45 λεπτά… οδοιπορικό στον βυθό του Σαρωνικού με βαθυσκάφος

Η προετοιμασία. Πριν από την κατάδυση του «Θέτις» ο κυβερνήτης του βαθυσκάφους Κώστας Θωκταρίδης συζητεί διεξοδικά όλα τα θέματα και τη διαδικασία που θα ακολουθήσει σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά… με τον κυβερνήτη του «Αιγαίου» Κ. Χάνδρα (πάνω). Κάτω: Ο Κώστας Θωκταρίδης μπαίνοντας στο «Θέτις»

Η ανθρωποθυρίδα κλείνει. Ο γερανός τραβάει τα σύρματα και το μικρό βαθυσκάφος
σηκώνεται από τη βάση του στο ωκεανογραφικό σκάφος «Αιγαίο». Έπειτα από μερικά
δευτερόλεπτα τα σύρματα χαλαρώνουν και το «Θέτις» πέφτει στο νερό. Ο νεαρός
δύτης ασφαλείας απασφαλίζει γρήγορα τα κλειδιά και το ταξίδι προς τον βυθό
ξεκινάει.

Η αίσθηση μόλις το νερό σκεπάζει τον διάφανο θόλο, καθώς το βαθυσκάφος
βυθίζεται προς τον σκοτεινό βυθό, είναι ανεπανάληπτη και, στην αρχή
τουλάχιστον, προκαλεί ανάμεικτα συναισθήματα ανησυχίας αλλά και θαυμασμού, για
όλα αυτά που βλέπεις στο υποβρύχιο περιβάλλον.

Η θερμοκρασία μέσα στην καμπίνα είναι ιδιαίτερα υψηλή (δέκα βαθμούς πάνω από
αυτήν που επικρατεί στην επιφάνεια της θάλασσας), ενώ οι κινήσεις του
πληρώματος πολύ περιορισμένες. Δεν υπάρχουν άλλωστε πολλές δυνατότητες, αφού
το πλάτος του βαθυσκάφους είναι μόλις 2,4 μέτρα και το ύψος 2,5 μέτρα.

Ο περιορισμός όμως των κινήσεων είναι ίσως το μοναδικό… μείον, μπροστά σε
όλα όσα μπορεί κάνει αυτό το μίνι υποβρύχιο. Προχθές, «ΤΑ ΝΕΑ» μαζί με τον
κυβερνήτη τού «Θέτις», κ. Κώστα Θωκταρίδη, πραγματοποίησαν κατάδυση στ’
ανοιχτά των Φλεβών, στον Σαρωνικό, σε βάθος 80 μέτρων. Ύστερα από παραμονή 45
λεπτών σε αυτό το αφιλόξενο βάθος, όπου η ορατότητα δεν ξεπερνούσε τα πέντε
μέτρα, το μόνο που θέλεις είναι να το ξαναεπιχειρήσεις!

Και μπορεί αυτή η κατάδυση να φάνηκε ιδιαίτερα εύκολη, όμως για να
πραγματοποιηθεί με ασφάλεια και να ειπωθεί το τελικό «”Θέτις”, καλώς ήρθατε
στην επιφάνεια» από τον καπετάνιο του ωκεανογραφικού σκάφους «Αιγαίο», κ.
Κωνσταντίνο Χανδρά, χρειάστηκε να δουλέψουν και να επαγρυπνήσουν πολλοί
άνθρωποι.

Είναι λίγο μετά τη μία το μεσημέρι, όταν το «Θέτις» αρχίζει την κατάδυση στο
απέραντο γαλάζιο. Ο κυβερνήτης δίνει το στίγμα στη γέφυρα τού «Αιγαίο», με την
οποία υπάρχει συνεχής επικοινωνία. «Είμαστε 37 μοίρες βόρεια και 23 μοίρες
ανατολικά. Βρισκόμαστε σε βάθος 12 μέτρων και ανοίγω “μπάλαστ”». Γεμίζει
δηλαδή τη δεξαμενή έρματος με νερό για να βουλιάξει το βαθυσκάφος, ενώ η
κατάδυση υποβοηθείται από τους υδραυλικούς κινητήρες.

Η κάθοδος γίνεται με ταχύτητα δέκα μέτρα το λεπτό. Η αίσθηση είναι
απερίγραπτη. Εάν δεν το ζήσεις δεν μπορείς να καταλάβεις! Στην αρχή,
τουλάχιστον, νομίζεις ότι είσαι μέσα σ’ ένα ενυδρείο. Μετά τα 30 μέτρα, το
χρώμα του νερού γίνεται πολύ σκούρο ­ οι ακτίνες του ήλιου δεν φτάνουν εδώ ­
και τότε συνειδητοποιείς ότι τα πράγματα δεν είναι και τόσο απλά…

Το υπερσύγχρονο ηχοβολιστικό σόναρ «χτενίζει» τον βυθό σε ακτίνα 150 μέτρων.
Είναι το ηλεκτρονικό μάτι του βαθυσκάφους, αφού η ορατότητα μέσα από τη
γυάλινη καμπίνα δεν ξεπερνάει τα πέντε μέτρα…

Ύστερα από οκτώ λεπτά, η άμμος του βυθού είναι μπροστά μας. Το «Θέτις»
κινείται αργά, με ταχύτητα 2,5 κόμβους την ώρα. Στον βυθό δεν βλέπεις τίποτα
άλλο παρά μερικά μικρά ψάρια, που φεύγουν τρομαγμένα μόλις πλησιάζει το
βαθυσκάφος και λίγα θαλάμια χταποδιών.

Μέσα στο σκάφος η ατμόσφαιρα μαγευτική. Έχεις την αίσθηση ότι ταξιδεύεις με
διαστημόπλοιο. Το μόνο… πρόβλημα, η αφόρητη ζέστη! Η θερμοκρασία του νερού
σε αυτό το βάθος είναι 14 βαθμοί Κελσίου, ενώ μέσα στο «Θέτις» φτάνει τους 35
βαθμούς!

Ο κυβερνήτης κ. Κώστας Θωκταρίδης, έχοντας πάνω στα πόδια του την κονσόλα
πλοήγησης, με το Joy Stick οδηγεί το βαθυσκάφος σε απόσταση 200 μέτρων από το
σημείο της κατάδυσης. Στους ηλεκτρονικούς χάρτες πάνω στη γέφυρα, το στίγμα
τού «Θέτις» αλλάζει συνεχώς θέση, ενώ συνεχής είναι η επικοινωνία με την
επιφάνεια.

Οι πέντε ηλεκτρονικοί υπολογιστές μέσα στο βαθυσκάφος πραγματοποιούν συνεχώς
ελέγχους στα αέρια καμπίνας, στη θερμοκρασία κινητήρα και λαδιών, στα πάντα.
«Το επίπεδο του οξυγόνου μέσα στην καμπίνα έχει πέσει κατά 0.2%. Ας το
επαναφέρουμε πάλι στα κανονικά (σ.σ.: ο ατμοσφαιρικός αέρας αποτελείται από
21% οξυγόνο και 79% άζωτο)», λέει ο κυβερνήτης. «Το επίπεδο του διοξειδίου του
άνθρακα είναι σταθερό, 0,5%. Αφού είναι κάτω από 1% δεν πρέπει να ανησυχούμε».

Μπροστά από το βαθυσκάφος, οι δύο υδραυλικοί βραχίονες ακουμπούν μαλακά σε
ό,τι βρίσκουν στον βυθό. Στο κλείσιμό τους έχουν δύναμη 100 κιλών, ενώ μπορούν
να σπρώξουν αντικείμενα βάρους ακόμη και 1,5 τόνου.

Τα λεπτά περνούν και το «Θέτις» κινείται αργά, με τα δύο σετ ισχυρών μπαταριών
συνολικής ισχύος 160 Volt. Τα 80 μέτρα δεν είναι τίποτα μπροστά στις
δυνατότητες αυτού του σκάφους, που μπορεί να πραγματοποιήσει κατάδυση ­
σύμφωνα με τον κατασκευαστή ­ στα 610 μέτρα. Το ίδιο, βέβαια, σκάφος
πραγματοποίησε στις δοκιμές στη Μασσαλία με τον κ. Κώστα Θωκταρίδη κατάδυση
στα 631μ.!

Την απόλυτη ησυχία σπάει μόνο η επικοινωνία με τη γέφυρα του «Αιγαίο». Ύστερα
από 45 λεπτά η κατάδυση τελειώνει. Το «Θέτις», βέβαια, μπορεί να μείνει στον
βυθό από οκτώ έως εννέα ώρες. Όμως, σε περίπτωση ανάγκης μπορεί να παραμείνει
στον βυθό και τρεις ολόκληρες ημέρες, αφού διαθέτει σύστημα επιβίωσης ­ δηλαδή
έχει τροφή, νερό και οξυγόνο. Επίσης, εφόσον χρειαστεί μπορεί να απελευθερώσει
βάρος 212 κιλών, το οποίο και αφήνει στον βυθό.

«Βρισκόμαστε σε βάθος 80 μέτρων και ξεκινάμε διαδικασία ανάδυσης», ακούγεται
ύστερα από λίγο ο κυβερνήτης. «Κατάσταση καμπίνας: οξυγόνο 20,3, διοξείδιο
0,60, θερμοκρασία 35, θερμοκρασία υδραυλικών 17, δεξαμενή έρματος 185 λίτρα,
θερμοκρασία νερού 14 και ρεύμα 161 Volt».

Από το βαθυσκάφος απελευθερώνεται νερό, μπαίνει αέρας στις δεξαμενές και
αρχίζει η ανάδυση. Από το «Αιγαίο» βλέπουν τις φυσαλίδες που βγαίνουν επάνω,
επιβεβαιώνουν και με το μάτι τη θέση του και ξεκινάει το φουσκωτό με τον δύτη
ασφαλείας.

Ο τελευταίος, ασφαλίζει πάνω του τους γάντζους ανύψωσης και αρχίζει η
ρυμούλκηση. Μόλις το «Θέτις» ανεβαίνει ύστερα από λίγα λεπτά στο κατάστρωμα
του «Αιγαίο», σκεπάζουν τον γυάλινο θόλο για να μην αυξηθεί η θερμοκρασία κι
άλλο στο εσωτερικό το σκάφους και στη συνέχεια ανοίγει η ανθρωποθυρίδα. «Καλώς
ήρθατε στην επιφάνεια», είναι το πρώτο πράγμα που ακούς από τον δεύτερο
κυβερνήτη, κ. Χρήστο Βασιλακόπουλο, που ολοκλήρωσε προχθές την εκπαίδευσή του.

Η κατάδυση μπορεί να τελείωσε, όχι όμως και οι ετοιμασίες για την επομένη.
Έτσι, το σκάφος πλένεται με γλυκό νερό για να μην υπάρξει πρόβλημα με την
μπαταρία, γίνεται έλεγχος στα ηλεκτρονικά, ενώ ένα φορητό αιρ κοντίσιον
κρατάει, όσο γίνεται, δροσερή την καμπίνα.