Τα πέντε στοιχήματα

Σε περίοδο κρίσιμων αποφάσεων εισέρχεται η οικονομική πολιτική τον Ιούλιο
καθώς τον μήνα αυτόν το οικονομικό επιτελείο θα κάνει την πρώτη ολοκληρωμένη
“διάγνωση” στην πορεία εκτέλεσης του φετινού προϋπολογισμού από την οποία θα
εξαρτηθεί αν θα υπάρξουν έκτακτες παρεμβάσεις, θα οριστικοποιηθούν οι πρώτες
περικοπές στις δαπάνες των υπουργείων για το 2002, ενώ αναμένεται να παραδοθεί
στην κυβέρνηση το πρώτο πόρισμα της Επιτροπής για την αναμόρφωση του
φορολογικού συστήματος από το οποίο θα εξαρτηθούν οι αποφάσεις για τις αλλαγές
που θα υπάρξουν στο φορολογικό σύστημα της χώρας τα επόμενα χρόνια.

Τον ίδιο μήνα αναμένεται να οριστικοποιηθούν και οι παρεμβάσεις της Τραπέζης
της Ελλάδος στο πιστωτικό σύστημα προκειμένου να ανακοπούν οι ξέφρενοι ρυθμοί
αύξησης των καταναλωτικών δανείων που αυξάνουν την πιστωτική επέκταση και
πυροδοτούν τον πληθωρισμό. Έτσι, τον Ιούλιο θα παιχθούν στο μέτωπο της
οικονομίας πέντε στοιχήματα:

1. Η υποβολή των προϋπολογισμών του 2002.

2. Η πορεία των εσόδων.

3. Η εξέλιξη των δαπανών.

4. Η ολοκλήρωση του πρώτου σχεδίου για τη φορολογία.

5. Τα μέτρα για τα δάνεια.

Ο προϋπολογισμός

Η πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού είναι αυτή τη στιγμή ο μεγάλος
πονοκέφαλος του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης ύστερα μάλιστα από τις
δυσμενέστερες προβλέψεις για τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ και τον πληθωρισμό, που
αναγκάζεται να κάνει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας λόγω της κάμψης της
διεθνούς οικονομίας και της ανόδου των τιμών των καυσίμων στις διεθνείς αγορές
το προηγούμενο διάστημα. Στην εξαμηνιαία έκθεσή του για την πορεία της
ελληνικής οικονομίας που πρόκειται να δοθεί στη δημοσιότητα αυτή την εβδομάδα,
το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας θα κατεβάζει κι άλλο τον πήχυ της ανάπτυξης
για το 2001, στα επίπεδα του 4,5%-4,7% έναντι 5% που προέβλεπε αρχικά, ενώ θα
αναθεωρεί προς τα πάνω τον στόχο του πληθωρισμού. Για τον πληθωρισμό θα εκτιμά
ότι θα “κλείσει” στα επίπεδα μεταξύ 2,8% και 3% από 2,3% που ήταν ο αρχικός
στόχος του προγράμματος σταθερότητας.

Παρ’ όλα αυτά όμως οι προβλέψεις αυτές θα εξακολουθούν να είναι πιο φιλόδοξες
από αυτές που κάνει η Τράπεζα της Ελλάδος καθώς και οι διεθνείς Οργανισμοί
(ΔΝΤ, ΟΟΣΑ). Η Τράπεζα της Ελλάδος, όπως έκανε σαφές ο διοικητής της κ. Λουκάς
Παπαδήμος την προηγούμενη Παρασκευή, βλέπει τον ρυθμό ανάπτυξης να πέφτει κάτω
από το 4,5% το 2001 και τον πληθωρισμό να κινείται σε επίπεδα λίγο πάνω από το
3%, εκτιμήσεις με τις οποίες εναρμονίζονται και αυτές των διεθνών Οργανισμών.

Οι αποκλίσεις

Σε κάθε περίπτωση πάντως η αναθεώρηση από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας των
αρχικών προβλέψεων του προγράμματος σταθερότητας για το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό
αναμένεται ότι θα προκαλέσει μια σειρά επιπτώσεων στην εκτέλεση του
προϋπολογισμού. Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών του υπουργείου Οικονομικών, η
κάμψη του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ θα οδηγήσει σε κάμψη και του ρυθμού αύξησης
των εσόδων. Ήδη πάντως, οι πρώτες εκτιμήσεις των αρμοδίων στελεχών του
υπουργείου Οικονομικών ανεβάζουν στα 500 δισ. δρχ. την υστέρηση των εσόδων για
το 2001, την οποία αποδίδουν σε υστέρηση των εσόδων από τον φόρο στις
συναλλαγές στο Χρηματιστήριο και από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων
λόγω των χαμηλότερων κερδών που δήλωσαν φέτος οι επιχειρήσεις.

Οι φόβοι για αποκλίσεις στον προϋπολογισμό ενισχύονται και από τις εξελίξεις
στο μέτωπο των δαπανών του προϋπολογισμού. Οι εκτιμήσεις του υπουργείου
Οικονομικών ανεβάζουν σε επίπεδα πάνω από τα 100 δισ. δρχ. την υπέρβαση των
δαπανών του φετινού προϋπολογισμού για τόκους και χρεολύσια αποπληρωμής του
δημόσιου χρέους στον βαθμό που η ισοτιμία του δολαρίου εξακολουθήσει να
βρίσκεται πάνω από τις 400 δρχ. μέχρι το τέλος του έτους. Όμως και οι άλλες
δαπάνες του προϋπολογισμού κινούνται οριακά εντός των στόχων που έχουν τεθεί,
γεγονός που ενισχύει τους φόβους για υπέρβασή τους τους επόμενους μήνες.

Δυσκολίες…

Παράγοντες του υπουργείου Οικονομικών αναφέρουν ότι η πορεία των εσόδων τον
Ιούνιο θα κρίνει εάν θα ληφθούν τελικά μέτρα ­ που θα αφορούν σε περικοπές
δαπανών ­ για την κάλυψη των αποκλίσεων ώστε να εξασφαλισθεί η εκτέλεση του
φετινού προϋπολογισμού με τις λιγότερες δυνατές αποκλίσεις από τους στόχους.
Οι αποφάσεις αυτές εκτιμάται ότι θα ληφθούν εντός του μήνα. Ήδη αρκετές
δυσκολίες υπάρχουν και στον τομέα αυτόν αφού σχεδόν όλα τα υπουργεία στις
προτάσεις τους που έχουν αποστείλει στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ζητούν
για το 2002 αυξημένες δαπάνες κατά 40% σε σχέση με φέτος και κινούνται εκτός
των κατευθύνσεων της οικονομικής πολιτικής.

Οι αλλαγές στη φορολογία

Εντός των προσεχών ημερών αναμένεται να ολοκληρωθεί και να παραδοθεί στην
κυβέρνηση το πρώτο πόρισμα της Επιτροπής για την αναμόρφωση του φορολογικού
συστήματος το οποίο, όπως έχουν γράψει “ΤΑ ΝΕΑ”, θα εισηγείται μεγάλη αύξηση
του αφορολόγητου ποσού, στα επίπεδα των 3,5 εκατ. δρχ., περικοπές των
φοροαπαλλαγών και των εκπτώσεων δαπανών για όσους έχουν υψηλά εισοδήματα,
καθώς και περιορισμό των φόρων στα ακίνητα. Με βάση τις προτάσεις της
Επιτροπής, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννος
Παπαντωνίου θα καταλήξει σε μία πρώτη δέσμη μέτρων τα οποία θα εισηγηθεί στον Πρωθυπουργό.