Πόλεμος τραπεζών

Αλλάζουν όλα στην τραπεζική αγορά, καθώς η προσπάθεια των πιστωτικών
ιδρυμάτων να μεγαλώσουν το μερίδιο αγοράς τους στη στεγαστική πίστη πιθανόν να
τα οδηγήσει στο να δίνουν δάνεια ακόμα και στο κόστος, για ένα χρονικό
διάστημα, μεγιστοποιώντας όμως αργότερα τα κέρδη τους.

Την έναρξη του «πολέμου» στη στεγαστική πίστη έκανε την Παρασκευή η Alpha
Bank, ανακοινώντας, για πρώτη φορά στα ελληνικά χρονικά, επιτόκια κάτω του 5%
για την απόκτηση κατοικίας. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το κόστος με το οποίο
δανείζονται χρήματα από τη διατραπεζική αγορά οι τράπεζες υπολογίζεται στο
4,50% και ότι το νέο επιτόκιο της Alpha Bank διαμορφώνεται στο 4,90%,
προκύπτει το συμπέρασμα ότι με την κίνηση αυτή δεν επιδιώκεται μεγέθυνση των
κερδών, τουλάχιστον τον πρώτο χρόνο, αφού δεν υπάρχουν εξ αντικειμένου
περιθώρια, αλλά η μεγέθυνση των μεριδίων αγοράς, δηλαδή η προσέλκυση νέων
πελατών.

Αιφνιδιασμός

Η δραστική μείωση στην οποία προχώρησε η Alpha Bank αιφνιδίασε την αγορά,
μολονότι: α) το επιτόκιο είναι 4,90%, σταθερό για το πρώτο έτος, ενώ
αμέσως μετά γίνεται κυμαινόμενο ή σταθερό και β) αφορά αποκλειστικά στα
νέα δάνεια που θα χορηγεί στο εξής η τράπεζα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Εθνική Τράπεζα, σύμφωνα με πληροφορίες, ετοιμαζόταν
να ανακοινώσει και επισήμως τη μείωση του κυμαινόμενου στεγαστικού της
επιτοκίου από 5,95% σε 5,50%, αλλά τελικώς ανέβαλε τις όποιες κινήσεις της για
να μελετήσει καλύτερα το νέο τοπίο που διαμορφώνεται. Παράλληλα, στεγαστικά
προγράμματα τραπεζών, τα οποία προσφέρονταν με επιτόκιο 5,70% ή και 5,65%,
σταθερό για τον πρώτο χρόνο, και διαφημίζονταν ως τα φθηνότερα στην αγορά,
πλέον απαξιώνονται, τουλάχιστον ως προς αυτό το σημείο.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται τώρα η «απάντησή» τους, καθώς θα πρέπει να
επιλέξουν ανάμεσα σε:

1) Μείωση των επιτοκίων τους κάτω από το 4,9%, οπότε θα αναγκασθούν να
«δουλεύουν» χωρίς κανένα κέρδος, για τον πρώτο χρόνο. Και

2) Συνέχιση της σημερινής επιτοκιακής τους πολιτικής, χωρίς καμία
διαφοροποίηση.

Ο πρώτος χρόνος

Το «κύμα» των φθηνών στεγαστικών δανείων, ξεκίνησε ουσιαστικά πριν από δύο
μήνες, με την εισαγωγή του χαμηλού σταθερού επιτοκίου, για τον πρώτο χρόνο. Οι
υποψήφιοι δανειολήπτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι με αυτόν τον τρόπο οι
τράπεζες «δουλεύουν» μεν χωρίς κέρδος, αλλά μόνο τον πρώτο χρόνο. Μετά οι
ισορροπίες θα αλλάξουν. Για παράδειγμα:

* Αν το επιτόκιο είναι 5,70% σταθερό τον πρώτο χρόνο, η δόση
διαμορφώνεται αυτή την περίοδο σε 83.416 δραχμές, αλλα από το δεύτερο χρόνο
και μετά, όταν το επιτόκιο γίνεται κυμαινόμενο (για παράδειγμα 6,25%), τότε η
δόση διαμορφώνεται σε 86.229 δραχμές. Στο τέλος, για ένα δάνειο συνολικού
ύψους 10.000.000 δραχμών, το συνολικό κόστος θα διαμορφώνεται σε 15.487.489
δραχμές.

Οι εξαγορές

Μια σημαντική παράμετρος του «πολέμου» έχει να κάνει με την εξαγορά
στεγαστικών δανείων μεταξύ των τραπεζών. Επισήμως, η Εθνική, η Efg Eurobank –
Ergasias και η Alpha Bank (σ.σ.: η τελευταία από την περασμένη Παρασκευή)
εξαγοράζουν, μέσω δίγραμμων επιταγών, στεγαστικά δάνεια άλλων τραπεζών,
προσφέροντας στους πελάτες τους νέα δάνεια, με τα οποία αποπληρώνουν τα παλιά
και βεβαίως με καλύτερους όρους. Εννοείται ότι κι αυτή η επιθετική τακτική
γίνεται στο ανταγωνιστικό πλαίσιο της αύξησης των μεριδίων αγοράς.

Ασφαλή δάνεια

Και το ερώτημα που εύλογα τίθεται είναι πού θα φθάσει αυτή η κατάσταση.
Σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, που διαθέτουν μεγάλη εμπειρία στον χώρο, «δεν θα
πρέπει να θεωρείται τυχαίο ότι ο πόλεμος ξεκινάει από τη στεγαστική πίστη κι
αυτό γιατί τα δάνεια αυτής της κατηγορίας είναι τα πλέον διασφαλισμένα». Οταν
το σπίτι που αγοράζεται με δάνειο μπαίνει το ίδιο ως ενέχυρο, τότε το ρίσκο
που αναλαμβάνει η τράπεζα είναι εξ αντικειμένου περιορισμένο. Όταν επίσης
θέτει ως άτυπο ηλικιακό όριο, προκειμένου να προχωρήσει στη δανειοδότηση, τα
54 με 55 έτη του πελάτη, εξασφαλίζεται παράλληλα και από «τυχόν απρόβλεπτους
παράγοντες». Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι τα στεγαστικά είναι τα δάνεια με
τις μικρότερες επισφάλειες στα τραπεζικά χαρτοφυλάκια, μολονότι ένα μέσο, από
πλευράς δραστηριότητας στον χώρο, πιστωτικό ίδρυμα μηνιαίως υπολογίζεται ότι
προχωράει σε εκταμιεύσεις περίπου 2 δισεκατομμυρίων δραχμών.