Αγεφύρωτο το χάσμα

Μια βαριά σκιά στην περιοδεία του Τζορτζ Μπους έριξε το βαθύ χάσμα που φάνηκε
να χωρίζει την Αμερική από την Ευρώπη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος και οι Ευρωπαίοι ηγέτες διατύπωσαν οξύτατες διαφορές
απόψεων και συγκρουόμενες προθέσεις. Στην ευρωπαϊκή του πρεμιέρα, ο Τζορτζ
Μπους συγκρούστηκε με τους ηγέτες της Ατλαντικής Συμμαχίας για το σχέδιό του
να προχωρήσει σε ένα σύστημα πυραυλικής άμυνας. Και αυτό ακριβώς το ζήτημα θα
ανακύψει πάλι σήμερα κατά τη συνάντησή του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ
Πούτιν.

Παρά το εγκάρδιο ύφος και τη συγκρατημένη φρασεολογία, οι συνομιλίες ΗΠΑ και
Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκάλυψαν το χάσμα που χωρίζει τις δύο πλευρές όσον αφορά
το Πρωτόκολλο του Κιότο για το κλίμα και το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Το συμπέρασμα στο οποίο φαίνεται να έχουν καταλήξει οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι
ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι αποφασισμένος να προχωρήσει στον δικό του
δρόμο, ακόμη και σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής που θεωρούνται κοινού
ενδιαφέροντος.

Απόκλιση απόψεων

Όσο οι δύο πλευρές ανέπτυσσαν τις δικές τους θέσεις, τόσο αποκαλύπτονταν οι
εντάσεις στις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης. Η απόκλιση των απόψεων για το
Πρωτόκολλο του Κιότο ερμηνεύεται από τους Ευρωπαίους ηγέτες ως έλλειψη
αμερικανικής ευαισθησίας απέναντι στις ευρωπαϊκές ανησυχίες. Η φύση και το
βάθος της καχυποψίας που νιώθουν μερικοί Ευρωπαίοι απέναντι στον Μπους ­ ένα
συναίσθημα που το έχουν νιώσει και για άλλους Αμερικανούς προέδρους ­
εκφράστηκαν χαρακτηριστικά με μια δήλωση του Σουηδού πρωθυπουργού Γκόραν
Πέρσον προς τους διαδηλωτές κατά της παγκοσμιοποίησης, στο Γκέτεμποργκ: «Η
Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένας από τους λίγους θεσμούς που μπορούμε να αναπτύξουμε
ως αντίβαρο στην παγκόσμια αμερικανική κυριαρχία».

Η αμερικανική πλευρά διατηρεί ισχυρές αμφιβολίες για το αν η Ευρώπη θα
μπορέσει να διαθέσει τους πόρους που χρειάζονται για μια ανεξάρτητη ευρωπαϊκή
στρατιωτική δύναμη. Από την άλλη μεριά, οι Ευρωπαίοι δεν έχουν πειστεί ότι οι
Αμερικανοί πρόκειται να αναπτύξουν σύντομα την πυραυλική τους ασπίδα ­ ίσως
μάλιστα να πιστεύουν πως στο τέλος θα τη βρουν πολύ δαπανηρή. Έτσι τόσο οι
Ευρωπαίοι όσο και οι Αμερικανοί λένε οι μεν στους δε, «Εντάξει, προχωρήστε»,
ενώ την ίδια ώρα σκέπτονται: «Έτσι και αλλιώς είναι κάτι που δεν πρόκειται να
πραγματοποιηθεί».

Αυτή η κατάσταση μάλλον διευκολύνει τον Μπους στη σημερινή συνάντησή του με
τον Πούτιν.

Θα μπορέσει όμως να πει ξεκάθαρα στον Ρώσο πρόεδρο πως η συνθήκη για τον
περιορισμό των αντιβαλλιστικών πυραύλων είναι νεκρό γράμμα;