

Ένα διπλό ηχηρό χαστούκι έδωσε χθες ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στον
Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο αλλά και στον αρχηγό της Ν.Δ. Κώστα Καραμανλή. Έδωσε
όμως ταυτόχρονα και ένα μάθημα Δημοκρατίας, υπερασπίζοντας με ασυνήθιστα
σκληρή γλώσσα τη συνταγματική τάξη και τη δημοκρατική νομιμότητα.

Ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος πήγε στο Προεδρικό Μέγαρο με την πρόθεση να
εκβιάσει την υποστήριξη του κ. Στεφανόπουλου στον διχαστικό αγώνα της
Εκκλησίας. Εισέπραξε όμως ένα κατηγορηματικό όχι από τον Πρόεδρο της
Δημοκρατίας, ο οποίος επισήμανε ότι όλοι έχουν την υποχρέωση να συμμορφώνονται
με το δίκαιο της χώρας. Υπογράμμισε ακόμα ότι «οι εκτός νομοθετημένης
διαδικασίας» συλλεγείσες υπογραφές δεν μπορούν να ανατρέψουν τις διατάξεις του
Συντάγματος.

Η επισήμανση αυτή βέβαια αφορά ευθέως και τις κατά καιρούς δηλώσεις του
αρχηγού της Νέας Δημοκρατίας Κώστα Καραμανλή, ο οποίος έχει κατ’ επανάληψη
εκφράσει την υποστήριξή του προς τον κ. Χριστόδουλο και έχει αποφύγει επιμελώς
να καταδικάσει την απόπειρά του να εκβιάσει καταφανώς αντισυνταγματικές λύσεις
με τη συλλογή υπογραφών και τα αιτήματα για δημοψήφισμα.

Οι θέσεις του κ. Στεφανόπουλου περιλαμβάνονται σε επίσημο κείμενο της
Προεδρίας ­ για πρώτη φορά από το ’95, που πρωτοεκλέχτηκε ο κ. Στεφανόπουλος,
τόσο σκληρό για ένα ζήτημα ­, στο οποίο απορρίπτεται κατηγορηματικά το αίτημα
του κ. Χριστόδουλου για δημοψήφισμα, με την αιτιολογία ότι «δεν συντρέχουν οι
προϋποθέσεις» από το Σύνταγμα και τους νόμους του κράτους.

Συμμόρφωση

Ο κ. Στεφανόπουλος κατηγορεί τον Αρχιεπίσκοπο για ενέργειες πέρα από το
Σύνταγμα και τους νόμους, τονίζοντας ότι «οι πάντες έχουν υποχρέωση
συμμορφώσεως προς τους κανόνες του ισχύοντος δικαίου» και ότι «οι εκτός
νομοθετημένης διαδικασίας συλλεγείσες υπογραφές δεν είναι δυνατόν να
ανατρέψουν τις διατάξεις του Συντάγματος».

Για τη δήλωση αυτή του κ. Κ. Στεφανόπουλου ­ με έμμεσες αιχμές και στη Ν.Δ. ­
συνεργάτες του Πρωθυπουργού σημειώνουν: «Η στάση του Προέδρου αποτελεί ένα
μήνυμα προς την Εκκλησία, την οποία θέτει προ των ευθυνών της να αλλάξει στάση
και παράλληλα ένα μήνυμα προς τη Ν.Δ., η οποία δείχνει να αγνοεί τα
αυτονόητα».

Και για το ίδιο θέμα κυβερνητική πηγή τονίζει ότι «ο Πρόεδρος ήρθη στο ύψος
των περιστάσεων» και ότι «η δήλωσή του αποτελεί μνημείο για τη δημοκρατική
νομιμότητα, το πολιτικό ήθος και τον σεβασμό της λαϊκής κυριαρχίας». Πάντως, ο
Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος δεν έκρυψε την έκπληξή του. Όταν ρωτήθηκε πώς
κρίνει όσα του είπε ο Πρόεδρος, περιορίστηκε να πει ότι «ο Πρόεδρος έχει τις
απόψεις του». Όμως, όπως έλεγε με νόημα αργότερα σε συνεργάτες του, ο κ.
Στεφανόπουλος δεν περιορίστηκε σε όσα ειπώθηκαν στη συνάντηση αλλά προέβη και
σε δήλωση παίρνοντας θέση. Ορισμένοι μητροπολίτες που επικοινώνησαν χθες με
την Αρχιεπισκοπή Αθηνών σχολίασαν πως «θα μπορούσε ο κ. Στεφανόπουλος να μην
προβεί σε τόσο σκληρή δήλωση, κάτι μάλιστα που θα αξιοποιηθεί πολιτικά από ένα
κόμμα».

Όμως, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, όπως εξήγησε σε συνεργάτες του πριν από και
μετά τη συνάντησή του με τον Αρχιεπίσκοπο, εκεί όπου έφτασε το θέμα των
ταυτοτήτων θα έπρεπε να πάρει κατηγορηματική θέση, ώστε να μην παρουσιαστούν
σκιές στην εφαρμογή του Συντάγματος. Άλλωστε οι συνταγματικοί κανόνες ορίζουν
σαφώς ότι μόνο μέσα από τη Βουλή μπορεί να προωθηθεί ένα δημοψήφισμα και όχι
έξω από τους θεσμούς. Δεν πρέπει να μένουν σε εκκρεμότητα τέτοια ζητήματα,
ακούστηκε να λέει ο κ. Στεφανόπουλος. Εκκρεμότητες ­ πρόσθεσε ­ δεν ωφελούν
ούτε την Εκκλησία ούτε τις σχέσεις της με την Πολιτεία.

«Παρακαλέσαμε»

Ο κ. Χριστόδουλος πάντως στη συνάντηση που είχε με τον Πρόεδρο, παρουσία των
Μητροπολιτών Ναυπάκτου Ιερόθεου, Δημητριάδος Ιγνάτιου και Καισαριανής Δανιήλ
και η οποία κράτησε 45 λεπτά, ζήτησε από τον κ. Στεφανόπουλο να παρέμβει προς
την κυβέρνηση.

«Παρακαλέσαμε τον Πρόεδρο», δήλωσε αργότερα ο Αρχιεπίσκοπος, «να ασκήσει την
παρέμβασή του προς την κυβέρνηση προκειμένου να αρχίσει ένας εποικοδομητικός
διάλογος μεταξύ κυβερνήσεως και Εκκλησίας για το θέμα αυτό». Και πρόσθεσε:
«Επειδή πιστεύουμε στο ηυξημένο κύρος, το οποίο έχει και ως Πρόεδρος και ως
πρόσωπο ο κ. Στεφανόπουλος, ζητήσαμε να βοηθήσει σε αυτή την περίοδο να λυθεί
αυτό το θέμα με τον διάλογο τον οποίο εμείς παγίως και συστηματικώς ζητούμε
από την κυβέρνηση».

Στη Ρηγίλλης δεν περίμεναν αυτή την εξέλιξη, κυρίως ότι ο Πρόεδρος της
Δημοκρατίας θα ήταν τόσο σκληρός, αφήνοντας μάλιστα αιχμές και πέραν της
Εκκλησίας.

Απέφυγαν τις δηλώσεις. Και μόνον όταν ο υπεύθυνος Τύπου Θοδωρής Ρουσόπουλος
ρωτήθηκε πώς κρίνει η Ν.Δ. τη δήλωση του Προέδρου, σχολίασε: «Είναι σεβαστές
οι απόψεις του Προέδρου και δεν τις σχολιάζουμε».

Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ-ΚΑΤΑΠΕΛΤΗΣ

Μετά τη συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο, η Προεδρία εξέδωσε την ακόλουθη
ανακοίνωση:

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος εδέχθη σήμερα τον
Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλο και τους
συνοδεύοντες αυτόν Μητροπολίτες Ναυπάκτου κ. Ιερόθεο, Δημητριάδος κ. Ιγνάτιο,
Καισαριανής κ. Δανιήλ.

Ο Μακαριώτατος ανεκοίνωσε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον αριθμό των
συλλεγεισών υπό της Εκκλησίας υπογραφών, διά των οποίων εζητείτο η διενέργεια
δημοψηφίσματος για το θέμα της αναγραφής του θρησκεύματος στα δελτία
ταυτότητος και ενεχείρισε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας υπόμνημα της Ιεράς
Συνόδου. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξήγησε ότι οι τρόποι με τους οποίους
εκφράζεται η λαϊκή κυριαρχία, μεταξύ των οποίων και η διεξαγωγή
δημοψηφίσματος, και οι προς τούτο διαδικασίες προβλέπονται από το Σύνταγμα και
τους Νόμους του Κράτους. Ότι βάσει αυτών «δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για
τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το θέμα των ταυτοτήτων, ότι πάντες έχουν
υποχρέωση συμμορφώσεως προς τους κανόνες του ισχύοντος δικαίου και ότι οι
εκτός νομοθετημένης διαδικασίας συλλεγείσες υπογραφές δεν είναι δυνατόν να
ανατρέψουν τις διατάξεις του Συντάγματος».

ΜΟΥΔΙΑΣΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ

Απογοητευμένος έφυγε χθες το μεσημέρι από το Προεδρικό Μέγαρο ο Αρχιεπίσκοπος.
Η συνάντησή του με τον κ. Στεφανόπουλο, αν και όπως υποστήριξαν οι δύο πλευρές
έγινε μέσα σε πολύ καλό κλίμα, δεν έφερε τα αποτελέσματα που περίμενε ο κ.
Χριστόδουλος. Ο Προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας ήλπιζε ότι ο Πρόεδρος της
Δημοκρατίας δεν θα έπαιρνε θέση στο αίτημα για δημοψήφισμα. Η ουδετερότητα του
Προέδρου, όπως έλεγε μέλος της επιτροπής για τις ταυτότητες, θα μπορούσε να
ερμηνευτεί και ως θετική στάση στο θέμα. Όμως η ανακοίνωση της Προεδρίας δεν
ήταν αυτή που περίμενε η Εκκλησία, με αποτέλεσμα, στη συνάντηση που είχαν
αργότερα στην Αρχιεπισκοπή η επιτροπή και ο Αρχιεπίσκοπος, να επικρατήσει
έντονος προβληματισμός για τις επόμενες κινήσεις. Ο κ. Χριστόδουλος, όπως
έγινε γνωστό μετά το γεύμα που είχε με τους μητροπολίτες της επιτροπής για τις
ταυτότητες, αποφάσισε να μην αναλάβει πλέον πρωτοβουλίες μόνος του, αλλά να
μεταφέρει το θέμα στην επόμενη Σύνοδο της Ιεραρχίας, η οποία θα αποφασίσει και
το τι θα γίνει από δω και πέρα. Πάντα στις προθέσεις του κ. Χριστόδουλου είναι
η προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Για τον σκοπό αυτό ήδη νομικοί της
Εκκλησίας εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα. Όπως έχουν εισηγηθεί στον κ.
Χριστόδουλο, η προσφυγή για τη μη αναγραφή του θρησκεύματος δεν θα έχει καμία
τύχη. Για τον λόγο αυτό έχουν προτείνει η προσφυγή να αφορά την άρνηση της
κυβέρνησης να προχωρήσει σε δημοψήφισμα. Σήμερα και αύριο η επιτροπή της
Συνόδου (ο κ. Χριστόδουλος δεν θα συμμετάσχει) θα συναντηθεί με τον πρόεδρο
της Βουλής κ. Απ. Κακλαμάνη και τον πρόεδρο του Συνασπισμού κ. Ν.
Κωνσταντόπουλο, ενώ αύριο με τον κ. Δ. Τσοβόλα και τον κ. Αν. Σαμαρά.