«Μιλόσεβιτς των ΗΠΑ»

Μετά τον Γάλλο δικαστή Ροζέ Λε Λουάρ, ο οποίος τον είχε καλέσει για
κατάθεση στις 28 Μαΐου στο Παρίσι, ο Χένρι Κίσινγκερ καλείται τώρα να
καταθέσει σε δύο Λατινοαμερικανούς δικαστές, οι οποίοι ερευνούν τις
εξαφανίσεις αγωνιστών κατά των δικτατοριών στη Λατινική Αμερική κατά τη
δεκαετία του 1970. Αλλά και στις ΗΠΑ, η φήμη του Κίσινγκερ αρχίζει κάπως να
αμαυρώνεται.

Το σκίτσο του Σεργκέι από τη «Λε Μοντ»

Στο Σαντιάγο της Χιλής και στο Μπουένος Άιρες έχει ξεκινήσει δικαστική επίθεση
με στόχο να καταθέσει ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ και νομπελίστας της
Ειρήνης (1973) Χένρι Κίσινγκερ, σχετικά με το σχέδιο “Κόνδωρ”, τη μεγάλη
επιχείρηση καταστολής που οργανώθηκε στη δεκαετία 1970-80 από τις δικτατορίες
του νότιου κώνου της Λατινικής Αμερικής με στόχο να αλληλοβοηθηθούν ώστε να
εξοντώσουν τους αντιπάλους τους. Ο Αργεντινός ομοσπονδιακός δικαστής Ροντόλφο
Κανικόμπα Κοράλ ζήτησε επισήμως στις 10 Αυγούστου από το αμερικανικό υπουργείο
Δικαιοσύνης να ανακρίνει τον Κίσινγκερ για να αποφανθεί αν ο πρώην υπουργός
γνώριζε την ύπαρξη αυτού του σχεδίου όταν ήταν υπεύθυνος της αμερικανικής
διπλωματίας.

Οι κατηγορίες

Στο πλαίσιο της ίδιας υπόθεσης, ο δικαστής Κανικόμπα έχει ήδη απαγγείλει
κατηγορίες εναντίον του πρώην δικτάτορα της Αργεντινής Χόρχε Βιντέλα, ο οποίος
τελεί σήμερα υπό κατ’ οίκον περιορισμό. Έχει ζητήσει επίσης την έκδοση του
στρατηγού Αουγκούστο Πινοσέτ και του Παραγουανού Αλφρέντο Στρέσνερ, ο οποίος
έχει καταφύγει στη Βραζιλία, καθώς και άλλων Χιλιανών και Ουρουγουανών πρώην
στρατιωτικών. Αν ο Κίσινγκερ δεν καταθέσει διά της διπλωματικής οδού, ο
δικαστής Κανικόμπα είναι έτοιμος να μεταβεί στην Ουάσιγκτον για να τον
ανακρίνει προσωπικά, διευκρινίζουν δικαστικές πηγές στο Μπουένος Άιρες.

Από την άλλη πλευρά των Άνδεων, το Ανώτατο Δικαστήριο της Χιλής επέτρεψε στις
30 Ιουλίου να ανακριθεί ο Κίσινγκερ στις ΗΠΑ σχετικά με τη δολοφονία επί
δικτατορίας Πινοσέτ (1973-1990) του Αμερικανού δημοσιογράφου Τσαρλς Χόρμαν ­ η
υπόθεση του οποίου ενέπνευσε την ταινία του Κώστα Γαβρά “Ο αγνοούμενος”.

Αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πίεση γύρω από τον Χένρι Κίσινγκερ
αυξάνει. Στο τελευταίο βιβλίο του, που μόλις εκδόθηκε στις ΗΠΑ με τίτλο “Does
America Need a Foreign Policy?” (“Χρειάζεται άραγε η Αμερική μια εξωτερική
πολιτική”;), ο Κίσινγκερ αναφέρεται στην εποχή μετά τον Ψυχρό Πόλεμο και κάνει
συστάσεις. Εξετάζει όλες τις ηπείρους και χαράσσει τις μεγάλες γραμμές μιας
διπλωματίας, η οποία θα επέτρεπε στην αμερικανική υπερδύναμη να αποφύγει το
ενδεχόμενο να ενωθούν όλοι οι υπόλοιποι εναντίον της. Είναι έργο αναφοράς,
γράφει ο Ρίτσαρντ Μπερνστάιν στους “Νιου Γιορκ Τάιμς”, “το οποίο ο πρόεδρος
Μπους και η ομάδα του θα έκαναν καλά να διαβάσουν”. Το βιβλίο είναι όμως και
ένα είδος γεωπολιτικής διαθήκης ενός 78χρονου ανθρώπου, το σύμπαν του οποίου
έχει σημαντικά περιοριστεί από τότε που μερικοί “θρασείς” δικαστές, στη Χιλή,
την Αργεντινή και τη Γαλλία τού ζητούν να καταθέσει για τις ωμότητες που
διαπράχθηκαν στη Λατινική Αμερική όταν εκείνος ήταν υπεύθυνος για την
αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Σε καμιά από τις 318 σελίδες του δεν αναφέρεται η προσωπική αντιπαράθεση του
συγγραφέα με τη διεθνή δικαιοσύνη. Αλλά στο κεφάλαιο “Παγκόσμια δικαιοδοσία”
διαβάζει κανείς αυτό που πιστεύει γι’ αυτή τη “χωρίς προηγούμενο έννοια”. Η
ιδέα “να υποβληθεί η διεθνής πολιτική σε δικαστικές διαδικασίες” διαδόθηκε με
“εκπληκτική” ταχύτητα, υπογραμμίζει, και χωρίς να υπάρξει συζήτηση. “Υπάρχει
κίνδυνος”, εκτιμά, “να καταλήξουμε σε άκρα που θα υποκαταστήσουν την τυραννία
των κυβερνήσεων με εκείνη των δικαστών. Ιστορικά, η δικτατορία των ενάρετων
οδήγησε συχνά σε ιερές εξετάσεις, ακόμη και σε κυνήγι μαγισσών”.

Είναι γνωστό πως το αμερικανικό κατεστημένο συμμερίζεται τις επιφυλάξεις του
Κίσινγκερ για τη δικαιοσύνη χωρίς σύνορα. Ωστόσο, ακόμη και στο αμερικανικό
έδαφος, ο Κίσινγκερ αρχίζει να ενοχλεί σοβαρά. Στην περιοδεία που έκανε για να
διαφημίσει το βιβλίο του, ερωτήθηκε για τις κατηγορίες που δέχεται και
αρκέσθηκε να αναφερθεί στον Ψυχρό Πόλεμο και στην “ειλικρινή” σκέψη “ότι
έπρεπε να γίνει κάτι, για να μην πάρουν την εξουσία οι κομμουνιστές” ­ στο
εξής πάντως θα πρέπει να αποφεύγει κάποιες “επικίνδυνες” χώρες, όπου θα
μπορούσε να βρεθεί εκτεθειμένος στην παγκόσμια δικαιοδοσία, όπως συνέβη στις
28 Μαΐου στη Γαλλία.

Στις 26 Ιουνίου, η Δημοκρατική βουλευτής Σίνθια Μακίνεϊ έγραψε στον υπουργό
Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ, ζητώντας του να “ενθαρρύνει” τον Κίσινγκερ “να
ανταποκριθεί στις κλητεύσεις και να παρουσιαστεί στον δικαστή Λε Λουάρ”. Και
στις 15 Αυγούστου το νεοϋορκέζικο περιοδικό “Βίλατζ Βόις” κυκλοφόρησε με ένα
τίτλο-σοκ, στον οποίο ο νομπελίστας της ειρήνης του 1973 αναφερόταν ως “ο
Μιλόσεβιτς του Μανχάταν”…