Το 38% της Σοφοκλέους στα χέρια μικροεπενδυτών

Η διασπορά των μετοχών στο ελληνικό Χρηματιστήριο μπορεί να θεωρηθεί ότι
βρίσκεται σε μέσο προς χαμηλό επίπεδο. Η διασπορά αυτή υπολογίζεται σε 38,2%
για μετόχους που κατέχουν ποσοστό μικρότερο του 1% του κεφαλαίου κάποιας
εταιρείας και σε 50,3% για μετόχους που κατέχουν ποσοστό μικρότερο του 5%.

Σε απόλυτα μεγέθη, οι μέτοχοι με ποσοστό συμμετοχής μικρότερο του 1% κατέχουν
μετοχές αξίας 14,5 τρισ. δραχμών, έναντι 10,2 τρισ. δραχμών που αντιστοιχεί
στο συνολικό ενεργητικό των αμοιβαίων κεφαλαίων και έναντι 19 τρισ. δραχμών
των ιδιωτικών καταθέσεων. Από την πλευρά τους, οι βασικοί μέτοχοι (με ποσοστό
συμμετοχής άνω του 5%) κατέχουν μετοχές αξίας 23,5 τρισ. δραχμών.

Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από μελέτη της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς την
οποία εκπόνησαν οι κ. κ. Ξ. Αυλωνίτης και Α. Νινάσιου, για το επίπεδο
διασποράς της ιδιοκτησίας στις ελληνικές εισηγμένες εταιρείες. Τα στοιχεία
έχουν ληφθεί από το Σύστημα Άυλων Τίτλων (ΣΑΤ) και αφορούν στην 1η Φεβρουαρίου
2001.

Η Παράλληλη είναι «συγκεντρωμένη»

Από τη μελέτη, επίσης, προκύπτει ότι οι εταιρείες της Κύριας Αγοράς
χαρακτηρίζονται από την υψηλότερη διασπορά. Συγκεκριμένα, η διασπορά σε
μετόχους με συμμετοχή μικρότερη του 1% στις εταιρείες της Κύριας Αγοράς
διαμορφώνεται σε 40%, ενώ στις εταιρείες της Παράλληλης περιορίζεται σε 21%.

Οι μέτοχοι με ποσοστό μικρότερο του 1% στις εταιρείες του δείκτη FTSE-20
(εταιρείες υψηλής κεφαλαιοποίησης) κατέχουν το 49% των μετοχών των εταιρειών
αυτών. Το αντίστοιχο ποσοστό για τις εταιρείες του δείκτη FTSE-40 (εταιρείες
μεσαίας κεφαλαιοποίησης) ανέρχεται σε 30%, ενώ στις λοιπές εταιρείες, που
είναι ως επί το πλείστον εταιρείες μικρής και μεσαίας κεφαλαιοποίησης, η
διασπορά περιορίζεται σε 26%.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι εταιρείες υψηλής κεφαλαιοποίησης τείνουν να
παρουσιάζουν υψηλότερη διασπορά στη μετοχική τους σύνθεση, ενώ όσο η
χρηματιστηριακή αξία μειώνεται, τόσο η συγκέντρωση των μετοχών στα χέρια των
βασικών μετόχων αυξάνεται. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς αναφέρει ότι ικανή
διασπορά προκύπτει όταν το μετοχικό κεφάλαιο των εταιρειών κατανέμεται σε
μεγάλο αριθμό μετόχων, ενώ παράλληλα υπάρχει περιορισμένη συγκέντρωση μετοχών
σε πρόσωπα που συμμετέχουν με υψηλό ποσοστό στο κεφάλαιο. Το φαινόμενο αυτό
παρατηρείται, κατά βάση, στις ανεπτυγμένες κεφαλαιαγορές. Από τις 365
περιπτώσεις που εξετάστηκαν (κοινές, προνομιούχες, ονομαστικές και ανώνυμες
μετοχές των εισηγμένων εταιρειών), στις 15 ο βαθμός διασποράς περιορίζεται σε
επίπεδα κάτω του 10% σε 103 περιπτώσεις (περίπου 25% συνόλου) η διασπορά
υπολείπεται του 20%, ενώ σε 68 περιπτώσεις (19% του συνόλου) η συγκέντρωση
είναι μικρότερη από 50%.

Οι προτιμήσεις των επενδυτών

Εταιρείες που ανήκουν στον χρηματοπιστωτικό τομέα εμφανίζουν υψηλή διασπορά,
γεγονός που εξηγείται από τις εξελίξεις τα τελευταία χρόνια (εξαγορές,
συγχωνεύσεις) στον κλάδο αυτό και από την προσπάθεια των εταιρειών να
δημιουργήσουν ισχυρή κεφαλαιακή βάση.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαπίστωση ότι οι μικροί μέτοχοι που κατέχουν
λιγότερο από 1% των εταιρειών, και συμμετέχουν στην κεφαλαιοποίηση του ΧΑΑ
κατά 14,5 τρισ. δραχμές, έχουν επιλέξει μετοχικές αξίες κυρίως εταιρειών
μεγάλης κεφαλαιοποίησης. Χαρακτηριστικά προκύπτει ότι η κατανομή των αξιών των
μικρών μετόχων έχει ως εξής:

Στις εταιρείες του δείκτη FTSE-20 συμμετέχουν με 9,6 τρισ. δραχμές.

Στις εταιρείες του δείκτη FTSE-40 συμμετέχουν με 1,8 τρισ. δραχμές.

Στις λοιπές εταιρείες συμμετέχουν με 3,1 τρισ. δραχμές.

Αναλυτικότερα, στις εταιρείες του χρηματοπιστωτικού τομέα (τράπεζες,
ασφαλιστικές εταιρείες, εταιρείες επενδύσεων και εταιρείες λίζινγκ) το ευρύ
επενδυτικό κοινό κατέχει το 51,83% των μετοχών. Το αντίστοιχο ποσοστό στον
κλάδο των υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής μέριμνας είναι 46,3% και των
κατασκευαστικών εταιρειών είναι 40,16%.

Η ερμηνεία

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα αποτελέσματα αυτά μπορούν να ερμηνευθούν ως εξής: Οι
εταιρείες του χρηματοπιστωτικού τομέα είναι κατά κύριο λόγο εταιρείες υψηλής
κεφαλαιοποίησης, εισηγμένες στο Χρηματιστήριο για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι
οποίες έχουν προβεί σε πολλαπλές αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου κατά το
παρελθόν, δημιουργώντας υψηλή διασπορά. Το επίπεδο διασποράς στον τομέα της
υγείας επηρεάζεται σημαντικά από εταιρείες πολυμετοχικού χαρακτήρα. Σε ό,τι
αφορά τις κατασκευαστικές εταιρείες, αυτές προέβησαν σε διαδοχικές αυξήσεις
μετοχικού κεφαλαίου με μετρητά κατά τη διετία 1999-2000 με σκοπό, κυρίως, τη
χρηματοδότηση των μεγάλων και συχνά αυτοχρηματοδοτούμενων έργων που
εκτελούνται στη χώρα μας. Οι αυξήσεις αυτές ήταν υψηλές για το επίπεδο
ρευστότητας των βασικών μετόχων.

Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι βασικοί και μεγάλοι μέτοχοι στη χώρα
μας ελέγχουν, κατά κανόνα, σε μεγάλο βαθμό τις αποφάσεις των εισηγμένων
εταιρειών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι, κυρίως οι μεσαίου και μικρού μεγέθους
εισηγμένες εταιρείες στο ΧΑΑ, έχουν οικογενειακό χαρακτήρα και η ιδιοκτησία
συχνά συμπίπτει με τη διοίκηση. Επίσης, προκύπτει ότι οι μετοχές που κατέχουν
οι μικροί μέτοχοι ανήκουν σε εταιρείες σχετικά μεγάλης κεφαλαιοποίησης και
χαμηλού επενδυτικού κινδύνου.