Μακρύς ο δρόμος για τη ζωοφιλία στην Ελλάδα

Όλο και περισσότερο έδαφος κερδίζει η ζωοφιλία στη χώρα μας. Όπως
υποστηρίζουν οι φιλοζωικές οργανώσεις, τουλάχιστον το 15% του πληθυσμού
διαθέτει ένα ή και περισσότερα κατοικίδια, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει
αρχίσει να αναπτύσσεται ζωοφιλική παιδεία, κυρίως στις μικρές ηλικίες.

«Το κατοικίδιο βοηθάει πολύ στην ψυχολογία μας. Το άγγιγμα με το ζώο προσφέρει ανακούφιση, απαλλαγή από το στρες και ψυχολογική υποστήριξη», επισημαίνει ο κυνολόγος κ. Γιώργος Κωστόπουλος, ο οποίος φωτογραφίζεται με τα σκυλιά του

Παρ’ όλα αυτά, η χώρα μας έχει αρκετό δρόμο ακόμη να διανύσει για να
εξαλειφθούν τελείως πρακτικές βασανισμού και εξόντωσης αδέσποτων, αλλά και για
να εφαρμοστούν, με βάση τα κατοικίδια, θεραπευτικές μέθοδοι για ειδικές ομάδες
του πληθυσμού, οι οποίες στο εξωτερικό χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια.

Σε 1.500.000 υπολογίζονται οι Έλληνες που έχουν κατοικίδιο. «Στον αριθμό αυτό
περιλαμβάνονται μόνο όσοι είναι καταγεγραμμένοι σε φιλοζωικές οργανώσεις και
γι’ αυτό ο πραγματικός αριθμός τους είναι μεγαλύτερος», δηλώνει η κ. Λιάνα
Αλεξανδρή, διευθύντρια της Ελληνικής Φιλοζωικής Εταιρείας (ΕΦΕ). «Το
σημαντικότερο όμως είναι ότι την τελευταία δεκαετία, ιδιαίτερα στις
μεγαλουπόλεις, έχουν αυξηθεί οι νεαρές ηλικίες και τα παιδιά που
αντιμετωπίζουν τα ζώα λιγότερο ως είδη και περισσότερο ως καλούς και πιστούς
συντρόφους».

Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα παιδιά έχουν αρχίσει να αποκτούν συνείδηση για
την αξία που έχουν τα ζώα και τους συμπεριφέρονται με τον ανάλογο σεβασμό.

«Το θέμα πάντως είναι αυτά τα αισθήματα σεβασμού να τα αποκτήσουμε όλοι», λέει
η κτηνίατρος κ. Ντίνα Μπελτέκου. «Κυρίως πρέπει να συνειδητοποιήσουν αυτοί που
θέλουν να αποκτήσουν κατοικίδιο ότι πρόκειται για μια απόφαση ζωής, που πρέπει
να ληφθεί αφού πρώτα εξετασθεί αν οι συνθήκες της ζωής τους είναι σε θέση να
χωρέσουν και τις συνθήκες διαβίωσης, που είναι απαραίτητες για κάθε ζώο». Η κ.
Μπελτέκου υποστηρίζει ότι αυτή η παράμετρος δεν λαμβάνεται πάντα υπόψη και
έτσι, συχνά, οι άνθρωποι καταλαβαίνουν ότι δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν έπειτα
από λίγο διάστημα συμβίωσης με το ζώο τους. «Το αποτέλεσμα είναι πολλοί να τα
εγκαταλείπουν, δημιουργώντας πρόβλημα τόσο στα ίδια όσο και στην κοινωνία».

«Αν οι Έλληνες είχαμε ανάλογη με τις άλλες χώρες ζωοφιλική παιδεία, δηλαδή
συνείδηση της ευθύνης και των υποχρεώσεών μας όταν έχουμε δικό μας ζώο, θα
ήμασταν οι πιο ξακουστοί ζωόφιλοι της γης», πιστεύει η κ. Αλεξανδρή. «Είμαστε
πάντως ζωόφιλοι μ’ έναν δικό μας τρόπο, διαφορετικό από τη νοοτροπία των άλλων
χωρών.

Στην Ευρώπη και την Αμερική, για παράδειγμα, η ευθανασία είναι αποδεκτή ακόμη
και σε υγιή ζώα, τα οποία θεωρούν ότι είναι ανεπίτρεπτο να ζουν στον δρόμο. Ο
Έλληνας πιστεύει πως ένα ζώο μπορεί να επιβιώσει και ως αδέσποτο, αρκεί να μην
ταλαιπωρείται».

Όμως τα αδέσποτα ταλαιπωρούνται και αργοπεθαίνουν και εκεί προσπαθούν να
προσφέρουν τη φροντίδα τους οι περίπου 87 φιλοζωικές οργανώσεις, που
δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Αρκετές από αυτές παρουσιάζουν σημαντικό έργο
στην κτηνιατρική φροντίδα και την προστασία των αδέσποτων. Ακολουθώντας
μάλιστα ειδικά προγράμματα στείρωσης, έχουν καταφέρει να μειώσουν τον αριθμό
των ζώων που κυκλοφορούν χωρίς ιδιοκτήτη στους δρόμους. Από τα 250.000
αδέσποτα, που είχε καταγράψει το υπουργείο Γεωργίας το 1992, σήμερα
υπολογίζονται σε 150.000.

Παρ’ όλα αυτά, τα αδέσποτα εξακολουθούν να προσπαθούν να επιβιώσουν σε
δύσκολες συνθήκες και να έχουν μέσο όρο ζωής 1,5 με 2 χρόνια. Το 1/3 του
πληθυσμού τους υπολογίζεται ότι πεθαίνει κάθε χρόνο εξαιτίας της ανθρώπινης
συμπεριφοράς, ατυχημάτων και ασθενειών, ενώ γενικά κακοποιούνται περισσότερα
από τα μισά. Κακοποιήσεις όμως υφίστανται και τα ιδιόκτητα ζώα, καθώς συχνά
καταγγέλλονται στις φιλοζωικές περιστατικά ξυλοδαρμών, κακής διατροφής και
μόνιμης φύλαξης (σκύλων) με αλυσίδα στον ήλιο. «Μόνο η ΕΦΕ αντιμετωπίζει
περίπου 1.500 περιπτώσεις κακοποιήσεων», αναφέρει η κ. Αλεξανδρή.

«Προσπαθούμε να περιορίσουμε τα προβλήματα των ζώων, συνεργαζόμενοι με
διεθνείς ζωοφιλικούς οργανισμούς, δήμους, αλλά και κρατικούς οργανισμούς. Στο
πλαίσιο της δράσης μας στέλνουμε αντιπροσώπους μας σε όλη την επικράτεια για
επιτόπια αντιμετώπιση περιστατικών, ενώ έχουμε ενεργοποιήσει μεγάλο δίκτυο
εθελοντών.

Παράλληλα διαθέτουμε δύο εξοπλισμένες κτηνιατρικές μονάδες και δύο ασθενοφόρα
πρώτων βοηθειών και με αυτά τα μέσα προσπαθούμε να αντικαταστήσουμε το έργο
εκείνων που όφειλαν να το έχουν αναλάβει».

Όπως υποστηρίζουν οι εκπρόσωποι των φιλοζωικών οργανώσεων, συχνά αναγκάζονται
να αντικαταστήσουν το κράτος στην αντιμετώπιση των προβλημάτων των μικρών
ζώων, ενώ άλλο ένα εμπόδιο αποτελεί η μη τήρηση του υπάρχοντος νομοθετικού
πλαισίου, με αποτέλεσμα να μην προστατεύονται τα ζώα.

Σκορπιοί και τα ραντούλες για…το σπίτι

«Τα εξωτικά ζώα δεν είναι για “μόστρα”», τονίζει ο κ. Μαρίνος Πρωτόπαπας, που φωτογραφίζεται με έναν πύθωνα

Τα τελευταία χρόνια σε αρκετά από τα περίπου 3.500 pet shops, που υπάρχουν
στην Ελλάδα, εκτός από κουτάβια, γατάκια και πτηνά, έχουν αρχίσει να κερδίζουν
το ενδιαφέρον των ζωόφιλων και κάποια «νέου είδους» κατοικίδια. Φίδια,
κροκοδειλάκια, χαμαιλέοντες, σκορπιοί, ιγκουάνα και ταραντούλες θεωρούνται
πλέον της μόδας και στην Ελλάδα και κοσμούν αρκετά σπίτια. Όπως υποστηρίζουν
οι εισαγωγείς τους, τα εξωτικά αυτά είδη είναι ακίνδυνα για τον άνθρωπο και
μάλιστα εξοικειώνονται πολύ γρήγορα μαζί του. Οι τιμές τους σε σχέση μάλιστα
με τους σκύλους, που κυμαίνονται από 50.000-350.000 δραχμές, και της γάτας
(30.000-200.000) είναι πολύ ελκυστικές. Τα φίδια ξεκινούν από 15.000 και
πωλούνται μέχρι και 150.000 δραχμές, οι σκορπιοί και οι ταραντούλες κοστίζουν
περίπου 15.000, ενώ οι χαμαιλέοντες 20.000 δραχμές. «Όσοι όμως ενδιαφέρονται
γι’ αυτά τα είδη, θα πληρώσουν αρκετά ακριβά ­ πάνω από 100.000 δρχ. ­ το
terrarium, το ειδικό γυάλινο κλουβί το οποίο είναι απαραίτητο για να
επιβιώσουν και είναι κατάλληλα διαμορφωμένο ώστε να μοιάζει σε συνθήκες και
όψη με το φυσικό τους περιβάλλον», λέει ο κ. Μαρίνος Πρωτόπαπας, ο οποίος
δηλώνει συλλέκτης εξωτικών ειδών.

Είναι όμως κατοικίδια αυτά τα εξωτικά είδη;

Οι φιλοζωικές οργανώσεις δεν συμφωνούν. Παρ’ ότι η εισαγωγή και η εμπορία
τέτοιων ζώων θεωρείται νόμιμη εφόσον συνοδεύονται από τα απαραίτητα
πιστοποιητικά, ωστόσο θεωρούν λάθος ένα ζώο που δεν έχει άμεση ανάγκη τον
άνθρωπο και δεν έχει τις συνθήκες εκείνες που του προσφέρει η φύση του, να ζει
περιορισμένο σ’ ένα διαμέρισμα. «Εξάλλου, η πλειονότητα των κτηνιάτρων δεν
έχει τις ειδικές γνώσεις που απαιτούνται για να βοηθήσει τέτοια εξωτικά ζώα σε
περίπτωση προβλήματος», αναφέρει η κτηνίατρος κ. Μπελτέκου.

Όταν χαϊδεύουμε ζώα, μειώνεται το στρες

Την τελευταία δεκαετία, ιδιαίτερα στις μεγαλουπόλεις, έχουν αυξηθεί τα παιδιά με ζωοφιλική συνείδηση, που αντιμετωπίζουν τα ζώα λιγότερο ως είδη και περισσότερο ως καλούς και πιστούς συντρόφους

Όλες οι τελευταίες επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει ότι η συμβίωση με ένα
κατοικίδιο έχει ευεργετικά αποτελέσματα για τον άνθρωπο. Χάρη σε αυτή την
επαφή μειώνονται η επιθετικότητα και το στρες. «Έχει μετρηθεί επιστημονικά ότι
οι χτύποι της καρδιάς πέφτουν όταν χαϊδεύουμε ένα ζώο, με αποτέλεσμα να
χαλαρώνουμε», επισημαίνει ο κυνολόγος κ. Γιώργος Κωστόπουλος.

Εξάλλου, «σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε αποδείχθηκε ότι τα ζευγάρια που έχουν
σκύλο χωρίζουν πιο δύσκολα, ενώ και τα παιδιά γίνονται πολύ πιο υπεύθυνα χάρη
στην παρουσία του κατοικιδίου τους», προσθέτει η κ. Μαρία Γκινάλα, μέλος του
Κυνολογικού Ομίλου Ελλάδας.

«Υπεύθυνα» μεγάλωσε και η κ. Μαρία Ρόκου, η οποία στα 12 της χρόνια ένιωσε «να
γεμίζει η ψυχή της» ­ όπως λέει χαρακτηριστικά ­ από την αγάπη του σκύλου και
της γάτας της. Σήμερα είναι 70 ετών, έχει 17 γάτες, που μάζεψε από τον δρόμο
για να τις σώσει και νιώθει ακριβώς το ίδιο συναίσθημα με τότε. «Ψυχική
τέρψη!», λέει και τα μάτια της αστράφτουν. «Η συντροφιά τους όλα αυτά τα
χρόνια μού αναπλήρωσε πολλά κενά ­ όπως τον χαμό της μητέρας μου όταν ήμουν
ακόμη παιδί», τονίζει. Σημαντική είναι η βοήθεια των κατοικιδίων σε ειδικές
ομάδες πληθυσμού. «Στο εξωτερικό είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο το pet therapy,
για το οποίο επιλέγονται σκύλοι και γάτες, που με την τρυφερότητά τους, την
εμπιστοσύνη και την αγάπη τους προσφέρουν ψυχολογική υποστήριξη σε άτομα που
την έχουν άμεσα ανάγκη», επισημαίνει η κ. Μπελτέκου.

«Τέτοια προγράμματα θα ήταν εύκολο να “στηθούν” και εδώ, γιατί υπάρχει η
εμπειρία από το εξωτερικό. Όμως αν γίνεται κάτι, γίνεται σε εθελοντική βάση
και όχι συστηματικά», συμπληρώνει η κ. Γκινάλα.

Χωρίς τη βοήθεια κανενός, πριν από μερικά χρόνια ο κ. Μιχάλης Καραθανάσης,
άτομο με κινητικά προβλήματα, αποφάσισε να εκπαιδεύσει τον σκύλο του για να
τον βοηθάει. «Ξεκίνησα τελείως εμπειρικά και κατάφερα να μάθω τον σκύλο μου να
με βοηθά. Στο σπίτι μού έφερνε απλά πράγματα, αλλά αναγκαία για μένα, όπως το
τηλέφωνο ή το τηλεκοντρόλ. Μετά άρχισα να βγαίνω μαζί του έξω χωρίς να
φοβάμαι. Δυστυχώς όμως, κάποιοι μια μέρα μου δηλητηρίασαν το σκυλί».

Ο κ. Καραθανάσης, πάντως, δεν το έβαλε κάτω. Ήδη έχει το δικό του pet shop,
όπου η επαφή με τα ζώα τού προσφέρει την χαμένη του ψυχολογική υποστήριξη,
καθώς ­ όπως λέει ­ «τα κατοικίδια μού δίνουν λίγη από τη δύναμή τους. Πέρα
από αυτό όμως, θα πάρω καινούργιο σκύλο και θα τον εκπαιδεύσω καλύτερα».