ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Εθελοντική εθνοκάθαρση

«Η Σερβική Ακαδημία προκάλεσε πόλεμο. Η δική μας Ακαδημία, μόνο γέλια».

«Όσο πιο τιποτένιος γίνεται κανείς, τόσο περισσότερο φοβάται για την ταυτότητά του» (του Αλτάν, από το «Εσπρέσο»)

Έτσι αντέδρασε ένας πολιτικός αναλυτής στην ΠΓΔ της Μακεδονίας όταν η
εφημερίδα Vecer των Σκοπίων δημοσίευσε ένα χάρτη που επεξεργάστηκε η
«Μακεδονική Ακαδημία των Επιστημών» και παρουσιάστηκε ως μια ριζοσπαστική λύση
στο μειονοτικό πρόβλημα της χώρας. Ο χάρτης απεικονίζει τμήματα της ΠΓΔΜ,
συνοδευόμενα από βέλη που δείχνουν προς την Αλβανία. Το ένα τμήμα καλύπτει τις
πόλεις Τέτοβο και Γκόστιβαρ, όπου οι κάτοικοι είναι στην πλειοψηφία τους
Αλβανοί, και το άλλο καλύπτει το Ντέβαρ. Ένα άλλο βέλος, που δείχνει προς την
ΠΓΔΜ, τέμνει τη δυτική πλευρά της Οχρίδας.

Με λίγα λόγια, οι Ακαδημαϊκοί προτείνουν μια ανταλλαγή πληθυσμών ώστε να
σχηματιστούν εθνικώς αμιγή κράτη και να αποφευχθεί ο εμφύλιος πόλεμος. Κάπου
150.000 Σλαβομακεδόνες που ζουν στις περιοχές οι οποίες προορίζονται για την
Αλβανία θα χρειαστεί να μετακομίσουν, το ίδιο όμως θα αναγκαστούν να κάνουν
πολύ περισσότεροι Αλβανοί οι οποίοι ζουν στα Σκόπια και άλλες πόλεις. Η
ολοκλήρωση του προγράμματος δεν θα χρειαστεί πάνω από τρεις μήνες.

Οι πρώτες αντιδράσεις ήταν εχθρικές. Οι περισσότεροι πολιτικοί της χώρας
απέρριψαν τον χάρτη, υπενθυμίζοντας ότι ανάλογο μνημόνιο που είχε συνταχθεί το
1986 από τη Σερβική Ακαδημία Επιστημών αποτέλεσε στη συνέχεια το βασικό
θεωρητικό εργαλείο του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς για να δικαιολογήσει τις
εκστρατείες εθνοκάθαρσης που εξαπέλυσε. Αρνητικά αντέδρασαν και οι
περισσότερες πολιτικές δυνάμεις στην Αλβανία και το Κόσοβο. Όταν όμως ένας
χάρτης κατατεθεί στο τραπέζι ­ σημειώνει ο Τζόναθαν Στηλ στην Γκάρντιαν
­αποκτά δική του ζωή. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Στόγιαν Άντωφ
χαρακτήρισε έτσι την πρόταση «ενδιαφέρουσα και προκλητική». Και ο πρωθυπουργός
Λιούμπτσο Γκεοργκιέφσκι βγήκε στην τηλεόραση για να αποκαλύψει τα τελευταία
δημογραφικά στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία το 34% των νέων μαθητών των
δημοτικών σχολείων είναι Αλβανοί, και μόλις το 52% Σλαβομακεδόνες. Τα
συμπεράσματα, τα άφησε στους τηλεθεατές.

Αν η πρόταση για «εθελοντική εθνοκάθαρση» διατυπωνόταν σε καιρό ειρήνης, είναι
βέβαιο ότι θα συναντούσε τη γενική αδιαφορία. Το κλίμα πόλωσης και γενικής
καχυποψίας, όμως, ο φόβος, το κύμα των προσφύγων, οι απειλές των εξτρεμιστών
ότι θα μεταφέρουν τον πόλεμο στα Σκόπια, το γεγονός ότι απειλείται με
κατάρρευση όχι μόνο η «δι-εθνοτική» κυβέρνηση συνασπισμού αλλά και η ίδια η
χώρα, έχουν τροποποιήσει ριζικά τα δεδομένα. Διέξοδοι, βέβαια, υπάρχουν. Η
κυβέρνηση θα μπορούσε να συγκεντρωθεί στην εφαρμογή των αναγκαίων
μεταρρυθμίσεων, αφήνοντας το έργο της στρατιωτικής αποκλιμάκωσης στο ΝΑΤΟ και
την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Αλβανοί πολιτικοί θα μπορούσαν να υπενθυμίσουν στους
αντάρτες ότι τα βασικά προβλήματα της χώρας είναι η φτώχεια και η ανεργία, όχι
τα δικαιώματα των μειονοτήτων. Όλα αυτά, όμως, απαιτούν νηφαλιότητα και
ψυχραιμία. Πράγματα δυσεύρετα κάτω από τις βόμβες.