Σε νέες περιπέτειες η Μάικροσοφτ;

Πριν από τρία χρόνια, η γνωστή εταιρεία κατασκευής λογισμικού για υπολογιστές,
Μάικροσοφτ, ετοιμαζόταν να κυκλοφορήσει μια νέα έκδοση του λειτουργικού της
συστήματος Windows. Η βιομηχανία κατασκευής προσωπικών υπολογιστών περίμενε με
ιδιαίτερο ενδιαφέρον την κυκλοφορία του νέου λειτουργικού συστήματος. Ωστόσο,
οι ομοσπονδιακές και πολιτειακές αρχές των ΗΠΑ, που ερευνούν περιπτώσεις
παράβασης αντιμονοπωλιακών νόμων, ανησυχούσαν ότι το νέο λειτουργικό σύστημα,
τα Windows 98, θα επέτρεπαν στη Μάικροσοφτ να αποκτήσει τον έλεγχο της
βιομηχανίας παραγωγής υπολογιστών ακολουθώντας πρακτικές ανταγωνισμού που
θεωρούνταν παράνομες.

Η κυβέρνηση αντιμετώπισε μια δύσκολη επιλογή: Να αναλάβει δράση ώστε να
αναγκάσει τη Μάικροσοφτ, την εταιρεία-κολοσσό όσον αφορά τα πιο διαδεδομένα
λειτουργικά συστήματα για υπολογιστές, να αλλάξει την πρακτική της
δημιουργώντας της πολλά προβλήματα, ή να μην αναμειχθεί καθόλου και να
επιτρέψει τη διακίνηση του νέου προϊόντος, διακινδυνεύοντας να αφήσει την
εταιρεία να συνεχίσει ανενόχλητη τη μονοπωλιακή πρακτική της;

Οι ομοσπονδιακές και πολιτειακές αρχές σκέφτονται ξανά την πιθανότητα να
παρέμβουν, ώστε να αναγκάσουν τη Μάικροσοφτ να προχωρήσει σε αλλαγές του νέου
λειτουργικού της συστήματος, των Windows ΧΡ, στο οποίο ενσωματώνονται
λειτουργίες που σχετίζονται με το Διαδίκτυο, όπως είναι η αναπαραγωγή
μουσικής, η ανταλλαγή μηνυμάτων σε πραγματικό χρόνο και το (ηλεκτρονικό)
εμπόριο.

Οι αρχές αντιμετωπίζουν τα ίδια διλήμματα που αντιμετώπισαν και πριν από
περίπου 3 χρόνια. Τη στιγμή που η Μάικροσοφτ ετοιμάζεται να ξεκινήσει τη
διάθεση των Windows ΧΡ, οι αρχές που ερευνούν περιπτώσεις παράβασης
αντιμονοπωλιακών νόμων φοβούνται ότι το νέο λειτουργικό σύστημα σηματοδοτεί
την επιστροφή της εταιρείας σε δοκιμασμένες πρακτικές, μερικές από τις οποίες
­ όπως αποφάνθηκε ομοσπονδιακό δικαστήριο τον Ιούνιο ­ ήταν παράνομες.

Ο πρόεδρος της Μάικροσοφτ, Μπιλ Γκέιτς, κρατά στα χέρια του τη νέα σουίτα εφαρμογών γραφείου, Office ΧΡ, που «τρέχει» με τα νέα Windows ΧΡ. Το νέο λειτουργικό σύστημα, όμως, μπορεί να οδηγήσει τη Μάικροσοφτ σε νέες δικαστικές περιπέτειες

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ληφθεί κάποια απόφαση, ώστε να ζητηθεί από
δικαστήριο να σταματήσει τη διάθεση ή να απαιτήσει να γίνουν αλλαγές στα
Windows ΧΡ, σύμφωνα με κυβερνητικούς κύκλους. Ωστόσο, κάθε σχετική απόφαση
αναμένεται να ληφθεί σύντομα. Το νέο λειτουργικό σύστημα, Windows ΧΡ, έχει
προγραμματιστεί να κυκλοφορήσει στις 25 Οκτωβρίου, αλλά ο «τελικός» κώδικας θα
αποσταλεί στους κατασκευαστές προσωπικών υπολογιστών για την εγκατάσταση σε
συστήματα αυτόν τον μήνα, σύμφωνα πάντοτε με τη Μάικροσοφτ.

Συχνά, πολλοί ξεχνούν το γεγονός ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ και
αριθμός πολιτειών κινήθηκαν νομικά εναντίον της Μάικροσοφτ, σε μια προσπάθεια
να εξαναγκάσουν την εταιρεία να προχωρήσει σε αλλαγές του λειτουργικού
συστήματος Windows 98, προτού αυτό κυκλοφορήσει στην αγορά. Η προσπάθεια
πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 1998 ­ έναν μήνα πριν από την εμφάνιση των
Windows 98 στα ράφια των καταστημάτων. Τότε, το δικαστήριο είχε εξετάσει τα
στοιχεία για αντιμονοπωλιακές πρακτικές, αλλά και το αίτημα να αλλάξουν τα
Windows 98, και είχε αποφασίσει υπέρ της Μάικροσοφτ. Έτσι, το λειτουργικό
σύστημα κυκλοφόρησε την ημερομηνία που είχε ανακοινωθεί, χωρίς καμία αλλαγή.

«Πρόκειται ακριβώς για την ίδια κατάσταση με αυτήν που είχε δημιουργηθεί την
προηγούμενη φορά», ανέφερε ο Άντριου Γκάβιλ, καθηγητής της Νομικής Σχολής του
Πανεπιστημίου Χάουαρντ στην Ουάσιγκτον: «Η διαφορά, βέβαια, είναι ότι τώρα η
Μάικροσοφτ έχει καταδικαστεί επειδή λειτούργησε σαν μονοπώλιο και επειδή
παρέβη συγκεκριμένους νόμους».

Η νέα δικαστική διαμάχη, πάντως, θα περιέπλεκε ακόμη περισσότερο τα πράγματα
και θα ήταν ιδιαίτερα χρονοβόρα. Δεν είναι λίγοι εκείνοι στην κυβέρνηση που
προσανατολίζονται στη λύση των συνομιλιών με την εταιρεία, ώστε η Μάικροσοφτ
να προχωρήσει στην αλλαγή συγκεκριμένων λειτουργιών του νέου λειτουργικού
συστήματος.

Βέβαια, αυτή η συμφωνία δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα υπάρξει. Μια
προκαταρκτική συνάντηση για την εξεύρεση συμφωνίας πραγματοποιήθηκε πριν από
λίγες ημέρες μεταξύ αντιπροσώπων του υπουργείου Δικαιοσύνης, των πολιτειών και
της Μάικροσοφτ. Κατά τη διάρκεια της σύντομης αυτής συνάντησης, συζητήθηκαν
περισσότερο διαδικαστικά θέματα. Την προηγούμενη φορά που το υπουργείο
Δικαιοσύνης προσπάθησε να επιβάλει αλλαγές στα Windows, οι συζητήσεις
αφορούσαν τροποποιήσεις του προγράμματος περιήγησης στο Διαδίκτυο και τα
συμβόλαια της Μάικροσοφτ με τους κατασκευαστές προσωπικών υπολογιστών.

Το 1998, στη Μάικροσοφτ είχε δοθεί μια σειρά από επιλογές, όπως να αφαιρέσει
το πρόγραμμα περιήγησης στο Διαδίκτυο από το λειτουργικό σύστημα, ή να
περιλάβει σε αυτό ανταγωνιστικό πρόγραμμα περιήγησης στο Διαδίκτυο. Τότε, η
Μάικροσοφτ είχε θεωρήσει μη εφαρμόσιμες τις προτάσεις αυτές. Το υπουργείο
Δικαιοσύνης και οι πολιτείες είχαν ζητήσει ακόμη από τη Μάικροσοφτ να
επωμιστεί το μεγαλύτερο μέρος από το κόστος που θα συνεπάγονταν οι αλλαγές στη
βιομηχανία υπολογιστών.

Τώρα, μετά την πρόσφατη καταδίκη της εταιρείας, η κυβέρνηση θεωρεί ότι έχει
αποκτήσει πολύ πιο ισχυρό πλεονέκτημα σε σύγκριση με αυτό που είχε το 1998.
Ωστόσο, η προσπάθεια να αναγκαστεί η Μάικροσοφτ να προχωρήσει σε τροποποιήσεις
του λειτουργικού συστήματος Windows ΧΡ δεν θα είναι εύκολη.

Παρά το γεγονός ότι η εταιρεία βρέθηκε να έχει παραβιάσει νόμους που αφορούν
τη μονοπωλιακή πρακτική, η Μάικροσοφτ απαντά ότι η απόφαση αυτή δεν μπορεί να
επιδράσει στα σχέδιά της για την κυκλοφορία του λειτουργικού συστήματος
Windows ΧΡ. Η απόφαση βασίστηκε, σε σημαντικό ποσοστό, σύμφωνα με την
εταιρεία, στις σχέσεις της Μάικροσοφτ με τους εμπορικούς της συνεργάτες.
Πρόσφατα, η εταιρεία παραχώρησε στους συνεργάτες της μεγαλύτερη ευχέρεια, ώστε
οι τελευταίοι να επιλέγουν λογισμικό που θα συνεργάζεται με τα Windows ΧΡ.

Το δικαστήριο αποφάσισε ότι ο τρόπος με τον οποίο η Μάικροσοφτ ενσωμάτωσε το
πρόγραμμα περιήγησης στο Διαδίκτυο στο λειτουργικό της σύστημα συνιστά
παράνομη πρακτική. Η Μάικροσοφτ όμως ζητεί από το Εφετείο να αναθεωρήσει την
απόφαση ότι η εταιρεία παρανόμησε όταν ενσωμάτωσε τους κώδικες του
προγράμματος περιήγησης και του λειτουργικού συστήματος. Η Μάικροσοφτ
υποστηρίζει ότι, παρά τα προβλήματα που αναμένεται να αντιμετωπίσουν οι
ανταγωνιστές από την κυκλοφορία του νέου λειτουργικού συστήματος, οι χρήστες
και η οικονομία θα ωφεληθούν σημαντικά. Στη βιομηχανία προσωπικών υπολογιστών,
που το τελευταίο διάστημα έχει δεχθεί ισχυρά πλήγματα από την ύφεση που
αντιμετωπίζει ο κλάδος, έχουν απολυθεί χιλιάδες εργαζόμενοι. Οι εταιρείες
περιμένουν με αισιοδοξία την κυκλοφορία του νέου λειτουργικού συστήματος, που
θα κάνει τους καταναλωτές να θέλουν να αγοράσουν περισσότερους υπολογιστές.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Γιώργος Κανελλόπουλος