ΠΡΟΣΩΠΑ Ο βασιλιάς των βιβλίων

Δύο είναι σήμερα τα μεγάλα ερωτήματα στη Γαλλία: ποιος θα είναι ο διάδοχος
του Πάπα και ποιος θα διαδεχθεί τον Μπερνάρ Πιβό.

Μπερνάρ Πιβό. Η εκπομπή του τελειώνει στις 29 Ιουνίου

Αυτό υποστηρίζει χαριτολογώντας ο Ζερόμ Γκαρσέν στο «Νουβέλ Ομπσερβατέρ», που
αφιερώνει πέντε σελίδες στον διάσημο οικοδεσπότη της εκπομπής «Bouillon de
Culture» (Ζωμός Κουλτούρας) της γαλλικής τηλεόρασης. Ο 66χρονος Πιβό σταματά
την εκπομπή του στις 29 Ιουνίου και η TF1 κατακλύστηκε από επιστολές
τηλεθεατών που θρηνούν για την αποχώρησή του. Αναμενόμενο: ο Πιβό είναι ο
μοναδικός στον κόσμο τηλεοπτικός παρουσιαστής που κατάφερε να φέρει και να
διατηρήσει στις πρώτες θέσεις της θεαματικότητας διαδοχικές εκπομπές
παρουσίασης βιβλίων και συγγραφέων.

Η περιπέτεια του Πιβό άρχισε το 1973 στην ασπρόμαυρη τηλεόραση της Γαλλίας του
Πομπιντού με την εκπομπή «Ouvrez les guillemets» (Ανοίξτε εισαγωγικά), για να
συνεχιστεί με την «Apostrophe» και να μπει στο νέο αιώνα με το «Bouillon de
Culture». Η τεχνική του στις συνεντεύξεις ήταν ανέκαθεν να προσποιείται ότι
αγνοεί πράγματα που γνώριζε θαυμάσια, να μπαίνει στη θέση του τηλεθεατή,
δηλαδή στη θέση εκείνου που θέλει να μάθει. «Αυτό που κάνουν μερικοί, να
προσπαθούν να αποδείξουν στους τηλεθεατές ότι διάβασαν τόσο καλά το βιβλίο
ώστε μπορούν να μιλήσουν γι’ αυτό αντί του συγγραφέα, δεν είναι μόνο
κακόγουστο, αλλά και αναποτελεσματικό», τονίζει. Αλλά εκτός από την τεχνική
του, τα υπόλοιπα άλλαξαν μέσα σ’ αυτές τις τρεις δεκαετίες. Οι συγγραφείς
έγιναν πιο καθωσπρέπει, λιγότερο ειλικρινείς, δεν θέλουν να λένε κακή κουβέντα
για συνάδελφο, υπακούουν στις εντολές ευπρέπειας των εκδοτών, με αποτέλεσμα να
μην υπάρχουν πλέον οι ζωντανές, πνευματώδεις, αλλά και οξύτατες αλλοτινές
αντιπαραθέσεις. Αλλά πάλι, «η αντιπαράθεση έχει εξαφανιστεί γενικότερα σήμερα,
ακόμη και από την πολιτική: μόνον οι ανώνυμοι δέχονται να βριστούν στην
τηλεόραση».

Ο Πιβό εκφράζει την απαισιοδοξία του για το μέλλον του βιβλίου στην τηλεόραση
και τη λύπη του για τους διανοούμενους που έφτυναν την τηλεόραση της εποχής
που εκείνος ξεκινούσε και η οποία είχε περί πολλού το βιβλίο, το θέατρο, τον
κινηματογράφο, τη μουσική, την τέχνη, με άλλα λόγια «είχε κυρίαρχο ρόλο στη
διάδοση του πολιτισμού». «Αρκεί να δει κανείς τι γίνεται τώρα, πώς έπεσε στη
δακρύβρεχτη, δημαγωγική και λαϊκίστικη χυδαιότητα, για να καταλάβει πόσο
γελοίες και αβάσιμες ήταν οι επιθέσεις τότε», τονίζει. Το 1975, εκτός από τις
«Apostrophes», παρουσίαζε κάθε απόγευμα σύντομες συνομιλίες με συγγραφείς υπό
τον τίτλο «Το βιβλίο της ημέρας». «Και η εκπομπή μεταδιδόταν στις 18.45! Την
ώρα που σήμερα μεταδίδεται το “Loft Story”, τότε υποδεχόμουν τον Ρολάν Μπαρτ,
τον Μισέλ Φουκώ, τον Μισέλ Μπυτόρ, τον Αλέχο Καρπαντιέ… Το δίδαγμα δικό σας…»