ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η «ειρήνη» έγινε βρώμικη λέξη

Κάθονται ο ένας απέναντι από τον άλλον σε φτηνές πλαστικές καρέκλες. Μικροί
και μεγάλοι μαζί πίνουν τον πικρό καφέ που σερβίρουν οι Παλαιστίνιοι όταν
θρηνούν.

Το πένθος. Ο Ισάκ Σααντά ήθελε να διδάξει την ειρήνη στα παιδιά Παλαιστινίων και Ισραηλινών

Είναι οι φίλοι και οι συγγενείς του Ισάκ και του Ομάρ Σααντά. Δύο αδελφών που
σκοτώθηκαν πρόσφατα από πυραυλική επίθεση των Ισραηλινών στη Βηθλεέμ.

Δύο άνδρες, οι ζωές των οποίων ήταν δραματικά διαφορετικές, όμως υπέφεραν τον
ίδιο θάνατο. Ο Ομάρ ήταν ο εξτρεμιστής ­ μέλος εδώ και χρόνια της Χαμάς,
βετεράνος των ισραηλινών και παλαιστινιακών φυλακών. Ένας βομβιστής, για το
Ισραήλ, που την ώρα του θανάτου του σχεδίαζε νέα επίθεση. Μπορεί. Όμως δεν
συνελήφθη, δεν δικάστηκε.

Όταν ακούστηκε ο κρότος από την έκρηξη, ο Ισάκ έτρεξε ξυπόλητος, φωνάζοντας
ότι πάει να βοηθήσει τον αδερφό του. Ήταν τρία λεπτά αργότερα, λένε
Παλαιστίνιοι, όταν χτύπησε άλλος ένας πύραυλος. Ο Ισάκ και ένας φίλος του
έγιναν κομμάτια. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι σκότωσε μέλη της Χαμάς.

Στον θάνατο ο Ισάκ θεωρήθηκε τρομοκράτης. Στη ζωή ήταν δάσκαλος που ξόδεψε
πολλά χρόνια εργαζόμενος για την ειρήνη. Άφησε πίσω του δέκα παιδιά. «Ο Ισάκ
ήταν υπέροχος πατέρας», λέει η Άντλα, η γυναίκα του. Πριν από έναν μήνα
γιόρτασαν 24 χρόνια γάμου. Στον τοίχο πίσω της, το χαρτί της αναγγελίας του
θανάτου του. Ο Ισάκ χαμογελά, φορά κοστούμι και γραβάτα. Και μια φωτογραφία
του Ομάρ. Ένας γενειοφόρος με πυροβόλο.

Τα δυο αδέρφια δεν τσακώνονταν για την πολιτική, λέει η Άντλα. Ο καθένας
ακολουθούσε τον δρόμο του. Για τον Ισάκ, αυτό σήμαινε «εργάτης της ειρήνης».
Είκοσι οχτώ χρόνια δίδαξε στο σχολείο Τέρα Σάντα της Βηθλεέμ. Ήθελε όμως να
προσεγγίσει και παιδιά Ισραηλινών, γι΄αυτό και συμμετείχε στην κατάρτιση νέας
διδακτέας ύλης για Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους μαθητές της 11ης τάξης. Για
την ώρα που έγινε η κηδεία του, εκείνος είχε προγραμματίσει συνάντηση με
Ισραηλινούς δασκάλους.

Μόνη σήμερα και απροστάτευτη, η Άντλα δεν θέλει να μιλά για τις επαφές του
συζύγου της. Προς το παρόν τουλάχιστον, προτιμά να ξεχνά αυτό για το οποίο
πολέμησε. Η «ειρήνη» έγινε βρώμικη λέξη στη Βηθλεέμ.

Μέχρι σήμερα, ο ισραηλινός στρατός δεν έχει παραδεχθεί ότι ένα από εκείνα τα
θύματα δεν ήταν βομβιστής.

Ο Ναφίζ ήταν φίλος και γείτονας. «Συμμετείχα στην ειρηνευτική διάσκεψη της
Μαδρίτης το 1991. Ήμουν από εκείνους που διαδήλωναν κατά των επιθέσεων
αυτοκτονίας. Όμως αυτό τότε», λέει, και η φωνή του τρέμει. Όταν ξανανοίγει το
στόμα του, μόλις που ακούγεται: «Δεν ξέρω τι να κάνω, σε τι να πιστέψω πια».