Έξαρση των επενδύσεων σε Αμοιβαία στα επόμενα χρόνια

Στην Ισπανία, υπολογίζεται ότι το σύνολο των επενδεδυμένων κεφαλαίων σε όλες
τις κατηγορίες των Αμοιβαίων Κεφαλαίων αντιπροσωπεύουν, ως ποσοστό, περίπου το
85% του ΑΕΠ. Το ποσοστό αυτό κρίνεται και είναι περίπου εξωπραγματικό, όχι
μόνο για τα ελληνικά δεδομένα, αλλά ακόμα και για χώρες με μεγαλύτερη
επενδυτική κουλτούρα και παράδοση, ως προς το συγκεκριμένο προϊόν, όπως για
παράδειγμα, η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία ή η Γερμανία. Τα παράδοξα, όμως, δεν
σταματούν σ’ αυτό το σημείο, καθώς στην ίδια χώρα της Ιβηρικής Χερσονήσου, το
αντίστοιχο ποσοστό που αφορά στα Μετοχικά Αμοιβαία Κεφάλαια εξαντλείται στο 7%
με 8%, το οποίο είναι κατά μία μονάδα υψηλότερο από το αντίστοιχο ελληνικό.

Συγκεκριμένα, στη χώρα μας, το σύνολο των επενδεδυμένων κεφαλαίων στα Μετοχικά
Αμοιβαία Κεφάλαια, αντιπροσωπεύει, ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, μόλις το 6%,
σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, των
κεντρικών τραπεζών των ευρωπαϊκών κρατών και της Schroders Salomon Smith
Barney (SSSB), που επεξεργάστηκε πρόσφατα το τμήμα μελετών και αναλύσεων της
Alpha Bank. Το ποσοστό αυτό από μόνο του καταδεικνύει τα σημαντικά περιθώρια
ανάπτυξης που χαρακτηρίζουν την κατηγορία των Μετοχικών Αμοιβαίων Κεφαλαίων
στη χώρα μας κατά τα αμέσως επόμενα χρόνια.

Με τον όρο Μετοχικά Αμοιβαία Κεφάλαια η αναφορά γίνεται τόσο στα Μετοχικά
Εσωτερικού (που επενδύουν, δηλαδή, σε μετοχές εταιρειών εισηγμένων στο
ελληνικό Χρηματιστήριο), όσο και στα Διεθνή Μετοχικά και στα Μετοχικά
Εξωτερικού (που επενδύουν σε σημαντικό βαθμό και σε μετοχές εταιρειών που
είναι εισηγμένες στις μεγάλες ξένες κεφαλαιαγορές της Ευρώπης και των ΗΠΑ).
Μόνο τυχαίο δεν είναι, άλλωστε, το γεγονός ότι, κατά τους τελευταίους μήνες,
στο σύνολό τους σχεδόν οι εταιρείες διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων, τόσο οι
τραπεζικές (σ.σ.: αυτές κυρίως) όσο και οι «ανεξάρτητες», επιχειρούν να
εμπλουτίσουν τα προϊόντα τους με νέα Μετοχικά Αμοιβαία Κεφάλαια, τα οποία
έχουν περισσότερο εξωστρεφή χαρακτήρα, υπό την έννοια ότι επενδύουν στις
αγορές του εξωτερικού. Η αναμενόμενη στροφή των επενδυτών προς το εξωτερικό,
με την εισαγωγή στις συναλλαγές του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, χτύπησε το
«καμπανάκι» στις διοικήσεις των ΑΕΔΑΚ, οι οποίες σπεύδουν να προετοιμαστούν
κατά τον καλύτερο τρόπο για να αντιμετωπίσουν τις νέες εξελίξεις που φαίνεται
να διαγράφονται και στον ελληνικό ορίζοντα.

Στο σημείο αυτό, πάντως, θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι, στο σύνολο των
Αμοιβαίων Κεφαλαίων, το ύψος των επενδεδυμένων κεφαλαίων, ως ποσοστό επί του
ΑΕΠ, αντιπροσωπεύσει σήμερα το 31%, το οποίο κρίνεται – και είναι – κάτι
παραπάνω από ικανοποιητικό, ακόμη κι αν συγκριθεί με τα αντίστοιχα ποσοστά που
εμφανίζουν άλλες, περισσότερο προηγμένες επενδυτικά, ευρωπαϊκές χώρες. Έτσι,
μπορεί η χώρα μας να υστερεί έναντι της Ισπανίας, όπως άλλωστε και όλα τα
ευρωπαϊκά κράτη, όμως βρίσκεται πολύ πιο πάνω στην σχετική κατάταξη σε σχέση,
για παράδειγμα, με τη Μεγάλη Βρετανία ή την Πορτογαλία και πολύ κοντά στα
γερμανικά ή στα γαλλικά δεδομένα.

Μια λογική εξήγηση του φαινομένου αυτού θα πρέπει ενδεχομένως να αναζητηθεί
στο γεγονός ότι τα επιτόκια ταμιευτηρίου στις συγκεκριμένες χώρες διατηρούνται
ακόμα σε σχετικά υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ως αξιόπιστες
εναλλακτικές λύσεις, σε σχέση πάντα με τα Αμοιβαία Κεφάλαια. Την ίδια ώρα, στη
χώρα μας, τα αντίστοιχα επιτόκια έχουν σχεδόν εκμηδενισθεί, ιδιαίτερα σε ότι
αφορά στα μικροποσά.

Ανεξαρτήτως, πάντως, της αιτίας του συγκεκριμένου φαινομένου, γεγονός αποτελεί
επίσης ότι, στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του έτους, στην Ελλάδα λειτουργούσαν
25 ΑΕΔΑΚ, οι οποίες διαχειρίζονταν 263 διαφορετικά Αμοιβαία Κεφάλαια, έναντι
233 που διαχειρίζονταν στο αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Σύμφωνα με τη
διεύθυνση μελετών της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η αύξηση αυτή θα πρέπει να
αποδοθεί στη δημιουργία νέων Μετοχικών Αμοιβαίων Εξωτερικού, καθώς και Διεθνών
Μετοχικών Αμοιβαίων Κεφαλαίων, στο πλαίσιο της προσπάθειας εναρμόνισης που
αναφέρθηκε παραπάνω. Για την ιστορία, πάντως, θα πρέπει να αναφερθεί ότι το
υψηλότερο μερίδιο αγοράς στη χώρα μας εξακολουθούν να διαθέτουν τα Αμοιβαία
Κεφάλαια Διαχείρισης Διαθεσίμων, με ποσοστό 43,7% περίπου, σύμφωνα πάντα με
την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ενώ στη δεύτερη θέση βρίσκονται τα Μετοχικά
Αμοιβαία Κεφάλαια. Όπως διευκρινίζεται αρμοδίως, «τα τελευταία χαρακτηρίζονται
από μείωση του μεριδίου αγοράς τους, προς όφελος κυρίως των Ομολογιακών
Αμοιβαίων Κεφαλαίων, λόγω της κάμψης των τιμών των εισηγμένων στο
Χρηματιστήριο μετοχών και ταυτόχρονα των αποδόσεων που προσφέρουν εναλλακτικές
μορφές επένδυσης».