Μόλις 159,53 δισ. αντλήθηκαν φέτος από τη Σοφοκλέους

Οι φθηνές αποτιμήσεις του 1999 και του 2000, που οδηγούσαν σε υπερκαλύψεις
δημοσίων εγγραφών, μετατράπηκαν το 2001 σε ακριβές και σε απροθυμία από την
πλευρά των επενδυτών να πάρουν μέρος σε αυτές.

Σειρά επαφών μεταξύ αναδόχων και διοίκησης Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών οδήγησε
τις εταιρείες που επιθυμούσαν εισαγωγή και αύξηση μετοχικού κεφαλαίου να
περιοριστούν σε χαμηλότερες τιμές έκδοσης. Και αυτή όμως η κίνηση δεν φαίνεται
να έχει αποδώσει σημαντικά, καθώς στη ΝΕΧΑ έχει εισαχθεί μόνο μία εταιρεία,
ενώ στο σύνολο της αγοράς αναμένουν 358 εταιρείες για εισαγωγή. Ταυτόχρονα,
μόνο 20 εταιρείες κατάφεραν να αντλήσουν κεφάλαια από τη Σοφοκλέους, από τις
αρχές του έτους.

Μάλιστα, τα κεφάλαια αυτά δεν ξεπερνούν τα 159,53 δισ. δραχμές, γεγονός που
θυμίζει επίπεδα ρευστότητας του 1996.

Και όλα αυτά σε μια περίοδο που όλα δείχνουν ότι η ρευστότητα του 1999 και του
2000 θα αργήσει να επιστρέψει στην ελληνική κεφαλαιαγορά. Υπενθυμίζεται ότι με
390 δημόσιες εγγραφές και αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου από το 1996 μέχρι τις
22 Μαΐου 2001, οι επιχειρήσεις άντλησαν ρευστότητα από τη Σοφοκλέους, η οποία
ανέρχεται σε 8,9 τρισ. δραχμές. Από το ποσό αυτό, 7,2 τρισ. δραχμές ή ποσοστό
81% αντλήθηκε το 1999 και το 2000. Τότε, η μεγάλη ζήτηση για μετοχές έδωσε την
ευκαιρία στις επιχειρήσεις να ζητήσουν από τους επενδυτές κεφάλαια, ώστε να
χρηματοδοτήσουν τα επενδυτικά σχέδια των εταιρειών.

Αναζητούν άλλες πηγές

Σήμερα, οι επιχειρήσεις εξετάζουν άλλους τρόπους χρηματοδότησης. Μεταξύ αυτών
είναι η έκδοση ομολογιακών δανείων, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
Στην Ελλάδα, μέχρι πρόσφατα, η έκδοση ομολογιών ήταν ασύμφορη, λόγω κυρίως των
υψηλών επιτοκίων και της άνισης φορολογικής μεταχείρισης μεταξύ των εταιρικών
ομολόγων και των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου. Ο νόμος τελικά άλλαξε και η
ελληνική κεφαλαιαγορά είναι έτοιμη να υποδεχθεί τα πρώτα εταιρικά ομόλογα. Η
κατακόρυφη όμως πτώση των τραπεζικών επιτοκίων οδηγεί τους επιχειρηματίες να
εξετάσουν σοβαρά και τον τραπεζικό δανεισμό.

Εξάλλου, τα κεφάλαια από το Χρηματιστήριο θεωρούνται ως το πιο ακριβό χρήμα.
Και αυτό διότι ο επιχειρηματίας δέχεται να βάλει κι άλλους μετόχους να
διεκδικούν μέρος των κερδών του, ενώ πουλά περιουσία την οποία για να
αποκτήσει ξανά θα πρέπει να πληρώσει περισσότερα απ’ όσα πήρε και περισσότερα
από ένα τραπεζικό δάνειο. Ιδιαίτερα σήμερα, που έχουν μειωθεί πολύ τα
τραπεζικά επιτόκια.

Όλα αυτά οδήγησαν μόνο 20 εταιρείες από την αρχή του έτους να αντλήσουν 159
δισ. δραχμές. Επρόκειτο για 9 δημόσιες εγγραφές για εισαγωγή εταιρειών και για
11 αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Από τις δημόσιες εγγραφές αντλήθηκαν 113 δισ.
δραχμές και από τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου 46 δισ. δραχμές.

Από τις 20 Φεβρουαρίου 2001 μέχρι τις 13 Ιουνίου 2001 οι εταιρείες Πετρόλα,
FITCO, Βάρδας, ΟΠΑΠ, Unibrain, Νέστος, Μπ. Βωβός, MLS Πληροφορική και Medicon
Ελλάς άντλησαν από την εισαγωγή τους στο ΧΑΑ 113,2 δισ. δραχμές. Σε ό,τι αφορά
τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, οι εταιρείες Micromedia, Τεχνοδομή,
Μεσοχωρίτη, Μοχλός, Info-Quest, EFG Eurobank, ΕΤΜΑ, Marfin Com, Ντιονίκ,
Ντεσπέκ και Άλκο Ελλάς άντλησαν 46,3 δισ. δραχμές.

Τα ποσά αυτά και ο παραπάνω αριθμός εταιρειών δεν θυμίζουν καθόλου τη
Σοφοκλέους των περασμένων ετών. Η σύγκριση μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική,
αν θυμηθούμε μερικούς αριθμούς από τις δημόσιες εγγραφές (νέες εισαγωγές) το
πρώτο εξάμηνο από το 1997 μέχρι το 2000. Το 2001 αντλήθηκαν μέσω νέων
εισαγωγών 113 δισ. δραχμές, το 2000 αντλήθηκαν 1,9 τρισ. δραχμές, το 1999
αντλήθηκαν 1,3 τρισ. δραχμές, το 1998 αντλήθηκαν 317 δισ. δραχμές και το 1997
αντλήθηκαν 370 δισ. δραχμές.

Το 70,15% των κεφαλαίων που αντλήθηκαν από το Χρηματιστήριο από το 1998 μέχρι
φέτος έχει ήδη επενδυθεί, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε πρόσφατα στη
δημοσιότητα το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, και αφορά τη χρήση των αντληθέντων
κεφαλαίων 173 εισηγμένων εταιρειών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, από τα 3,343 τρισ. δραχμές που αντλήθηκαν μέχρι τις 31
Μαρτίου 2001, έχουν τοποθετηθεί τα 2,345 τρισ. δραχμές (ποσοστό 70,15%). Το
Χρηματιστήριο επισημαίνει στην ανακοίνωσή του ότι τα επενδυτικά προγράμματα
των εταιρειών έχουν χρόνο υλοποίησης βάθους δύο – τριών ετών και κατά συνέπεια
η χρήση των αντληθέντων κεφαλαίων αφορά μεσο – μακροπρόθεσμη διαδικασία.

Τα στοιχεία αυτά αφορούν 115 αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου και 62 νέες
εισαγωγές εταιρειών. Από τις 173 εταιρείες οι οποίες ανακοίνωσαν τη χρήση των
αντληθέντων κεφαλαίων, 4 αφορούσαν αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου του 1998, 59
αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου του 1999, 109 αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου του
2000 και 5 αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου του 2001 (στις αυξήσεις αυτές
περιλαμβάνονται και οι νέες εισαγωγές).

Οι προορισμοί των κεφαλαίων

Από τα 6,1 τρισ. δραχμές που αντλήθηκαν στη διετία 1999 – 2000 μέσω δημοσίων
εγγραφών και αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου, επενδύθηκαν, μέχρι τις 31
Δεκεμβρίου 2000, τα 5,2 τρισ. δραχμές.

Από τα κεφάλαια αυτά, τα 2,7 τρισ. δραχμές χρησιμοποιήθηκαν για εξαγορές και
για ίδρυση νέων εταιρειών, το 1,3 τρισ. δραχμές για επενδύσεις, τα 689,8 δισ.
δραχμές για ενίσχυση κεφαλαίου κίνησης και τα 574,8 δισ. δραχμές για μείωση
δανεισμού.

Τα στοιχεία αυτά έδωσε την περασμένη εβδομάδα στη δημοσιότητα η Επιτροπή
Κεφαλαιαγοράς, από τα οποία προκύπτει ότι μόνο το 15% των κεφαλαίων που
αντλήθηκαν παραμένει αδιάθετο. Το ποσοστό αυτό, μάλιστα, πρόκειται να
επενδυθεί σε πάγια.

Σύμφωνα με τη μελέτη της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, «το ποσοστό των κεφαλαίων
που διατέθηκε για επενδύσεις σε πάγια κρίνεται ικανοποιητικό, δοθέντος ότι η
υλοποίηση των επενδυτικών προγραμμάτων απαιτεί σημαντικό χρονικό διάστημα.
Κατά συνέπεια, εκτιμάται ότι το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων που δεν έχουν
ακόμη διατεθεί (περίπου 15%) θα χρησιμοποιηθεί για την χρηματοδότηση
επενδύσεων σε πάγια».

Τα καθαρά αντληθέντα κεφάλαια του 2000, με βάση τα ενημερωτικά δελτία,
προορίζονται κυρίως:

* Για επενδύσεις παγίου κεφαλαίου και λοιπές επενδύσεις (νέες δραστηριότητες,
εκπαίδευση προσωπικού, προώθηση πωλήσεων κ.λπ.), σε ποσοστό 30,7%.

* Για τη χρηματοδότηση συγχωνεύσεων και εξαγορών εταιρειών και ίδρυση νέων
εταιρειών, σε ποσοστό 22,5%.

* Για αποπληρωμή δανειακών υποχρεώσεων, σε ποσοστό 14,4%.

* Για ενίσχυση κεφαλαίου κίνησης, σε ποσοστό 32,4%.

Σύμφωνα με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, παρά την ουσιαστική μείωση του κόστους
δανειακών κεφαλαίων, οι διοικήσεις των εταιρειών συνέχισαν το 2000 να
προσφεύγουν στην κεφαλαιαγορά για άντληση κεφαλαίων με σκοπό τη χρηματοδότηση
επιχειρηματικών σχεδίων.

Σε αυτό συνέβαλε αφενός η θεώρηση ότι το κόστος άντλησης κεφαλαίων μέσω της
κεφαλαιαγοράς παραμένει μικρότερο σε σχέση με το κόστος δανειακής
χρηματοδότησης από τα πιστωτικά ιδρύματα και αφετέρου η βελτίωση των
χρηματοοικονομικών δεικτών που αφορούν την κεφαλαιακή διάρθρωση των εταιρειών
(εφόσον αυξάνονται τα ίδια κεφάλαιά τους και όχι οι δανειακές υποχρεώσεις
τους, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του τραπεζικού δανεισμού).

Πάντως, η δραστηριότητα στην πρωτογενή αγορά μετοχικών τίτλων το 2000 ήταν
αρκετά σημαντική, παρά τη χρηματιστηριακή κάμψη.