Τα ψέματα των βιομηχανιών τροφίμων

Η αμφιβολία. Πολλές φορές άλλα αναγράφονται στις ετικέτες των συσκευασμένων τροφίμων και άλλα περιέχουν

Πώς μπορείτε να διακρίνετε αν κάποια τρόφιμα είναι καλά για την υγεία σας ή
όχι; Τα πακεταρισμένα, βιομηχανοποιημένα, τρόφιμα, δεν μπορούν να θεωρηθούν
φρέσκα. Δεν θα μαυρίσουν όπως η μπανάνα, δεν θα αρχίσουν να μυρίζουν όπως το
γάλα όταν χαλάσει. Τα βιομηχανοποιημένα τρόφιμα είναι προσεγμένα στο
περιτύλιγμά τους και σχεδιασμένα έτσι ώστε να φαίνονται ωραία. Καλύπτονται από
λέξεις και εικόνες. Στηριζόμαστε σε αυτά, τα λόγια και τις εικόνες, για να
κρίνουμε το προϊόν και να κάνουμε την επιλογή μας. Όμως αυτό που λέει η
ετικέτα μπορεί να μην ανταποκρίνεται στο περιεχόμενο.

Κάποιες από τις αναγραφόμενες ενδείξεις υπόκεινται σε αυστηρή νομοθεσία. Αν ο
αρτοποιός σας πουλήσει ένα καρβέλι, χαμηλότερου βάρους από το προβλεπόμενο, ο
νόμος θα τον τιμωρήσει. Αυτοί οι νόμοι θεσπίστηκαν πριν από εκατοντάδες χρόνια
και προστατεύουν τους καταναλωτές. Η εφαρμογή τους παρακολουθείται από
υπαλλήλους της αρμόδιας υπηρεσίας εμπορίου.

Ο νόμος ορίζει ότι θα πρέπει να υπάρχουν ημερομηνίες παραγωγής και λήξης του
προϊόντος. Και αν το τρόφιμο έχει δεχθεί ακτινοβολία ή είναι γενετικά
τροποποιημένο, τότε θα πρέπει να αναγράφεται στην ετικέτα. Αν πάλι αποτελείται
από περισσότερα από ένα συστατικά, στην ετικέτα θα πρέπει να υπάρχει μια λίστα
με το όνομά τους, και σε σειρά, ανάλογα με το βάρος τους.

Αν αναγράφεται με μεγάλα γράμματα «φρέσκο», θα πρέπει να πιστέψουμε την
κατασκευάστρια βιομηχανία, γιατί δεν υπάρχει άλλος τρόπος να το
πληροφορηθούμε. Αν δηλώνεται ως «αγνό» ή «φυσικό» ή «παραδοσιακό» ή «υγιεινό»,
ποιοι είμαστε εμείς που θα το αμφισβητήσουμε;

Στην ουσία πρόκειται για διφορούμενα στοιχεία που στόχο έχουν να μας κάνουν να
νιώσουμε καλά για το προϊόν που αγοράζουμε.

Είναι τεχνάσματα του μάρκετινγκ που εφαρμόζονται για να μας αποπροσανατολίζουν
και να μην κοιτάμε προσεκτικά τη μικρή ετικέτα που μας πληροφορεί για το τι
πράγματι αγοράζουμε.

Τέτοιου είδους παραπλανητικές λέξεις «κάθονται στον λαιμό» της Υπηρεσίας
Τροφίμων, ένα συμβουλευτικό σώμα της βρετανικής κυβέρνησης, το οποίο
αναφέρθηκε σε παραπλανητικές επισημάνσεις στις ετικέτες. Στην έκθεσή του ζητεί
τη δίωξη των εταιρειών αυτών και συστήνει πρόστιμο μέχρι και 3.000.000 δρχ.
για όσους προσπαθούν να παραπλανήσουν τους καταναλωτές.

Το κρέας που πάγωσε και στη συνέχεια ξεπάγωσε δεν μπορεί να ονομαστεί «φρέσκο»
ούτε και ο χυμός πορτοκαλιού που προέρχεται από συμπυκνωμένο.

Η συγκεκριμένη κυβερνητική επιτροπή λέει το ίδιο με τους προκατόχους της των
προηγουμένων 35 ετών. Το 1966, μια άλλη είχε εκφράσει δυσαρέσκεια για την κακή
χρήση των λέξεων «αγνό» και «φρέσκο». Δεν έγινε τίποτα…Το 1989, δημοσιεύτηκε
μια νέα έκθεση. Ερεύνησε τις ετικέτες και για άλλη μια φορά τόνισε ότι οι
λέξεις «φυσικό» και «ευεργετικό» δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται . Τι
συνέβη; Το πρόβλημα δεν εξαλείφθηκε. Παλιά, αν ένας φούρναρης πουλούσε ψωμί
μικρότερου βάρους από το προβλεπόμενο, η πελατεία του απομακρυνόταν και ο
κόσμος μιλούσε γι’ αυτό.

Η δημόσια ταπείνωση είναι καλό αποτρεπτικό. Σήμερα δεν στιγματίζουμε έτσι τους
ανθρώπους, όμως είναι αναγκαίο να είμαστε σίγουροι ότι οι εταιρείες αυτές
γνωστοποιούνται και ντροπιάζονται.

Τι γράφουν οι ετικέτες και τι εννοούν στην πραγματικότητα

Ακολουθεί ένας κατάλογος με φράσεις που χρησιμοποιούνται ευρέως στις ετικέτες
τροφίμων καθώς και το τι ακριβώς σημαίνουν.

* ΑΓΝΟ: Αγνή ανοησία! Ο όρος δεν έχει νομική υπόσταση.

* ΦΥΣΙΚΟ: Ανοησία και πάλι. Δεν μπορεί να καθοριστεί το φυσικό.

* ΦΡΕΣΚΟ: Ίσως να ήταν φρέσκο όταν κατασκευάστηκε πριν από μήνες.

* ΦΡΕΣΚΟΣΤΥΜΜΕΝΟ: Μετά μπορεί να πάγωσε, να αραιώθηκε με νερό και να
παστεριώθηκε.

* ΣΠΙΤΙΚΟ: Θα μπορούσε να είναι κατασκευασμένο εργοστασιακά…

* ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΣΤΥΛ: Κακέκτυπο.

* ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ: Μόνο τότε που άρχισε η γραμμή παραγωγής.

* ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ: Μαζικής παραγωγής.

* ΥΓΙΕΙΝΟ: Όλα τα τρόφιμα θα πρέπει να είναι υγιεινά.

* ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΟ: Προσέχετε για το αντίθετο.

* ΑΠΟ 100% ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: Συν μερικά άλλα.

* ΦΥΣΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΑ: Συνδυασμένα χρώματα που μπορεί να βρεθούν στη φύση
(π.χ. στα φτερά πουλιού, στον φλοιό δένδρου, στους αδένες σκαθαριού).

* ΧΩΡΙΣ ΤΕΧΝΗΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ: Προσέξτε για επιπρόσθετα «φυσικά» χρώματα.

* ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΑ: Ίσως το προϊόν να μην τα χρειάζεται, π.χ. είναι
παγωμένο, κονσερβοποιημένο ή αποξηραμένο.

* ΧΑΜΗΛΗ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΑ: Άρα υπάρχει ζάχαρη.

* ΧΩΡΙΣ ΤΕΧΝΗΤΑ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΑ: Ίσως περιέχει επιπρόσθετη ζάχαρη.

* ΧΩΡΙΣ ΖΑΧΑΡΗ: Ίσως περιέχει επιπρόσθετα τεχνητά γλυκαντικά.

* ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΑΠΟ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ: Περιέχει μικρή ποσότητα πραγματικού φρούτου.

* ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ: Δεν περιέχει πραγματικό φρούτο.

* ΜΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ: Περιέχει ψίχα, φλούδα, χυμό και κουκούτσι.

* 20% ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΦΡΟΥΤΟ: Εξαρτάται από την αρχική ποσότητα.

* ΜΕ ΧΥΜΟ ΦΡΟΥΤΟΥ: Δεν είναι καθαρός χυμός (μπορεί να είναι π.χ. το
5%).

* ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: Επιλεγμένα για να είναι κατάλληλα για
μεγάλη επεξεργασία.

* ΓΕΥΣΤΙΚΟΤΑΤΟ: Κοιτάξτε για προσθετικά γεύσης, νούμερα Ε.

* ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟ: Κοιτάξτε για προσθετικά χρώματος, νούμερα Ε.

* ΖΟΥΜΕΡΟ: Ίσως έχει επιπλέον νερό και λιπαρά.

* ΖΩΜΟΣ ΚΡΕΑΤΟΣ: Μη ρωτάτε.

Ο δρ Tim Lobstein είναι διευθυντής της Επιτροπής Τροφίμων, ανεξάρτητης
βρετανικής οργάνωσης που στόχο έχει την προστασία των καταναλωτών.