Ο αμερικανικός αντιαμερικανισμός

Άγριο ξύλο. Ύστερα από βίαια επεισόδια, η αστυνομία του Γκέτεμποργκ συνέλαβε περισσότερους από 240 διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν κατά της παρουσίας του Τζορτζ Μπους και της παγκοσμιοποίησης

Διάβαζα για τον αντιαμερικανισμό που συνάντησε ο πρόεδρος Μπους στην Ευρώπη
και θυμήθηκα ένα τραγούδι του 1970, την «Πολιτική Επιστήμη» του Ράντι Νιούμαν:
«Κανείς δεν μας συμπαθεί ­ δεν ξέρω γιατί. / Μπορεί να μην είμαστε
τέλειοι αλλά προσπαθούμε /… Ας ρίξουμε τη βόμβα και να δούμε /… Δεν θα
μείνει κανείς να μας κατηγορήσει».

Ο αντιαμερικανισμός δεν ξεκίνησε με τον Μπους. Έχει λάβει, όμως, σήμερα, μια
νέα μορφή. Στο επικείμενο βιβλίο του, «Η Ανίερη Συμμαχία: η Ελλάδα και η
Σερβία του Μιλόσεβιτς στη δεκαετία του 1990», ο Έλληνας δημοσιογράφος Τάκης
Μίσχας εξηγεί ότι στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ο αντιαμερικανισμός στην
Ελλάδα και την Ευρώπη προωθούνταν κατά κανόνα από την Αριστερά και εστιαζόταν
στο «τι έκανε η Αμερική» ­ και πώς πρόδιδε τα ίδια τα ιδανικά της στηρίζοντας
τους δικτάτορες στην Ελλάδα και αλλού.

Σήμερα, επικεντρώνεται περισσότερο στο «τι είναι η Αμερική» και συνασπίζει την
άκρα Αριστερά, την άκρα Δεξιά και την Ορθόδοξη Εκκλησία. Η παλιά Αριστερά
μισεί την Αμερική για τον καπιταλισμό, τη θανατική ποινή και την
παγκοσμιοποίησή της. Η άκρα Δεξιά, διότι προωθεί την πολυπολιτισμικότητά της
στα Βαλκάνια, απειλώντας τον ελληνικό εθνικισμό. Και ο Ελληνορθόδοξος
Αρχιεπίσκοπος, διότι απομακρύνει την ελληνική νεολαία από την κληρονομιά και
τη θρησκεία της.

Σήμερα, λοιπόν, οι Ευρωπαίοι μάς αντιπαθούν για αυτό που είμαστε. Έχει
σημασία; Δημιουργεί κάποια επικίνδυνη συμμαχία εναντίον μας;

Όχι ακόμα, λέει ο Γερμανός πολιτικός αναλυτής Γιόζεφ Γιόφε. Διότι παρ’ όλο που
ο αντιαμερικανισμός είναι διαδεδομένος, η γοητεία της Αμερικής παραμένει
εξίσου έντονη. Επιπλέον, «η Αμερική ενοχλεί και εμπνέει ανταγωνισμό, αλλά δεν
κατακτά. Και όποιος δεν κατακτά, δεν προκαλεί εχθρικές συμμαχίες και πόλεμο».

Γι’ αυτό και ο μεγαλύτερος κίνδυνος σήμερα δεν είναι ο ευρωπαϊκός
αντιαμερικανισμός, αλλά ο αμερικανικός αντιαμερικανισμός. Ο μεγαλύτερος
κίνδυνος είναι να πάψει η Αμερική να ενσαρκώνει την Αμερική ­ την
καλοπροαίρετη υπερδύναμη που πληρώνει ένα δυσανάλογο τίμημα προκειμένου να
προστατεύσει την παγκόσμια ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα.