Παιχνίδια των ακροδεξιών κατά της ορκωμοσίας των «7»

Η κυβέρνηση απελευθερώνει τους εξόριστους βουλευτές της ΕΔΑ, που φτάνουν
στην Αθήνα με πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού και όχι με το πλοίο της γραμμής,
για να μην τους γίνει υποδοχή του λαού.

Στα γραφεία της «Δημοκρατικής», στην οδό Μητροπόλεως, κάτω από άγρυπνη
παρακολούθηση της Ασφάλειας, ο κόσμος συγκεντρώνεται για να υποδεχθεί με
ζωηρές εκδηλώσεις τους εξορίστους.

Ο Μιχάλης Κύρκος δηλώνει ότι το Δημοκρατικό Ριζοσπαστικό Κόμμα επιμένει η
ΕΔΑ να παραμείνει συνασπισμός κομμάτων και τις αποφάσεις πρέπει να λαμβάνουν
όλα τα κόμματα που μετέχουν στον συνασπισμό.

Τονίζει ακόμα την ανάγκη, την πολιτική της «Δημοκρατικής» να καθορίζει η
ΕΔΑ και όχι το ΚΚΕ.

Την ημέρα της ορκωμοσίας των βουλευτών της ΕΔΑ (8-11-1951), ο βουλευτής του «Συναγερμού» Ταμβακάς, άλλοτε στρατοδίκης, δημιούργησε επεισόδιο με φωνασκίες. Στη φωτογραφία οι Μαν. Πρωιμάκης, Ιω. Ιμβριώτης, Στ. Σαράφης, Κ. Γαβριηλίδης, Ηλ. Ηλιού, Μ. Χατζημιχάλης και Ν. Τσόχας δίνουν τον όρκο

Την επομένη της απελευθέρωσής τους, οι «7» της ΕΔΑ πήγαν στη Βουλή και
παρέλαβαν από την αρμόδια υπηρεσία τις βουλευτικές ταυτότητες και τα σήματα.
Έπρεπε όμως να ορκιστούν. Ακροδεξιοί βουλευτές προσπάθησαν να πείσουν τους
συναδέλφους τους του «Ελληνικού Συναγερμού» και των Φιλελευθέρων να μην
προσέλθουν στη συνεδρίαση της Βουλής, προκειμένου να μην υπάρξει απαρτία μέχρι
την ημέρα που θα συνεδρίαζε το Εκλογοδικείο, με την ελπίδα ότι θα ακύρωνε την
εκλογή των εξορίστων. Η κίνηση όμως αυτή των ακροδεξιών δεν βρήκε απήχηση,
ούτε καν μεταξύ των βουλευτών του Παπάγου, και ο Πρόεδρος της Βουλής Δημ.
Γόντικας δήλωσε: «Η Βουλή δεν μπορεί να αρνηθεί την ορκωμοσία των, αφού
ανεκηρύχθησαν βουλευταί από τα Πρωτοδικεία». Έτσι, στις 12 Νοεμβρίου 1951,
εφτά από τους δέκα βουλευτές της ΕΔΑ προσήλθαν στη Βουλή.

Ηλιοκαμένοι

Τις λεπτομέρειες απ’ εκείνη την ημέρα μάς δίνει το ρεπορτάζ της
«Δημοκρατικής»:

«Η στιγμή έφθασε. Ώρα 6.07 μ.μ. Τα στόματα σωπαίνουν, τα μάτια ανοίγουν, οι
καρδιές πάλλονται. Και οι φωτορεπόρτερ με σπασμωδικές κινήσεις παίρνουν
θέσεις… βολής. Ήρεμη, γαλήνια, ατάραχη, με επικεφαλής τον Γαβριηλίδη και τον
Σαράφη, μπαίνει στη Βουλή η κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία της ΕΔΑ, οι επτά
ηλιοκαμένοι ήρωες. Αλλεπάλληλες λάμψεις του “φλας” των φωτορεπόρτερ
απαθανατίζουν την ιστορική στιγμή. Ένα πλήθος από δημοσιογράφους ακολουθεί
τους εξορίστους βουλευτάς, μέχρι την στιγμή που καταλαμβάνουν τις θέσεις τους
στην αριστερή πτέρυγα της Βουλής. Στην τρίτη σειρά κάθισαν οι κ.κ. Ηλ. Ηλιού,
Κ. Γαβριηλίδης, Στ. Σαράφης, Μαν. Πρωιμάκης και Ιμβριώτης, ενώ στην τέταρτη
πήραν θέσεις οι Χατζημιχάλης και Τσόχας.

Παλιές γνωριμίες έρχονται να ξαναζήσουν και θερμές χειραψίες βουλευτών άλλων
κομμάτων, σε μια στιγμή ειλικρινείας, προδίδουν τον θαυμασμό που είναι αδύνατο
να κρύψουν πολλοί από τους βουλευτάς των άλλων κομμάτων προς τους σεμνούς
ήρωες της εξορίας…».

Δεν ήταν ήρεμη όμως εκείνη η ημέρα στη Βουλή. Στη «Δημοκρατική» καταγράφονται
οι λεπτομέρειες: «Μετά την ορκωμοσίαν και καθ’ ην στιγμήν οι εκλεκτοί του Λαού
κατηυθύνοντο εις τας θέσεις των, ο πρώην Βασιλικός Επίτροπος και ήδη βουλευτής
του “Ελληνικού Συναγερμού”, κ. Ταμβακάς, επεχείρησε μόνος αυτός διά φωνασκιών
και άλλων ασχημιών να αποδοκιμάσει τους βουλευτάς της ΕΔΑ, οι οποίοι εν τω
μεταξύ εδέχοντο τα συγχαρητήρια των συναδέλφων των. Δεν το κατόρθωσεν όμως,
διότι εναντίον τού ταραξίου εξηγέρθησαν όλοι σχεδόν οι βουλευταί των άλλων
κομμάτων, που όρθιοι εφώναζαν απευθυνόμενοι προς τον παρεκτραπέντα βουλευτήν:

­ Έξω!

­ Αίσχος!

Κατησχυμμένος και τρέμων ο… γενναίος παράγων του “Ε.Σ. ” αναγκάζεται, μετά
τας αποδοκιμασίας των βουλευτών του Κέντρου, να καθίσει εις την θέσιν του, ενώ
απτόητοι και ήρεμοι οι εκλεκτοί του Λαού, Βουλευταί της ΕΔΑ, κινούν την
κεφαλήν των, οικτίροντες τον Ταμβακάν…».

«Μομφή»

Και μόνη η παρουσία αντιπροσώπων της ΕΔΑ στη Βουλή θεωρήθηκε από τους
εθνικόφρονες εμμέσως σαν… «μομφή» κατά της Κυβέρνησης Πλαστήρα, επειδή
«έδωσε την ευκαιρία» στην Αριστερά να εκπροσωπείται στο Κοινοβούλιο! Ήταν
χαρακτηριστική η ομιλία του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολιτεύσεως, του Αλεξ.
Παπάγου, σ’ εκείνη την ίδια συνεδρίαση: «Ο Ελληνικός Συναγερμός δεν προτίθεται
να ελέγξει τον Πρόεδρον της Βουλής επί του θέματος της ορκωμοσίας, διότι
φρονεί ότι η Βουλή δεν δύναται να μεταβληθεί εις εκλογοδικείον. Επειδή όμως το
θέμα τούτο εφάπτεται του γενικωτέρου προβλήματος της εσωτερικής ασφαλείας της
χώρας, ο Ελληνικός Συναγερμός επιφυλάσσεται να αναζητήσει τας πολιτικάς
ευθύνας της Κυβερνήσεως εν καιρώ. Και κατά συνέπειαν, καλούμεν την Κυβέρνησιν
όπως αποσαφηνίσει το ταχύτερον ενώπιον της Εθνικής Αντιπροσωπείας την επί του
ζητήματος της εσωτερικής ασφαλείας της χώρας πολιτικήν της, επί του οποίου
ζητήματος οφείλω να προσθέσω ότι η ανησυχία της κοινής γνώμης δεν είναι μόνον
έκδηλος, αλλά και εύλογος…»!

CIA, ελληνικές μυστικές υπηρεσίες και ΙΔΕΑ τορπιλίζουν τα μέτρα ειρήνευσης

Θ. Ρακιντζής. «Οι κρατούμενοι βαρύνονται με σοβαρές κατηγορίες». Με αυτή τη φράση αρνήθηκε την απελευθέρωση κρατουμένων κομμουνιστών

Ο ΙΔΕΑ, η αμερικανική CIA και οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες ασφαλείας
άρχισαν την αντεπίθεσή τους εναντίον της κυβέρνησης του Πλαστήρα, αμέσως μετά
την ορκωμοσία της, με στόχο να τορπιλίσουν τα μέτρα επιεικείας και την
ειρήνευση του τόπου. Το σχέδιο ήταν να φανεί ότι ο γηραιός αρχηγός της ΕΠΕΚ θα
έβαφε τα χέρια του στο αίμα των κομμουνιστών και ότι συμφιλίωση χωρίς τη
θέληση της Δεξιάς δεν γίνεται. Συγχρόνως, με τον τρόπο αυτόν μεθοδευόταν η
ανατροπή της Κεντρώας κυβέρνησης, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τον Παπάγο. Την
πολιτική αυτή εφήρμοζε η Ουάσιγκτον στα Βαλκάνια και στον χώρο της Μεσογείου,
ενώ λόγω του ψυχρού πολέμου δεν ήθελε με κανέναν τρόπο χώρες όπως η Ελλάδα, η
Ιταλία, η Γαλλία κ.λπ. να έχουν προοδευτικές κυβερνήσεις και χρακτήριζε τον
Πλαστήρα «συνοδοιπόρο» και «πέμπτη φάλαγγα του εχθρού».

Στα πλαίσια της φθοράς λοιπόν της ΕΠΕΚ και των Φιλελευθέρων, άρχισε υπό την
καθοδήγηση του ΙΔΕΑ, στο έκτακτο Στρατοδικείο, η δίκη των 93 κομμουνιστών με
επικεφαλής τον Νίκο Μπελογιάννη. Τη μάχη για λογαριασμό του ΙΔΕΑ έδινε ο
πρόεδρος του Στρατοδικείου Ανδρ. Σταυρόπουλος και οι 4 στρατοδίκες, ανάμεσα
στους οποίους ξεχώριζε ο ταγματάρχης Γεώργ. Παπαδόπουλος, ο κατοπινός
δικτάτορας. Η υπόθεση Μπελογιάννη ήταν η δικαστική συνέχεια του εμφυλίου
πολέμου και μοχλός ανατροπής τού Πλαστήρα. Οι λεπτομέρειες αυτής της υπόθεσης
είναι γνωστές, έχουν γραφτεί και αναλυθεί από πολλούς και δεν έχει νόημα να
τις επαναλάβουμε.

Τα στρατοδικεία

Ο Γ. Παπαδόπουλος μαζί με τον πρόεδρο του Στρατοδικείου Ανδρ. Σταυρόπουλο δεν δέχθηκαν να διακοπεί η δίκη του Μπελογιάννη

Έχει σημασία να δούμε τη βαθύτερη πολιτική πτυχή της ιστορίας αυτής. Την 1η
Νοεμβρίου 1951, στο υπουργείο Εθνικής Αμύνης άρχισε μια σύσκεψη για την
κατάργηση των εκτάκτων στρατοδικείων. Η κυβέρνηση του Κέντρου, όμως, αγωνιούσε
για την έκβαση της δίκης στο στρατοδικείο, την οποία δεν μπορούσε να ελέγξει.
Τα μέλη του στρατοδικείου επεδίωκαν θανατικές καταδίκες, για να υποστεί
θανάσιμο πλήγμα και η κυβέρνηση του Πλαστήρα, που είχε υποσχεθεί την ειρήνευση
της χώρας. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Δημήτρης Παπασπύρου σκέφθηκε τότε, σαν λύση,
να διακοπεί η δίκη. Μαζί με τον συνάδελφό του υπουργό Εσωτερικών Κων. Ρέντη
διατύπωσαν την ιδέα τους στον Πλαστήρα και τον Βενιζέλο. Και οι δύο συμφώνησαν
και τους έδωσαν εντολή να προχωρήσουν προς αυτή τη λύση. Ακόμα και ο υπουργός
Αμύνης Αλ. Σακελλαρίου συμφώνησε. Έτσι, οι υποθέσεις αυτές του Α.Ν. 509, εάν
στο μεταξύ κατόρθωναν να καταργήσουν τα έκτακτα στρατοδικεία, θα παραπέμπονταν
στα Πενταμελή Εφετεία. Το όλο θέμα εισηγήθηκε στην ειδική σύσκεψη ο υπουργός
Εθν. Αμύνης, Σακελλαρίου. Η γνώμη των δικαστικών που μετείχαν στη σύσκεψη ήταν
ότι η δίκη μπορούσε να διακοπεί με νόμο, ή αυτοδυνάμως με απόφαση του ίδιου
του εκτάκτου στρατοδικείου, «διά δικαιολογημένην αιτίαν, ως είναι η απουσία
μέλους του δικαστηρίου, ή διά αιτιολογημένης αποφάσεως αυτού, στηριζομένης εις
την στρατιωτικήν ποινικήν δικονομίαν».

Ενώ λοιπόν το έκτακτο στρατοδικείο συνεδρίαζε με απολογίες των κατηγορουμένων,
ο υπουργός Εθν. Αμύνης, ναύαρχος Αλέξ. Σακελλαρίου, στέλνει αγγελιαφόρο στον
πρόεδρο του στρατοδικείου και με σημείωμα τον ειδοποιεί να διακόψει τη
συνεδρίαση και να πάει αμέσως στο γραφείο του. Ο πρόεδρος, συνταγματάρχης
Ανδρ. Σταυρόπουλος, γνώριζε τη μάχη που δινόταν στο παρασκήνιο και κατάλαβε τι
συνέβαινε. Ως εκπρόσωπος του ΙΔΕΑ αποφάσισε να αντιταχθεί με λύσσα και να
ματαιώσει με κάθε μέσον τα ειρηνευτικά σχέδια του Πλαστήρα. Συνεννοήθηκε με
τον Γεώργ. Παπαδόπουλο και τους άλλους στρατοδίκες, και όλοι μαζί ξεκίνησαν
για το υπουργείο Αμύνης. Μέσα στο γραφείο του υπουργού βρίσκονταν και τα μέλη
της επιτροπής που συζητούσαν την κατάργηση των εκτάκτων στρατοδικείων. Η
ατμόσφαιρα ήταν βαριά και όλοι προαισθάνονταν τη θύελλα που θα ξεσπούσε. Ο
ναύαρχος Σακελλαρίου, αφού κοίταξε για μια στιγμή σιωπηλός τους στρατοδίκες,
είπε με τόνο αυστηρό:

­ Σας διαβιβάζω εντολήν της Κυβερνήσεως, όπως αυτό τούτο το δικαστήριόν σας
διακόψει την περαιτέρω πορείαν της δίκης, διότι εθνικοί λόγοι επιβάλλουν
τούτο…

Στους υπουργούς Εσωτερικών, Δικαιοσύνης

Ο υπουργός Εσωτερικών Κων. Ρέντης αρνήθηκε να ικανοποιήσει το αίτημα της ΕΔΑ για την απελευθέρωση των ασθενών κρατουμένων και των γυναικών

Αντιπροσωπεία της ΕΔΑ από τους Ιω. Πασαλίδη, Κ. Γαβριηλίδη, Στέφ. Σαράφη και
Κ. Μπασιάκο επισκέφθηκε τον υπουργό Εσωτερικών Κων. Ρέντη. Στην αρχή, ο
Γαβριηλίδης διαμαρτυρήθηκε εντονώτατα για τον τρόπο της απόλυσης των βουλευτών
από την εξορία, που έμοιαζε με απαγωγή, και στη συνέχεια Πασαλίδης και Σαράφης
έθεσαν το θέμα της ειρήνευσης του τόπου, ζήτησαν γενική αμνηστία και τόνισαν
ότι πρώτο μέτρο ειρήνευσης θα είναι η απελευθέρωση όλων των εξορίστων ­ ανδρών
και γυναικών ­ και η κατάργηση των περιβόητων «επιτροπών ασφαλείας». Στο
σημείο αυτό ο Γαβριηλίδης υπενθύμισε στον Ρέντη τις προεκλογικές υποσχέσεις
του Κέντρου για «κατάργηση του αίσχους της εξορίας» και τα περί «λήθης» και
«αλλαγής».

Οι βουλευτές της ΕΔΑ υπογράμμισαν στον Ρέντη ότι 2.500 άνδρες και 500 γυναίκες
βρίσκονταν για 4 και 5 χρόνια σε εκτόπιση χωρίς καμιά δικαιολογία, μόνο και
μόνο διότι δεν δέχονταν να αποκηρύξουν τις ιδέες των. Και ο Σαράφης με τον
Γαβριηλίδη περιέγραψαν την άθλια κατάσταση στην οποία βρίσκονταν οι εξόριστοι.
Υπενθύμισαν τα στρατόπεδα «πειθαρχημένης διαβιώσεως» που είχε καθιερώσει η
δικτατορία του Μεταξά και εξακολουθούσαν ακόμα.

Ο Σαράφης παρετήρησε:

­ Τουλάχιστον τους άρρωστους, ανάπηρους, τις γυναίκες και τους γέροντες, θα
πρέπει οπωσδήποτε να τους ελευθερώσετε…

Ο Πασαλίδης τόνισε ακόμα ότι έπρεπε η Κυβέρνηση να απολύσει από την εξορία
τους τρεις επιλαχόντες βουλευτές, τον Νίκο Χαραγκιώνη, τον Ν. Ματσακά και τον
Ιω. Μουστεράκη, οι οποίοι είχαν το δικαίωμα να παραστούν στο εκλογοδικείο κατά
την ημέρα της εκδίκασης των ενστάσεων που είχαν διατυπωθεί εναντίον τους.

Ο Ρέντης τους άκουγε με δυσφορία. Δεν είχε δικαιολογίες, ούτε μπορούσε να
αντικρούσει τα δίκαια αιτήματα. Αναγκάσθηκε να δώσει υποσχέσεις:

­ Σας διαβεβαιώ ότι θα μελετήσουμε όλα αυτά τα ζητήματα…

Ύστερα σήκωσε το τηλέφωνο και κάλεσε τους υπευθύνους Ασφαλείας. Σε λίγο μπήκαν
στο γραφείο του οι δύο πασίγνωστοι «κομμουνιστοφάγοι»: ο λιπόσαρκος
αστυνομικός διευθυντής Θεόδ. Ρακιντζής και ο Σωτόπουλος.

­ Θέλω να μελετήσετε τα αιτήματα που μας θέτουν εδώ οι εκπρόσωποι της ΕΔΑ.

Ο Ρακιντζής τους κοίταξε σιωπηλός και ανέκφραστος, δείχνοντας φανερά τις
εχθρικές διαθέσεις του, όπως και ο Σωτόπουλος.

Οι εκπρόσωποι της ΕΔΑ ζήτησαν ακόμα να δώσει εντολή ο υπουργός Εσωτερικών ν’
αφεθούν αμέσως ελεύθεροι εκείνοι που είχαν μεταφερθεί από την εξορία ως
ασθενείς και οι κρατούμενοι που βρίσκονταν «επ’ αδεία» στο Τμήμα Μεταγωγών.

Ο Ρέντης γύρισε προς τον Ρακιντζή:

­ Αυτό νομίζω ότι μπορούμε να το κάνουμε…

Ο Ρακιντζής περιορίσθηκε να πει ανέκφραστος:

­ Θα εξετάσουμε το θέμα, αλλά μιλάτε για άτομα που βαρύνονται με σοβαρές
κατηγορίες…

Το ίδιο μεσημέρι, ο Ηλιού με τον Πρωιμάκη πήγαν στον υπουργό Δικαιοσύνης Δημ.
Παπασπύρου και του ζήτησαν να καταργηθούν πια τα έκτακτα στρατοδικεία, και
παράλληλα έθεσαν επιτακτικά το αίτημα να αποφυλακισθούν οι βουλευτές της ΕΔΑ,
ο Μαν. Γλέζος, ο Αντ. Αμπατιέλος και ο Τσιμπουκίδης.

Ο Παπασπύρου σήκωσε στενάχωρα τους ώμους:

­ Ξέρετε, το ζήτημα αυτό δεν είναι θέμα δικό μου, αλλά θέμα κυβερνητικό.

Ήταν φανερό πόσο ανίσχυρη ήταν η κυβέρνηση του Κέντρου που ήθελε να προχωρήσει
σε μέτρα ειρήνευσης, αλλά ο πανίσχυρος στρατιωτικός μηχανισμός, που κατηύθυνε
τα πάντα από το παρασκήνιο, τα ανάκτορα και ο αμερικανικός παράγων δεν ήσαν
διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε ειρηνευτικά μέτρα. Οι Αμερικανοί, μάλιστα,
είχαν αρχίσει ήδη να υποσκάπτουν τον Πλαστήρα και προετοίμαζαν την πτώση του.