ΓΚΕΡΧΑΡΝΤ ΣΡΕΝΤΕΡ Το βάρος στον ΟΗΕ για τη λύση του Κυπριακού

Τη μεγάλη σημασία που αποδίδει η Γερμανία στις διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ για
τη λύση του κυπριακού προβλήματος, τη διατήρηση του ενιαίου κράτους στην ΠΓΔ
Μακεδονίας και τις απόψεις του για τον έλεγχο της ελεύθερης αγοράς στην εποχή
της παγκοσμιοποίησης διατυπώνει ο καγκελάριος της Ομοσπονδιακής Γερμανίας
Γκέρχαρντ Σρέντερ, σε αποκλειστική συνέντευξή του.
![]() |
Η καγκελαρία του Γκέρχαρντ Σρέντερ ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1998 με
επιφυλάξεις, ύστερα από δεκαέξι χρόνια συνεχούς διακυβέρνησης των
Χριστιανοδημοκρατών υπό τον τότε αρχηγό τους Χέλμουτ Κολ. Σήμερα το κλίμα έχει
αλλάξει. Σε τρεις τομείς παρουσιάστηκε νέο πρόσωπο στη γερμανική πολιτική:
Εξωτερικά, η γερμανική προεδρία το 1999 χαρακτηρίστηκε από τη συμβολή του
Σρέντερ για επίσπευση του τερματισμού τού πολέμου στο Κόσοβο, με τη στενή
συνεργασία του με τον τότε Ρώσο πρόεδρο Γιέλτσιν και τον πρόεδρο της
Φινλανδίας. Εσωτερικά, με το να τοποθετήσει αντιπολιτευόμενους επικεφαλής
επιτροπών: α) για την αναδιάρθρωση των ενόπλων δυνάμεων (του Βάιτσεκερ), β)
για την αποζημίωση των σκλάβων εργατών των Νάιστ, τον φιλελεύθερο κ.
Λάμποντορφ που πίεσε τους επιχειρηματίες να δώσουν τα πέντε εκατομμύρια μάρκα
το κράτος έδωσε 3 δισ. και να τους ξεφωνίσει στο Κοινοβούλιο, όταν
δυσφορούσαν και ανέβαλλαν και γ) τη λύση του ασφαλιστικού που συζητήθηκε τρία
χρόνια. Ήρθε όμως και η απροσδόκητη υπόθεση Κολ με το σκάνδαλο των «μαύρων
καταλόγων», που κρατάει μέχρι σήμερα τους Χριστιανοδημοκράτες εκτεθειμένους,
αλλά και χωρίς διαζευκτική λύση για τις βουλευτικές εκλογές που θα διεξαχθούν
το φθινόπωρο του 2002. Η νέα αρχηγός των Χριστιανοδημοκρατών, η κυρία Μέρκελ,
της νέας γενιάς από την πρώην Ανατολική Γερμανία, συμπαθής και με καλή
επιστημονική προπαιδεία, στερείται και πολιτικής πείρας, αλλά και προγράμματος
για να αντιμετωπίσει τον Σρέντερ, ο οποίος είχε κερδίσει τρεις περιόδους
διακυβέρνησης στο ομόσπονδο κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας (άλλοτε ακρόπολη του
συντηρητισμού). Η δύναμή του είναι η υποστήριξη που του παρέχει η ισχυρή
Συνομοσπονδία των Εργαζομένων 8 εκατομμύρια μέλη για τη γενική προσπάθειά
του να αντιμετωπίζει τα αιτήματά τους από θετική σκοπιά και με τριμελή
επιτροπή: τον ίδιο, τον αρχηγό των συνδικαλιστών και τον πρόεδρο των
βιομηχάνων. Όταν η οικοδομική εταιρεία Φίλιπ Χόλτσμαν κινδύνευσε να
χρεοκοπήσει απολύοντας τριάντα χιλιάδες εργαζομένους παραμονές Χριστουγέννων
θα έμεναν με τις οικογένειές τους εκατό χιλιάδες άτομα σε ανέχεια υποχρέωσε
τις τράπεζες να καταβάλουν από 250.000 μάρκα η καθεμία από τις σημαντικότερες
και το ίδιο ποσό διέθεσε η κυβέρνηση περίπτωση χωρίς προηγούμενο.
Όμως τώρα, ενώ η ανεργία μειώνεται, αλλά, όπως παραδέχθηκε ο ίδιος, δεν θα
φθάσουν οι άνεργοι τα 3,5 εκατομμύρια στο τέλος της τετραετίας όπως είχε
προαναγγείλει, τώρα είναι κάτι λιγότερο από τέσσερα εκατομμύρια , προέκυψε
και άλλο αρνητικό στοιχείο. Οι ειδήμονες είχαν προβλέψει ότι η ανάπτυξη το
2002 θα έφθανε το 2%. Ήδη βεβαιώνεται ότι μόλις θα φθάσει το 1%. Οι προσεχείς
μήνες θα είναι δύσκολοι για την κυβέρνηση. Αλλά και η ενίσχυση της γερμανικής
θέσης στην Ευρώπη καθιερώνει τον καγκελάριο. Αυτό διαπιστώθηκε κατά τη
συγκέντρωση στις αρχές Μαΐου στο Βερολίνο των σοσιαλδημοκρατών και σοσιαλιστών
πρωθυπουργών των άλλων 11 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μόνο τρεις χώρες έχουν
συντηρητική κυβέρνηση: η Ιρλανδία, η Ισπανία και, πρόσφατα ακροδεξιά, η
Ιταλία. Από τους λίγους ηγέτες που δεν συνεχάρησαν τον Μπερλουσκόνι ήταν ο
Γερμανός καγκελάριος.
Η συνέντευξη αυτή του Γκέρχαρντ Σρέντερ είναι η δεύτερη για την Ελλάδα αφότου
ανέλαβε την καγκελαρία. Και τις δύο έδωσε στα «ΝΕΑ». Είχε σημασία γιατί τις
ημέρες αυτές, στις 20 Ιουλίου, θα συνέλθει στη Γένοβα η διάσκεψη των οκτώ
πλουσιότερων χωρών της υφηλίου. Θα ληφθούν εκεί σημαντικές αποφάσεις, που δεν
θέλησε εκ των προτέρων να προσδιορίσει.
ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ
Συνέχεια της ύφεσης
Να συνεχιστεί η ύφεση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις εύχεται ο Γερμανός
καγκελάριος.
ΕΡ.: Πώς εκτιμάτε την εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων και πώς βλέπετε
μια λύση στο κυπριακό πρόβλημα;
ΑΠ.: Η γνώμη μου είναι ότι εσείς, όσον αφορά την εξέλιξη των ελληνοτουρκικών
σχέσεων, μπορείτε να την κρίνετε πολύ καλύτερα από μένα. Αλλά εγώ εύχομαι να
συνεχιστεί η διαγραφόμενη ύφεση. Και γνωρίζω ότι εύχεται τούτο και ο Έλληνας
ομόλογός μου. Πώς όμως οι επιθυμίες αυτές μπορούν να πραγματοποιηθούν, αυτό
είναι θέμα αληθινά ελληνικής εσωτερικής πολιτικής και υπόθεση των
ελληνοτουρκικών σχέσεων. Και εν προκειμένω διαδραματίζουν έναν ρόλο πολλά
προβλήματα. Όπως γνωρίζετε, αποδίδουμε μεγάλη σημασία στις διαπραγματεύσεις,
που διεξάγει ο Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών για τη λύση του κυπριακού
προβλήματος. Βέβαια, ελπίζουμε ότι η ύφεση, που προαναφέραμε και που
πραγματικά υποδεχθήκαμε με εξαιρετική ικανοποίηση, θα προσλάβει πάγια μορφή.
ΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ
Στόχος μας να μην αλλάξουν τα σύνορα
Η συζήτησή μας περνάει στην κρίση στην ΠΔΓΜ και τις αναταραχές στο Κόσοβο.
ΕΡ.: Στα Σκόπια έχει αναπτυχθεί μια σοβαρή κρίση που, ας ελπίσουμε, ότι
δεν θα εξελιχθεί στον πέμπτο βαλκανικό πόλεμο της τελευταίας δεκαετίας. Μήπως
η πείρα από την τραγική περιπέτεια στο Κόσοβο πείθει ότι δεν θα πρέπει στην
περιοχή να επιχειρηθεί καμία αλλαγή από ‘δώ και πέρα στα υπάρχοντα σύνορα; Θα
ήθελα, εν προκειμένω, να αναφερθώ στο ότι η Αλβανία από τον πρώτο πόλεμο
ταλαιπωρεί την περιοχή των Βαλκανίων.
ΑΠ.: Ο πολιτικός στόχος που έχουν θέσει οι Ευρωπαίοι στην περιοχή, που
αναφέρατε, η Κοινότητα των ευρωπαϊκών κρατών στο σύνολο, είναι ένα πολυεθνικό,
όπως τώρα κράτος να διατηρηθεί με ασφάλεια στα σημερινά του σύνορα. Αυτός
είναι ο πολιτικός στόχος μας. Για την πραγματοποίησή του εργάζεται και ενεργεί
ο κ. Λεοτάρ, για τον ίδιο λόγο βρίσκεται εκεί ο Αμερικανός διαπραγματευτής.
Αλλά και όλοι όσοι πιστεύουν, ότι είναι απαραίτητο κατά κύριο λόγο να
εξασφαλιστεί μια πολιτική λύση. Ήδη έγιναν προτάσεις συνταγματικού χαρακτήρα,
τις οποίες εγώ θεωρώ εξαιρετικά λογικές και άξιες να υποστηριχθούν. Τώρα είναι
υπόθεση των Σλαβομακεδόνων, όπως και των Αλβανομακεδόνων, των κομμάτων τους,
να τοποθετηθούν θετικά στις συνταγματικές αυτές προτάσεις.
Αυτός ο πολιτικός στόχος ενός συνενωμένου κράτους, χωρίς αλλαγή των συνόρων
του, αλλά πολυεθνικού, είναι ο στόχος για την πραγματοποίηση του οποίου
υποχρεωθήκαμε όλοι.
Αλλά έπειτα από αυτό έρχεται ο δεύτερος στόχος: η διατήρηση της σιγής των
όπλων. Αλλά και η διάθεση παράδοσης των όπλων πρέπει να εκδηλωθεί αξιόπιστα.
Όταν αυτό πραγματοποιηθεί, έρχεται η τρίτη φάση: Καλά. Θέλουμε να στείλουμε
στρατιώτες εκεί, που θα παρακολουθούν και θα επιβλέπουν την παράδοση των
όπλων. Και αυτό είναι ο πυρήνας των αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί. Το θεωρώ
ορθό και πιστεύω ότι είναι το μόνο ικανό μέσο, που είναι κατάλληλο για ν’
αποφευχθεί αυτό, που εσείς αναφέρατε: η αποφυγή και η παρεμπόδιση ενός πολέμου
στην περιοχή. Και έχω επίσης την άποψη ότι εάν οι προϋποθέσεις αυτές
συντελεστούν, για τις οποίες συμφωνήσαμε όλοι μεταξύ μας και τις διακηρύξαμε,
τότε οι Ευρωπαίοι θα έχουν και την ευθύνη να συμβάλουν από κοινού για την
εξασφάλισή τους. Περί αυτού πρόκειται. Δηλώσαμε την ετοιμότητά μας ήδη, γιατί
δεν επιθυμούμε να βρεθούμε μπροστά σε μια κατάσταση, στην οποία, εάν η
πολιτική λύση αποτύχει, η πράξη θα μας οδηγήσει στην ανάγκη ξανά να
αποδεχθούμε καταβολή πολύ υψηλότερου κόστους. Νομίζω ότι εμείς έγκαιρα
καταστήσαμε σαφές ως Ευρωπαίοι ποια λύση αντιμετωπίζουμε για την περιοχή αυτή
και τι είμαστε διατεθειμένοι να αναλάβουμε για να πραγματοποιηθεί αυτή η λύση.
ΕΡ.: Ποια είναι η γνώμη σας για τα θετικά αποτελέσματα στις προσπάθειες
που καταβάλλονται για τα Βαλκάνια, στην έδρα, η οποία ορίστηκε και για την
ανασυγκρότηση της Γιουγκοσλαβίας: τη Θεσσαλονίκη, από την ελληνική πλευρά;
ΑΠ.: Ασφαλώς θετικά και πιστεύω πως ένα σημαντικό ρόλο στο πεδίο αυτό
διαδραματίζει ο Χόντο Χόμπαχ. (Σημ.: στέλεχος του γερμανικού
σοσιαλδημοκρατικού όμματος, που ορίστηκε από τον καγκελάριο. Όπως είναι γνωστό
για το «Σύμφωνο Σταθερότητας», όπως ονομάστηκε για την όλη περιοχή, συμφώνησαν
οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Ιαπωνία κ.ά.
Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ
Όχι στην Ευρώπη που είναι μόνο αγορά
![]() |
|
Στο γραφείο του στη νέα καγκελαρία, που πρόσφατα εγκαινιάστηκε στο Βερολίνο, |
Λίγες ημέρες πριν από τη διάσκεψη των «8» ισχυρών στη Γένοβα, ο Σρέντερ
οριοθετεί τον ρόλο των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και των Σοσιαλδημοκρατών στην
παγκοσμιοποίηση.
ΕΡ.: Πώς αντιμετωπίζετε εσείς και οι άλλοι ένδεκα πρωθυπουργοί
σοσιαλιστές και σοσιαλδημοκράτες στο σύνολο των 15 χωρών-μελών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης το πρόβλημα του ελέγχου της υπερελεύθερης αγοράς στις ημέρες
της παγκοσμιοποίησης. Είναι στον 21ο αιώνα κύριος στόχος το κοινωνικό
πρόβλημα και η τιθάσευση της οικονομίας από μέρους της εκτελεστικής
εξουσίας;
ΑΠ.: Στηριζόμαστε στην εμπειρία που απέκτησαν οι Σοσιαλδημοκράτες στα εθνικά
κράτη τους, διαμορφώνοντας σ’ αυτά ένα θεσμικό και δικαιοκρατικό πλαίσιο. Τα
στοιχεία που συνθέτουν την εμπειρία αυτή θα διοχετευθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Κατ’ αρχήν σκέπτομαι πως ό,τι πραγματοποιήσαμε μέχρι τώρα, δηλαδή την τελείως
επιτυχημένη προσπάθεια να θεσπίσουμε στην Ευρώπη κοινωνικές διατάξεις και
συστήματα, οφείλουμε να μεταβιβάσουμε στον ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο. Βέβαια, γι’
αυτό χρειάζονται οι πολιτικές εκείνες δυνάμεις που θέλουν μια τέτοια εξέλιξη.
Στην κατεύθυνση αυτή και σε σύντομο χρονικό διάστημα είναι φυσικό να
εφαρμόζονται αυτά στα κράτη-μέλη, αλλά καθοριστικό είναι, ειδικά οι
Σοσιαλδημοκράτες, στηριζόμενοι στις δικές τους κρατικές παραδόσεις, να
προχωρήσουν αφού απαντήσουν στο ερώτημα: Θέλουμε πραγματικά αυτό που πετύχαμε
να διαθέτουμε ως άνθρωποι να μετουσιωθεί σε αποφάσεις; Αν το θέλουμε, τότε θα
προκύψουν πολιτικές συνέπειες. Από ‘κεί και πέρα πιστεύω πως ό,τι πετύχαμε
μέχρι τώρα σε εθνική κλίμακα στην πρόοδο στο οικονομικό πεδίο συνδεδεμένη με
κοινωνική δικαιοσύνη, θα πρέπει να εκφράζει το πρόσωπο της Ενωμένης Ευρώπης.
Αυτή είναι η κεντρική ιδέα που μας διέπει.
Με αυτό το πιστεύω βρισκόμαστε σε ανταγωνισμό με εκείνους που αντιμετωπίζουν
την Ευρώπη λιγότερο σαν μια κοινωνική Ευρώπη και απλά σαν μια αγορά. Αυτό,
βέβαια, αποτελεί και το επίκεντρο του ανταγωνισμού των κομμάτων στα εθνικά
κράτη και στην Ευρώπη και οι άνθρωποι καλούνται ν’ αποφασίζουν πάνω στα
καθοριστικά αυτά προβλήματα.
Και αναφορικά με την αποστολή της εκτελεστικής εξουσίας: της πολιτικής, αυτή
σε κάθε περίπτωση καθορίζει και ελέγχει την αγορά και σήμερα, όπως πάντα, και
όχι το αντίθετο. Στο ερώτημά σας για τους δώδεκα σοσιαλδημοκράτες και
σοσιαλιστές πρωθυπουργούς κοινή είναι η πεποίθηση ότι ο στόχος στο ερώτημα
ποιο περιεχόμενο πρέπει να κυριαρχεί στην Ευρώπη: η κοινωνική της δυναμική ή
μόνο η Ευρώπη της αγοράς, η απάντηση είναι σαφής.
ΕΡ.:Πιστεύετε πως η διαδικασία που πραγματοποιείται τώρα για τη
δημιουργία του ευρωπαϊκού στρατού θα αποτελέσει βασικό συντελεστή στην
ολοκλήρωση της ενότητας της Ευρώπης; Και επίσης, η προβλεπόμενη
είσοδος της Αγγλίας στο ευρώ;
ΑΠ.: Είναι αυτονόητο ότι καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει ήδη το γεγονός πως οι
Ευρωπαίοι προχωρούν σταθερά στη δημιουργία κοινής και ενιαίας εξωτερικής
πολιτικής, και αμυντικής πολιτικής. Και ο ευρωπαϊκός στρατός θα οδηγήσει σε
στενότερη κοινή συνεργασία. Είναι σαφές ότι στο αμυντικό πεδίο δεν φθάσαμε
ακόμη στο σημείο πλήρους εφαρμογής. Αλλά πιστεύω ότι έχει γίνει ήδη πολύ
σοβαρή πρόοδος στο πεδίο αυτό. Και η πραγματοποίηση θα αποτελέσει σημαντικό
στάδιο προς την ενιαία Ευρώπη. Αναφορικά με το θέμα της εισόδου της Αγγλίας
στο ευρώ, οι Άγγλοι κυριαρχικά θα αποφασίσουν πότε θα έλθουν στη Λέσχη των
χωρών του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος.















