Εισαγόμενη αύξηση της τιμής του ρεύματος λόγω φόρων

Σε αύξηση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα αναμένεται να
οδηγήσει η πρόταση Οδηγίας που συζητήθηκε στο Συμβούλιο υπουργών Οικονομίας
την περασμένη Δευτέρα και η οποία θα απασχολήσει ακόμη και τη Σύνοδο Κορυφής
του Γκέτεμποργκ στις 15 -16 Ιουνίου.

Γι’ αυτό και η Ελλάδα ένωσε τη φωνή της με αυτές της Ισπανίας και της
Βρετανίας, εναντίον της υιοθέτησης της Οδηγίας, την οποία, ωστόσο,
υποστηρίζουν θερμά η Γερμανία και η Γαλλία.

Η συζήτηση για τη φορολόγηση ενέργειας, όπως και για κάθε μορφής εναρμόνιση
στο καυτό θέμα των φόρων, προχωρεί με πολλές δυσκολίες. Κι αυτό παρά το
γεγονός ότι ο σκοπός της είναι «ιερός», αφού αποσκοπεί στον περιορισμό της
κατανάλωσης ενέργειας και κατά συνέπεια στην προστασία του περιβάλλοντος.

Το πρώτο βήμα που αναμένεται να συμφωνηθεί είναι η καθιέρωση μιας κοινής βάσης
φορολόγησης της ενέργειας.

Σήμερα, ορισμένες χώρες φορολογούν τις εισροές της ενέργειας (π.χ. το μαζούτ)
και άλλες το τελικό προϊόν, την ίδια την ηλεκτρική ενέργεια. Στην Ελλάδα
φορολογούνται οι εισροές (μαζούτ, πετρέλαιο), αλλά όχι ο λιγνίτης. Η
επικρατέστερη λύση, όπως προέκυψε από το Συμβούλιο, είναι η φορολόγηση του
τελικού προϊόντος, αλλά με δυνατότητα εξαιρέσεων.

Το επόμενο βήμα θα είναι η καθιέρωση κοινών συντελεστών φορολόγησης, κάτι για
το οποίο, πάντως, δύσκολα θα υπάρξει συμφωνία.

Η Επιτροπή, μαζί με τις δύο ισχυρότερες χώρες της Ένωσης επιμένουν ότι αυτό
είναι απαραίτητο, αλλά ο κοινοτικός νότος διαφωνεί, φοβούμενος κυρίως
αρνητικές επιπτώσεις στον ρυθμό ανάπτυξης, λόγω της επιβάρυνσης του κόστους
παραγωγής.

Τη λύση θα δώσουν οι αρχηγοί των κρατών-μελών το προσεχές Σαββατοκύριακο, στη
Σύνοδο Κορυφής της σουηδικής προεδρίας, όπου αναμένεται να καθορίσουν τις
κατευθύνσεις και το χρονοδιάγραμμα για τη φορολόγηση της ενέργειας.

Εναρμόνιση μετ’ εμποδίων

Η πρόοδος στο θέμα της φορολόγησης της ενέργειας, για την οποία πολλές λύσεις
έχουν κατά καιρούς προταθεί και στη συνέχεια αποσυρθεί, αλλά ουδέποτε
εγκαταλειφθεί, δεν διαφέρει από την πορεία σχεδόν κάθε πρότασης με στόχο την
εναρμόνιση της φορολόγησης σε επιμέρους προϊόντα και υπηρεσίες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποδεχθεί επισήμως την ιδέα της εναρμόνισης μόνο για
την έμμεση φορολογία και δη τον ΦΠΑ, ενώ κάθε προσπάθεια εναρμόνισης των
ειδικών φόρων κατανάλωσης προχωρεί με μεγάλες δυσκολίες. Στη φορολογία
εισοδήματος, κάθε σχετική πρόταση αντιμετωπίζει θύελλα αντιδράσεων.

Κι όμως, οι πραγματικοί υποστηρικτές της ομοσπονδοποίησης της Ευρώπης θεωρούν
τη φορολογική εναρμόνιση ως αναπόσπαστο μέρος του συστήματος που υποστηρίζουν.
Δεν είναι τυχαίο ότι στις προτάσεις του Γάλλου πρωθυπουργού κ. Λιονέλ Ζοσπέν,
προ δεκαημέρου, για το μέλλον της Ευρώπης, περιλαμβανόταν και μία για την
εναρμόνιση των φορολογικών συντελεστών των κερδών των επιχειρήσεων. Κάτι που
συνάντησε, βεβαίως, την αντίδραση των Βρετανών, οι οποίοι φοβούνται κάθε
κίνηση προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού «υπερκράτους».

Οι αντιδράσεις στις προσπάθειες φορολογικής εναρμόνισης, δεν οδηγούν όμως σε
πλήρη εγκατάλειψή τους, αλλά σε αναζήτηση συμβιβαστικών λύσεων ή άλλων μεθόδων
που να οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα. Έτσι, για την αντιμετώπιση του επιζήμιου
φορολογικού ανταγωνισμού για την προσέλκυση κεφαλαίων, η Ευρώπη δεν υιοθετεί
μεν ­ προς το παρόν ­ την εναρμόνιση των συντελεστών, όπως θα ήθελε ο κ.
Ζοσπέν, αλλά συμφωνεί στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών, με
βάση έναν κοινώς αποδεκτό κώδικα δεοντολογίας.

Το φορολογικό πακέτο

Ο κώδικας αυτός εντάσσεται στο λεγόμενο φορολογικό πακέτο, με βάση το οποίο
κινείται τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη στα φορολογικά θέματα. Στο φορολογικό
πακέτο περιλαμβάνονται:

1. Η φορολόγηση των αποταμιεύσεων. Ήδη έχει συμφωνηθεί ελάχιστος κοινός
συντελεστής 15% επί των τόκων των αποταμιεύσεων κατοίκων άλλων κρατών-μελών.

2. Η πρόταση για την κατάργηση της διπλής φορολόγησης δραστηριοτήτων
(π.χ. δικαιώματα) μεταξύ συγγενικών εταιρειών, όπως τα μέλη μιας πολυεθνικής.

3. Ο κώδικας δεοντολογίας για τη φορολόγηση των επιχειρήσεων, σύμφωνα
με τον οποίο τα κράτη-μέλη θα καταργήσουν υφιστάμενες ρυθμίσεις, οι οποίες
συνιστούν αθέμιτο φορολογικό ανταγωνισμό και δεν θα καθιερώσουν νέες στην ίδια
κατεύθυνση.

Για όλα αυτά τα θέματα πρέπει να ληφθούν αποφάσεις έως το τέλος του 2002.
Ειδικώς ως προς τη φορολόγηση των αποταμιεύσεων, το ζητούμενο τώρα είναι να
επιδιωχθούν συμφωνίες με τις τρίτες χώρες (όπως την Ελβετία, το Λίχτενσταϊν,
το Μονακό και άλλους φορολογικούς παραδείσους), ώστε να περιορισθεί ο
φορολογικός ανταγωνισμός από αυτές.

Σε ό,τι αφορά τον κώδικα δεοντολογίας, ο αρμόδιος επίτροπος κ. Μπόλκενσταϊν
τονίζει ότι θα χρειασθούν πιο αποφασιστικές κινήσεις για να καταργηθούν οι
υφιστάμενες αντιδεοντολογικές διατάξεις στα κράτη-μέλη.

Επιπλέον, εκκρεμεί πρόταση για την επιβολή ΦΠΑ επί του ηλεκτρονικού εμπορίου
και συγκεκριμένα των πωλήσεων μέσω Ίντερνετ.

Τόσο η πρόταση για επιβολή ΦΠΑ επί του ηλεκτρονικού εμπορίου όσο και αυτή για
τη φορολόγηση της ενέργειας, ανήκουν στον οικείο για την Ευρωπαϊκή Ένωση χώρο
της έμμεσης φορολογίας και γι’ αυτό θα υπάρξει πρόοδος, έστω και με αργούς
ρυθμούς.

Κοινός ευρωφόρος

Όμως, η συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης θα ανοίξει ασφαλώς και το θέμα της
άμεσης φορολογίας.

Επιπλέον, το μεγάλο πρόβλημα της μελλοντικής χρηματοδότησης του κοινοτικού
προϋπολογισμού έχει ήδη οδηγήσει στη διατύπωση πρότασης για την επιβολή ενός
κοινού ευρωφόρου.

Την πρόταση διατύπωσε πριν από λίγες μόνον ημέρες ο ίδιος ο πρόεδρος της
Κομισιόν κ. Ρομάνο Πρόντι και παρά τις αντιδράσεις που συνάντησε θα έχει
συνέχεια.