Εταιρείες συμμετοχών από τις ΗΠΑ εισβάλλουν στην Ευρώπη

Όταν ο Τσαρλς Μίρχεντ, ένας 20χρονος Βρετανός επιχειρηματίας, αναζητούσε
χρήματα για την πρώτη επιχείρησή του, μια εταιρεία ανάπτυξης λογισμικού, το
1996, προσπάθησε μάταια να τραβήξει την προσοχή αμερικανικών venture capital
που δραστηριοποιούνταν στη Σίλικον Βάλεϊ.

Οι απορρίψεις των αιτήσεών του είχαν γίνει ρουτίνα. «Γιατί να επενδύσουμε στην
Ευρώπη, όταν υπάρχουν τόσες πολλές αμερικανικές επιχειρήσεις που ζητούν τα
κεφάλαιά μας», τους απαντούσαν, η μία μετά την άλλη, οι αμερικανικές εταιρείες
venture capital, όταν ζητούσε τα περίπου 430.000 δολάρια για την εταιρεία του,
την Όρκεστριμ.

Ο κ. Μίρχεντ, που πλέον έχει εισαγάγει την επιχείρησή του στο χρηματιστήριο
του Λονδίνου και έχει ξεκινήσει άλλες δύο εταιρείες, υποστηρίζει ότι σήμερα,
αν ζητούσε χρήματα από αμερικανικά venture capital, δεν θα συναντούσε την
άρνηση που συνάντησε το 1996.

Τώρα που οι αμερικανικές εταιρείες επιχειρηματικών συμμετοχών έχουν χάσει πάρα
πολλά χρήματα από τις χρεοκοπίες εταιρειών του τεχνολογικού κλάδου και του
Ίντερνετ, έχουν αρχίσει να στρέφουν τη ματιά τους σε άλλα μέρη του κόσμου,
αναζητώντας ευκαιρίες. Στο επίκεντρό τους βρίσκεται κυρίως η Ευρώπη, η οποία
θεωρείται ακόμη αναπτυσσόμενη αγορά, καθώς έχει αποφύγει σε μεγάλο βαθμό τα
προβλήματα που αντιμετώπισε ο αμερικανικός τεχνολογικός και ιντερνετικός
κλάδος.

«Η Ευρώπη μού θυμίζει τη Σίλικον Βάλεϊ των αρχών της δεκαετίας του ’80», λέει
ο Τζον Φίσερ, διευθυντής της αμερικανικής εταιρείας επιχειρηματικών συμμετοχών
(venture capital) Ντράπερ Φίσερ Τζάρβετσον, η οποία πρόσφατα άνοιξε το πρώτο
της ευρωπαϊκό γραφείο στο Λονδίνο. «Οι ευκαιρίες στην Ευρώπη είναι μεγαλύτερες
σε σχέση με αυτές στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Υψηλότερα εμπόδια

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ έχει κάνει σημαντικές κινήσεις για να ανοίξει την βρετανική αγορά στις αμερικανικές επιχειρήσεις venture capital

Τα εμπόδια, ωστόσο, για αυτού του είδους τις εταιρείες είναι, σύμφωνα με τους
αναλυτές και τα στελέχη των επιχειρήσεων, υψηλότερα στην Ευρώπη. Και αυτοί που
πιστεύουν ότι θα ξαναζήσουν σε ευρωπαϊκό έδαφος τις χρυσές εποχές της
δεκαετίας του ’90 μάλλον θα απογοητευτούν. Το venture capital είναι μια
βιομηχανία που στηρίζεται στις προσωπικές σχέσεις και στο ένστικτο, προσθέτουν
οι αναλυτές και τονίζουν ότι οι Αμερικανοί που μετακομίζουν στο Λονδίνο, το
Παρίσι ή τη Φρανκφούρτη θα συναντήσουν δυσκολίες στην ανάπτυξη όλων των
παραπάνω. «Πολλές αμερικανικές εταιρείες επιχειρηματικών συμμετοχών που
μετακομίζουν στην Ευρώπη θα απογοητευτούν», λέει ο Τζέσε Ρέις, αντιπρόεδρος
της Βέντσουρ Εκονόμικς. «Υπάρχουν ευκαιρίες, αλλά υπάρχει και πολύ υψηλό
κόστος. Επειδή η Ευρώπη είναι λιγότερο ώριμη αγορά στο venture capital αυτό
δεν εγγυάται ότι όλες οι συμμετοχές θα είναι επιτυχημένες».

Ο Ντάγκλας Μπράουν, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Άντβεντ Ιντερνασιονάλ,
πήρε αυτό το μάθημα πριν από έξι χρόνια, όταν η εταιρεία του, η οποία εδρεύει
στη Βοστόνη, άνοιξε το πρώτο της γραφείο στο Λονδίνο. Η Άντβεντ προσπάθησε
αρχικά να αναπαράγει τη στρατηγική που εφήρμοσε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, ο κ. Μπράουν ανακάλυψε ότι τα στελέχη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων δεν
ήταν πρόθυμα να μοιραστούν τις επενδυτικές τους ιδέες με ξένους. Έτσι το
κόστος των επενδύσεων ήταν πολύ υψηλότερο σε σχέση με αυτό στις Ηνωμένες
Πολιτείες και η παραγωγή επιχειρηματικών ιδεών ήταν πολύ μικρότερη σε σχέση με
την αντίστοιχη της Άντβεντ στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι Αμερικανοί δεν ήταν οι μόνοι που πήραν αυτό το μάθημα. Ο Σταν Μπόλαντ, που
ίδρυσε την εταιρεία Έλεμεντ 14, μια βρετανική επιχείρηση σχεδιασμού
μικροεπεξεργαστών, απογοητεύτηκε από την απροθυμία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων
να χρηματοδοτήσουν την ιδέα του. «Όταν μιλάμε σε μια αμερικανική επιχείρηση
σχετικά με μια νέα τεχνολογία, μας λένε ακριβώς τι πιστεύουν», λέει ο ίδιος.
«Στην Ευρώπη τα πράγματα είναι διαφορετικά. Όταν μιλάμε σε μεγάλες ευρωπαϊκές
επιχειρήσεις του τεχνολογικού κλάδου δεν μας λένε τις σκέψεις τους. Απλώς
κρατούν σημειώσεις, αλλά δεν μας δίνουν απαντήσεις».

Κακή παράδοση

Παρά την κακή αυτή παράδοση, ορισμένες αμερικανικές επιχειρήσεις εισβάλλουν
σταδιακά στην Ευρώπη, καθώς έλκονται από τις προοπτικές των ασύρματων
τεχνολογιών, μια πληθώρα νέων επιχειρήσεων του τεχνολογικού κλάδου, όπως αυτή
του Μίρχεντ, και την σταδιακή χαλάρωση των περιορισμών για τις εταιρείες
venture capital από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Και στην Ευρώπη φαίνεται ότι
υπάρχει χώρος για την ανάπτυξη της βιομηχανίας επιχειρηματικών συμμετοχών. Σε
σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο όγκος των κεφαλαίων που εισρέει σε
εταιρείες venture capital είναι μηδαμινός. Περίπου 22 δισεκατομμύρια δολάρια
τοποθετήθηκαν σε νέες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις από εταιρείες venture capital το
2000, ενώ το αντίστοιχο ποσό στις Ηνωμένες Πολιτείες ανήλθε σε 92,3
δισεκατομμύρια δολάρια. Και παρά το γεγονός ότι η αγορά στις Ηνωμένες
Πολιτείες είναι περισσότερο ώριμη, εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ταχύτερους
ρυθμούς σε σχέση με την ευρωπαϊκή. Από το 1998 ο όγκος των κεφαλαίων που
αντλήθηκε από venture capital τριπλασιάστηκε, ενώ στην Ευρώπη διπλασιάστηκε.

Κατά τη διάρκεια του περασμένου χρόνου η Μπέντσμαρκ Κάπιταλ και η Άξελ
Πάρτνερς άνοιξαν γραφεία στο Λονδίνο. Εκεί είχαν προηγουμένως ανοίξει γραφεία
οι αμερικανικές εταιρείες venture capital Άτλας Βέντσουρ και Τέξας Πασίφικ
Γκρούπ. «Όλοι στη Σίλικον Βάλεϊ ήταν πολύ πλούσιοι, ικανοποιημένοι και
αργοκίνητοι», λέει ο Τζορτζ Κοέλο, που πριν από έναν χρόνο άνοιξε το γραφείο
της Μπέντσμαρκ στο Λονδίνο.

Αλλαγές

Πριν από δύο χρόνια, ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ επέκρινε το χαμηλό
επίπεδο επενδύσεων venture capital στη χώρα του και δημιούργησε το κατάλληλο
πλαίσιο για την ενίσχυσή τους. Από τότε η κυβέρνησή του μείωσε τους φόρους για
τις υπεραξίες κεφαλαίων, και έδωσε κίνητρα για τους διαχειριστές κεφαλαίων να
προχωρούν σε μεγαλύτερες επενδύσεις μέσω συμμετοχών σε νέες επιχειρήσεις. Στην
ηπειρωτική Ευρώπη η πρόοδος ήταν πιο αργή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κατά
καιρούς κάνει συστάσεις στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να χαμηλώσουν τα
εμπόδια που κλείνουν το δρόμο στις εταιρείες venture capital. Πολλές
ευρωπαϊκές επιχειρήσεις γνωρίζουν το πρόβλημα αλλά κινούνται με πολύ αργούς
ρυθμούς για την επίλυσή του.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης