Μας γυρίζουν την πλάτη

Ουραγός είναι η Ελλάδα, μεταξύ των 15 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και στον τομέα
της εισροής ξένων κεφαλαίων για την πραγματοποίηση άμεσων επενδύσεων, λόγω του
χαμηλού επιπέδου των υποδομών της, της ανεπάρκειας του επιπέδου εκπαίδευσης
και έρευνας, της μεγάλης γραφειοκρατίας, αλλά και της καθυστέρησής της στη
δημιουργία συνθηκών μακροοικονομικής σταθερότητας.

Πρόκειται για τις επενδύσεις που κάνουν οι πολυεθνικές και άλλες επιχειρήσεις
είτε μέσω εξαγοράς ντόπιων επιχειρήσεων είτε μέσω της ίδρυσης θυγατρικών τους
εταιρειών. Σύμφωνα με στοιχεία μελέτης, που δημοσιεύεται στο Οικονομικό Δελτίο
της Τραπέζης της Ελλάδος και εκπονήθηκε από τον οικονομικό αναλυτή της
τράπεζας, Χρήστο Παπάζογλου, η Ελλάδα σε όλη τη δεκαετία του 1990 βρισκόταν
σταθερά στις τελευταίες θέσεις, μεταξύ των 15, όσον αφορά την προσέλκυση ξένων
κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις. Στο διάστημα αυτό οι άμεσες επενδύσεις στην
Ελλάδα ως ποσοστό επί του ΑΕΠ κυμαίνονται στο 0,64% την περίοδο 1990-93, στο
0,93% τη διετία 1994-96, στο 0,81% το 1997, στο 0,58% το 1998 και στο 0,72% το
1999. Το 1999 η Ελλάδα βρισκόταν στην τρίτη χειρότερη θέση, μεταξύ των 15,
μετά την Ιταλία (0,42%) και την Πορτογαλία (0,50%). Όμως, κατά τη σύγκριση των
στοιχείων αυτών στη διάρκεια της δεκαετίας, προκύπτει ότι χειρότερη επίδοση
από την Ελλάδα, όσον αφορά την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων, είχε μόνο η
Ιταλία, με οριακή διαφορά. Την περίοδο αυτή τόσο η Πορτογαλία όσο και η
Ισπανία παρουσίασαν καλύτερες επιδόσεις από την Ελλάδα.

Πρώτη η Ιρλανδία

Τις καλύτερες επιδόσεις πέτυχε η Ιρλανδία, οι οποίες επιβεβαιώνουν τον όρο
οικονονομικό «θαύμα», που χρησιμοποιήθηκε για να αποδώσει μεγάλη ανάπτυξη της
οικονομίας της χώρας αυτής την περασμένη δεκαετία.

Ενδεικτικό είναι ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ιρλανδία από 9,4% το
1990-93 εκτινάχθηκαν στο 19,62% το 1999.

Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει η Ελλάδα και στις επενδύσεις που σχετίζονται με
εξαγορές πακέτων μετοχών ελληνικών επιχειρήσεων από ξένες επιχειρήσεις ή με
συγχωνεύσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στη μελέτη, το 1999 η
Ελλάδα μαζί με την Πορτογαλία βρίσκονταν στην τελευταία θέση, μεταξύ των 15,
και στον τομέα αυτό. Ειδικότερα, το 1999 εισήλθαν στην Ελλάδα για εξαγορές –
συγχωνεύσεις επιχειρήσεων 0,06 εκατ. δολάρια. Την υψηλότερη επίδοση κατείχε η
Μεγάλη Βρετανία, με 36,40 εκατ. δολ., ενώ πολύ υψηλή επίδοση, με 17,3 εκατ.
δολ., παρουσίασε η Σουηδία.

Συνιστούν μέτρα

Η μελέτη, που συνιστά τη λήψη μέτρων πολιτικής, προκειμένου να αυξηθούν οι
ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα, θεωρεί ότι από τους κυριότερους λόγους για τους
οποίους μια πολυεθνική επιχείρηση αποφασίζει να επενδύσει σε μια χώρα είναι η
υψηλή παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής ­ που σημαίνει ότι υπάρχει
εξειδικευμένο προσωπικό ­, το ικανοποιητικό επίπεδο έρευνας και τεχνολογίας,
αλλά και η υψηλή επάρκεια σε έργα υποδομής, κυρίως στους τομείς των
τηλεπικοινωνιών και του συγκοινωνιακού δικτύου. Σήμερα, όπως διαπιστώνει η
έρευνα, το εύρος της εσωτερικής αγοράς σε μια οικονομία παίζει λιγότερο
καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις των πολυεθνικών για την πραγματοποίηση των
επενδύσεών τους. Βεβαίως, σημαντικό ρόλο εξακολουθεί να παίζει το οικονομικό
περιβάλλον, καθώς οι πολυεθνικές αναζητούν μακροοικονομική σταθερότητα (χαμηλό
πληθωρισμό κ.ά.).

Οι έξι λόγοι που μας κρατούν τελευταίους

Οι λόγοι για τους οποίους η Ελλάδα παραμένει σταθερά στις τελευταίες θέσεις
των επιλογών των πολυεθνικών και των ξένων επιχειρήσεων για την πραγματοποίηση
των επενδύσεών τους, όπως διαπιστώνεται στη μελέτη, είναι:

1. Η σημαντική καθυστέρηση που σημειώθηκε στην εκπλήρωση των συνθηκών
μακροοικονομικής σταθερότητας. Στη μελέτη τονίζεται ότι οι συνθήκες αυτές
επιτεύχθηκαν τελικά, αλλά με σημαντική καθυστέρηση, σε σύγκριση με τις άλλες
περιφερειακές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Οι ελλείψεις του εκπαιδευτικού συστήματος, όσον αφορά την παραγωγή
εξειδικευμένου στελεχικού δυναμικού, καθώς και το χαμηλό επίπεδο της
τεχνολογικής έρευνας. Γι’ αυτό και τονίζεται ότι απαιτείται αναμόρφωση της
εκπαιδευτικής διαδικασίας.

3. Το δαιδαλώδες και σε πολλές πλευρές του μη ανταγωνιστικό φορολογικό
σύστημα.

4. Η σημαντική καθυστέρηση στην εκτέλεση των μεγάλων έργων υποδομής, τα
οποία, όπως σημειώνεται, αν και εκτελούνται τώρα με ικανοποιητικούς ρυθμούς,
χαρακτηρίζονται από σημαντική καθυστέρηση, σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές
χώρες.

5. Η καθυστέρηση στις διαρθρωτικές αλλαγές, για την αποτελεσματικότερη
λειτουργία των αγορών (υπηρεσιών και κεφαλαίου, καθώς και εργασίας).

6. Η ύπαρξη πολύπλοκων και χρονοβόρων γραφειοκρατικών διαδικασιών, που
αποτελεί τροχοπέδη σε νέες, ξένες και εγχώριες, επενδυτικές πρωτοβουλίες.