Αντεπίθεση Πασαλίδη για τους «ασυρμάτους»

Η ανακάλυψη των ασυρμάτων, και οι συλλήψεις στελεχών του ΚΚΕ φέρνουν σε
εξαιρετικά δύσκολη θέση την ΕΔΑ. Σε ευρεία σύσκεψη, τα ηγετικά στελέχη της ΕΔΑ
έκαναν εκτιμήσεις για τη δύσκολη πορεία του κόμματος.

Από την πλευρά των «κατηγορουμένων» ο Πασαλίδης έγινε κατήγορος και δημοσίευσε
ένα πύρινο άρθρο στη «Δημοκρατική» που εντυπωσίασε. Με τον τίτλο: «Μια για
πάντα ­ Sapienti Satis», ο Πασαλίδης έγραφε στις 18 Νοεμβρίου 1951: «Πολύ
θόρυβο ξεσήκωσαν οι εφημερίδες της Δεξιάς γύρω απ’ τις τελευταίες συλλήψεις
και τις “κρύπτες” που ανακάλυψαν τα όργανα της Ασφάλειας. Απ’ αφορμή των
ανακαλύψεων αυτών, ολόκληρος ο αντιδραστικός Τύπος, χωρίς την εξαίρεση και των
κυβερνητικών εφημερίδων, επετέθη εναντίον της ειλικρινούς πολιτικής της
ειρηνεύσεως της ΕΔΑ. Εμείς θα μιλήσουμε τίμια, ειλικρινά και ελεύθερα, γιατί
ποτέ δεν συνηθίσαμε να χρησιμοποιούμε τη μέθοδο της στρουθοκαμήλου. Γιατί η
μέθοδος αυτή είναι μέθοδος των ανελεύθερων πολιτικών συστημάτων. Στηρίζεται
βασικά στον φόβο μιας ελεύθερης και ανεπηρέαστης αντιμετωπίσεως της αλήθειας
και της τίμιας και ειλικρινούς αντιμετωπίσεως της πραγματικότητας. Και αυτός
που υποκρίνεται στην πολιτική, παραποιεί την αλήθεια, διαστρεβλώνει τα
γεγονότα, νομίζοντας ότι μπορεί να δημιουργήσει αυταπάτες στους τρίτους, σαν
τη στρουθοκάμηλο, που βουτώντας το κεφάλι της στην άμμο νομίζει ότι μένει
αθέατη. Αυτή την εικόνα μάς δίνουν όσοι, εξ αφορμής των τελευταίων
ανακοινώσεων του υπουργείου, φροντίζουν να κάνουν πολιτική εις βάρος της ΕΔΑ.
“Είναι καιρός ­ γράφουν ­ να εκλέξει η ΕΔΑ οδόν. Η εξυπνάδα της “θολούρας” δεν
έχει πέραση”.

Δεν μπορεί κανείς να παίζει με δύο “ταμπλώ”. Το “ταμπλώ” της ειρηνεύσεως και
της νομιμότητας και το “ταμπλώ” του ασυρμάτου και της καταπακτής. Αυτή η
πρόκληση στην απλή γλώσσα λέγεται Φαρισαϊσμός. Διότι γνωρίζουν πολύ καλά, ότι
η ΕΔΑ στη γέννηση και ανάπτυξη της πολιτικής της ζωής είναι γιομάτη από το φως
της αλήθειας. Η πολιτική της “εξυπνάδας” και της “θολούρας” δεν είναι πολιτική
της ΕΔΑ. Είναι πολιτική των αντιπάλων της. Η δική μας η πολιτική είναι ξάστερη
και καθαρή. Εμείς δεν έχομε δύο “ταμπλώ”. Έχομε το “ταμπλώ” της αληθινής
δημοκρατίας. Και μόνον αυτό. Άλλοι είναι εκείνοι που απ’ τη μια μεριά έχουν το
“ταμπλώ” της δήθεν “Δημοκρατίας” και απ’ την αντίθετη μεριά το “ταμπλώ” των
φασιστικών μεθόδων της μεταχειρίσεως των πολιτών. Από τη μια την “ελευθερία”
και από την άλλη τον επαίσχυντο θεσμό των πιστοποιητικών κοινωνικών
φρονημάτων…

Εμείς έχομε μία και μοναδική πολιτική: Την πολιτική της αληθινής ειρηνεύσεως
και της συμφιλιώσεως. Και την πολιτική αυτή τη διακηρύσσουμε περήφανα. Και
κάνουμε το παν να της δώσουμε σάρκα και οστά. Γι’ αυτό και στείλαμε τους
βουλευτές μας στη Βουλή των Ελλήνων. Για την ΕΔΑ είναι ακατανόητο, γιατί οι
τελευταίες ανακαλύψεις έδωσαν τόση άφθονη τροφή στις σκοτεινές δυνάμεις, που
είναι ενάντια στην ειρήνευση της χώρας μας. Γιατί αυτές είναι οι δυνάμεις
εκείνες που με τη στάση τους δημιουργούν την πολιτική ανωμαλία. Το ίδιο όμως
γίνεται δυστυχώς με τις δυνάμεις αυτές, που πίσω από το “ταμπλώ” της λεγόμενης
Δημοκρατίας, ισοπολιτείας και ισονομίας κρύβουν το άλλο “ταμπλώ” της
καταπιέσεως, της πολιτικής εξουθενώσεως και της μισαλλοδοξίας. Αυτό λέγει η
“κρύπτη”. Η “κρύπτη” δεν μπορεί να κρίνει την πολιτική της ΕΔΑ. Κρίνει όμως
την πολιτική της Δεξιάς, βάζει τον δάκτυλον στον “τύπον των ήλων”. Θίγει ένα
από τα βασικά ζητήματα, που εμποδίζουν την ελεύθερη δημοκρατική ζωή της χώρας
μας, την αβίαστη πρόοδο των δημοκρατικών θεσμών. Εάν από την “κρύπτη” ο
ασύρματος μετέδιδε στις ξένες χώρες μυστικά του Κράτους, αυτό είναι ζήτημα που
θα το κρίνει η δικαιοσύνη. Αυτό είναι έργο της. Το θέμα όμως που πρέπει να
απασχολήσει όλους μας, είναι καθαρά πολιτικό.

Η εμμονή στη διατήρηση του αστυνομικού καθεστώτος, η άρνηση της χορηγήσεως
γενικής πολιτικής αμνηστίας και η θέση εκτός νόμου μιας μερίδας του πολιτικού
κόσμου, οδηγεί στις “κρύπτες” και στην πολιτική ανωμαλία. “Κρύπτες” και
“καταπακτές” και “κατακόμβες” κάνουν μόνο οι διωκόμενοι. Αυτά μας διδάσκει η
Ιστορία από το παρελθόν και από το παρόν. Τα πολιτικά και θρησκευτικά κινήματα
δεν χτυπιούνται με τη δίωξη και με τη θέση εκτός νόμου. Αποτέλεσμα των
Νερωνικών βαναυσοτήτων είναι ο ηρωϊσμός των Χριστιανών και οι κατακόμβες. Η
στέρηση νόμιμης ζωής του χριστιανικού κόσμου γέμισε φως στα έγκατα της γης.
Και η ιστορία των λαών είναι γεμάτη από κατακόμβες αμυντικών θέσεων. Γιατί
στην Αγγλία, την Ιταλία, τη Γαλλία και σε άλλες χώρες δεν υπάρχουν “κρύπτες”;
Γιατί εκεί λειτουργούν ελεύθερα οι πολιτικοί θεσμοί και όλα τα πολιτικά
κόμματα είναι νόμιμα και δρουν και ενεργούν δημοκρατικά. Αυτό είναι το
πολιτικό θέμα που φροντίζει με το θόρυβο να θολώσει μια μερίδα του Τύπου με
ακατανόητες προκλήσεις προς την ΕΔΑ. Αν αληθινά, όπως ισχυρίζονται, η
ελευθερία θα υπάρξει για όλους, ας φροντίσουν να αποκαταστήσουν ελεύθερο
πολιτικό βίο σ’ όλο τον Ελληνικό Λαό.

Τότε να είναι βέβαιοι πως δεν θα υπάρχουν ούτε “κρύπτες” ούτε κρυπτόμενοι,
ούτε κατακόμβες, ούτε καταπακτές. Εάν λοιπόν αληθινά πιστεύουν όσα
διακηρύττουν, αν δεν θέλουν ν’ αγνοούν την Ιστορία, αλλά και την ελληνική
πολιτική πραγματικότητα, ας αφήσουν την πολιτική της “θολούρας” και της
“εξυπνάδας” και ας διακηρύξουν όπως και εμείς διαλαλούμε, ότι για να
ειρηνεύσει ο τόπος, πρέπει να δοθεί Γενική Αμνηστία και να τερματισθεί η
περίοδος των πολιτικών ανωμαλιών. Με την πολιτική του Φαρισαϊσμού και της
“θολούρας” η ΕΔΑ δεν μπορεί να έχει καμία σχέση. Ο δρόμος της είναι δρόμος
προς την αληθινή Δημοκρατία, που θα φέρει την ειρήνευση του Ελληνικού Λαού.
Sapienti Satis. Για τον σοφό είναι αρκετό.

Ι. Πασαλίδης»…

Ακυρώνεται η εκλογή των εξορίστων

Μιχάλης Κύρκος Οργισμένος απο την τακτική του ΚΚΕ απείλησε ότι θ’ αποχωρούσε από την ΕΔΑ

Ο Μιχάλης Κύρκος, οργισμένος από την τακτική του ΚΚΕ, είχε δηλώσει ότι θα
αποχωρούσε από την ΕΔΑ. Μετά τη δημοσίευση του άρθρου του Πασαλίδη, όμως,
ξανάρχισε τις συζητήσεις για στενή συνεργασία με το κόμμα της Αριστεράς.

Επτά ημέρες μετά τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για τους ασυρμάτους, ο Κύρκος
έγραφε στο ημερολόγιό του: «Ο Γαβριηλίδης ήρθε στο σπίτι κατά τις 10 π.μ. Μου
είπε, ότι έλαβε γνώσιν της επιστολής μου και είναι σύμφωνος. Μου πρόσθεσε, ότι
θα μου στείλουν απάντησιν έγγραφον».

Για τα βασικά σημεία της επτασέλιδης επιστολής του που είχε στείλει τον
Πασαλίδη, ο Μιχ. Κύρκος σημείωνε στο ημερολόγιό του:

«Επρότεινα τα κατωτέρω:

α) Η ΕΔΑ θα παραμείνει συνασπισμός κομμάτων.

β) Ο αγών της θα γίνεται μόνον μέσα στα νόμιμα πλαίσια, και αυτό θα
περιφρουρηθεί πάση θυσία και εναντίον παντός ο οποίος τυχόν επιχειρούσε να τον
εκτρέψει με οποιοδήποτε τρόπο. Η νομιμότης πρέπει να γίνει πίστις για όλους,
φίλους και αντιπάλους.

γ) Η ΕΔΑ καθορίζει μόνη την πολιτική της απολύτως αδέσμευτη…».

Το Εκλογοδικείο στις 8 Δεκεμβρίου, σαφώς με υπόδειξη των στρατιωτικών
παραγόντων που εκινούντο στο σκοτεινό παρασκήνιο, ακύρωσε την εκλογή ως
βουλευτών Αθηνών των Σαράφη, Γλέζου, Χατζημιχάλη και των αναπληρωματικών
εξορίστων και φυλακισμένων με το αιτιολογικό, ότι «δεν είχον τα προσόντα του
εκλογίμου ως διατελούντες εν εκτοπίσει και φυλακίσει».

Για τον ίδιο λόγο το Εκλογοδικείο ακύρωσε την εκλογή και άλλων εξορίστων και
φυλακισμένων που είχαν εκλεγεί σε άλλες περιφέρειες.

Κατόπιν αυτών των εξελίξεων, βγήκαν σε αντικατάσταση των πρώτων, βουλευτές της
ΕΔΑ, οι Ιω. Πασαλίδης, Μιχ. Κύρκος, Γ. Σπηλιόπουλος, Αντ. Μπριλλάκης, Βασίλης
Εφραιμίδης, Εμμ. Μάντακας, Παν. Κατερίνης, Λ. Καραμαούνας, Γ. Βλαμόπουλος και
Γ. Σίμος. Από τους προηγούμενους θα πρέπει να πούμε, ότι Γλέζος, Τσιμπουκίδης,
Αμπατιέλος και άλλοι, παρά την αρχική εκλογή τους, δεν είχαν βγει καθόλου από
τις φυλακές.

Την ίδια ώρα εκδηλώθηκε άλλη ακατανόητη και απαράδεκτη ενέργεια της ηγεσίας
του ΚΚΕ από το εξωτερικό. Ο ραδιοσταθμός του ΚΚΕ μετά την ακύρωση της εκλογής
των εξορίστων και φυλακισμένων, εξαπέλυσε επίθεση εναντίον των περισσοτέρων
από τους επιλαχόντες βουλευτές της ΕΔΑ, τους οποίους χαρακτήριζε ως…
«βολικούς απέναντι στους Αμερικανούς» και τους καλούσε να… μην αποδεχτούν
την εκλογή τους!

Προτιμούσε δηλαδή η κομμουνιστική ηγεσία να μην έχει κοινοβουλευτική
εκπροσώπηση η Αριστερά, σε μια στιγμή μάλιστα που οι Αρχές Ασφαλείας δυνάμωσαν
τις πιέσεις κατά της ΕΔΑ, εξαιτίας αυτής ακριβώς της τακτικής του ΚΚΕ με τους ασυρμάτους!

Οι πιέσεις της Ασφάλειας

Ο αστυνομικός διευθυντής Ιω. Πανόπουλος ανέκρινε επίμονα τον Μιχ. Κύρκο για τον μυστηριώδη «Κ» που τον επισκέφθηκε κρυφά… Το αρχικό αυτό ­ κατά την Ασφάλεια ­ ήταν ο «κωδικός» του Ζαχαριάδη!

Χαρακτηριστικό των πιέσεων της Ασφάλειας και των προσπαθειών να συνδέσουν την
ΕΔΑ με το ΚΚΕ, για να διαλύσουν την πρώτη, ήταν και το εξής περιστατικό. Γύρω
στις 9 το πρωί της 22ας Νοεμβρίου 1951, ο Μιχάλης Κύρκος δέχθηκε ένα
τηλεφώνημα. Ήταν ο Γενικός Διευθυντής της Αστυνομίας Πόλεων Ιω. Πανόπουλος,
και του είπε ότι σε λίγο θα ερχόταν στο σπίτι του. Πραγματικά, σε μισή ώρα ο
Πανόπουλος έφθασε στην οδό Αραχώβης 61 στο μικρό διαμέρισμα της πολυκατοικίας,
όπου επί χρόνια έμενε ο αρχηγός του Δημοκρατικού Ριζοσπαστικού Κόμματος. Ο
Πανόπουλος μπήκε κατευθείαν στο θέμα του:

­ Κύριε Κύρκο, θα ήθελα να μου πείτε ποιο είναι το άτομο που είναι γνωστό με
το αρχικό «Κ» και σας ζήτησε να τον περιλάβετε στον συνδυασμό σας, αλλά εσείς
δείξατε απροθυμία. Ξέρω ότι πρόκειται για κάποιο πολύ σημαντικό πρόσωπο,
ευρυτέρου κύρους, το οποίο κινείται ελεύθερα και θα αποτελούσε «τιμή» για τον
συνδυασμό.

Ο Κύρκος τον κοίταξε με απορία.

­ Δεν καταλαβαίνω…

Ο άλλος επέμεινε:

­ Κι όμως… Αυτό το πρόσωπο, παρά την δική σας ψυχρότητα, τελικά μπήκε στον
συνδυασμό…

­ Μα, δεν θυμούμαι τέτοιο πρόσωπο.

Ο Κύρκος πήρε πάνω από το γραφείο του ένα εκλογικό ψηφοδέλτιο της ΕΔΑ και το
έδειξε στον Αστυνομικό Διευθυντή. Κανένα όνομα δεν άρχιζε από «Κ», αλλά ο
Πανόπουλος επέμεινε με ένα πονηρό χαμόγελο.

­ Εσείς μιλήσατε σε προεκλογικές συγκεντρώσεις;

­ Βεβαίως, μίλησα στην κεντρική προεκλογική συγκέντρωση της ΕΔΑ.

Ο Πανόπουλος τον κοίταξε με το διαπεραστικό βλέμμα του.

­ Ακριβώς σ’ αυτή τη συγκέντρωση υπήρχε το πρόσωπο αυτό, που έπαιζε ιδιαίτερο
ρόλο στον καθορισμό των ομιλητών.

­ Ποιον εννοείτε;

Ο άλλος πάλι δεν απήντησε ευθέως.

­ Αφού έχει έρθει και στο σπίτι σας…

Ο Κύρκος έδειχνε έκπληκτος.

­ Όλοι σχεδόν όσοι βρίσκονταν στην εξέδρα είναι γνωστοί μου και έχουν έλθει
στο σπίτι μου πολλές φορές. Αλλά σας πληροφορώ, ότι τον πίνακα και τη σειρά
των ομιλητών τον καθόρισε η Διοικούσα Επιτροπή και κανείς άλλος.

Ο Πανόπουλος σηκώθηκε και φόρεσε το καπέλο του.

­ Θα τα ξαναπούμε, κ. Κύρκο. Καλημέρα σας…

Και χωρίς να προσθέσει τίποτε άλλο, έκανε μεταβολή κι έφυγε. «Τα ξανάπαν»
λίγες ημέρες αργότερα, στις 7 Δεκεμβρίου. Αυτή τη φορά, ο Κύρκος πήρε
υπηρεσιακή ειδοποίηση να πάει στο γραφείο του Πανόπουλου στη Γενική Ασφάλεια.
Πήγε με άσχημα προαισθήματα. Ο Γενικός Διευθυντής της Αστυνομίας Πόλεων του
έδειξε ένα κάθισμα και άρχισε πάλι την ίδια κουβέντα για τον μυστηριώδη κύριο
«Κ».

­ Μη μου λέτε ότι δεν τον γνωρίζετε. Αφού συναντηθήκατε προεκλογικά και του
δηλώσατε ότι σε καμία περίπτωση δεν θα δεχόσασταν τις υποψηφιότητες του
Μπελογιάννη και του Πλουμπίδη, διαφορετικά θα αποχωρούσατε από την ΕΔΑ.

Ο Κύρκος κούνησε καταφατικά το κεφάλι του.

­ Πράγματι αυτά τα είπα, αλλά όχι σ’ ένα πρόσωπο. Τα είπα σε πολλούς. Συνεπώς
δεν μπορώ να καταλάβω για ποιον μιλάτε.