Γιαούρτια, αυγά και ντομάτες ενα ντίον του «Μεγάλου Αδελφού»

![]() |
|
Από την «κλειδαρότρυπα»: Οι αντιδράσεις των παικτών καταγράφονται με |
Οι αντιδράσεις για τα τηλεπαιχνίδια «νέας εποχής» και τα ριάλιτι σόου
κορυφώνονται. Ο «Μεγάλος Αδελφός» και τα παρόμοια παιχνίδια που προβάλλονται
σε Ευρώπη και Αμερική ήταν μόνο η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Γιατί πριν
από τα γιαούρτια και τα χαλασμένα αυγά με τα οποία επιτέθηκαν ακτιβιστές στα
στούντιο της εκπομπής στη Γαλλία, είχαν προηγηθεί μάχες με… σοκολάτες στην
Αυστραλία, παρωδίες γνωστών σόου στο Διαδίκτυο, αλλά και πληθώρα κειμένων
διανοουμένων που οδήγησαν στην απαγόρευση ή τη λογοκρισία συγκεκριμένων
εκπομπών.
Οι εκατοντάδες άνθρωποι που εισέβαλαν στα στούντιο της γαλλικής τηλεοπτικής
εταιρείας Μ6, η οποία μεταδίδει το τύπου «Μεγάλος Αδελφός» «Loft Story», με
γιαούρτια, αυγά και ντομάτες δεν ήταν ούτε η πρώτη ούτε η μοναδική φωνή
αντίδρασης. Οι διανοούμενοι είχαν διαμαρτυρηθεί πριν απ΄ αυτούς, κάνοντας λόγο
για επιδειξιομανία των συμμετεχόντων, ενώ ο σκεπτικισμός που έδειξαν στην αρχή
τα γαλλικά κανάλια αντικαταστάθηκε από ενθουσιασμό, όταν οι πρώτες μετρήσεις
τηλεθέασης έδειξαν ότι οχτώ εκατομμύρια ανθρώποι παρακολουθούσαν το σόου.
Η διαμάχη και οι συζητήσεις για την «Trash TV» άναψαν για τα καλά στη Γαλλία,
με σύνθημα το οργουελικό «1984». Και παρά τις αιτήσεις να απαγορευθεί η
εκπομπή, το γαλλικό ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιο δεν έλαβε κανένα μέτρο, δήλωσε
όμως ότι θα παρακολουθεί στενά το θέμα.
Ο «Μεγάλος Αδελφός» και τα παρόμοια τηλεοπτικά σόου, όπως το «De Bus», to
«Survivor» και το «Expedition», έχουν κυριαρχήσει στην παγκόσμια τηλεοπτική
ψυχαγωγία. Όλα ξεκίνησαν με μια σειρά επεισοδίων του «Μεγάλου Αδελφού» που
προβλήθηκαν στην Ολλανδία, προκαλώντας ρεκόρ συμμετοχών και την απαρχή της
συζήτησης για την κυριαρχία μιας νέας τηλεοπτικής αντίληψης. Η λογική του
τηλεπαιχνιδιού είναι η εξής: μερικoί… εθελοντές, ξένοι μεταξύ τους, δέχονται
να κλειστούν σ΄ ένα σπίτι και να παρακολουθούνται από μια κάμερα 24 ώρες το
24ωρο. Οι παίκτες δεν έχουν καμία επαφή με την οικογένειά τους, με τηλεόραση,
εφημερίδες, ραδιόφωνο ή τηλέφωνο και στην εκπομπή προβάλλονται οι αντιδράσεις
τους, έναντι γενναίου χρηματικού επάθλου για τους ίδιους.
Η νέα τηλεοπτική φόρμουλα ξεκίνησε από την Ολλανδία όπου το τελευταίο
επεισόδιο παρακολούθησαν τέσσερα εκατομμύρια θεατές σε σύνολο 15 εκατομμυρίων
κατοίκων και γρήγορα άρχισε να ελκύει το ενδιαφέρον τηλεοπτικών καναλιών απ’
όλο τον κόσμο, αλλά και των τηλεκριτικών που αναρωτιούνταν γιατί τόσοι πολλοί
άνθρωποι το παρακολουθούν.
Η λογική του «Μεγάλου Αδελφού», ανεξάρτητα από τον τίτλο που αλλάζει από χώρα
σε χώρα («Survivor» στην Αυστραλία, «Loft Story» στη Γαλλία, «Expedition» στη
Σουηδία), είναι η ίδια. Δελεαστικά χρηματικά έπαθλα, έπιπλα, παίκτες και
κανόνες. Και κάτι που δεν αγοράζεται ούτε πουλιέται. Δόξα και δωρεάν προβολή.
Ακόμα και οι χαμένοι του ολλανδικού σόου είχαν καλή τύχη. Μπορεί να κέρδισαν
λιγότερα χρήματα, αλλά έγιναν διάσημοι. Η Μόνα, που έφυγε από το παιχνίδι στα
πρώτα στάδια, σήμερα έχει δική της εκπομπή στην ολλλανδική τηλεόραση και
μόνιμες στήλες σε περιοδικά. Άλλοι έγιναν δημόσια πρόσωπα, όπως η Σαμπίνα, που
έδωσε δεκάδες συνεντεύξεις σε εφημερίδες και περιοδικά για την εμπειρία της
από το παιχνίδι, απατώντας σε ερωτήσεις του τύπου «μήπως επηρέασε την ψυχική
σας υγεία;». Η Ολλανδή Σαμπίνα εμφανίστηκε σε όλα τα ριάλιτι σόου μέσα και έξω
από τη χώρα της, ενώ έκανε μια ακροβοπληρωμένη φωτογράφιση στο περιοδικό
“Playboy”.
Το παιχνίδι προβάλλεται στις ΗΠΑ, την Αυστραλία, την Αργεντινή, την Ολλανδία,
την Πολωνία, τη Σουηδία, τη Δανία, την Αγγλία, την Ισπανία, τη Νορβηγία, την
Πορτογαλία, τη Γερμανία, την Ελβετία, την Ιταλία, το Βέλγιο και τη Γαλλία,
μόνο που οι κανόνες έχουν δυσκολέψει σε σχέση με τον αρχικό Αδελφό της
Ολλανδίας, αφού οι άγνωστοι πρέπει να μείνουν στο ίδιο σπίτι για 90 ή 100
ημέρες.
Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο ρόδινα για το δημοφιλές τηλεπαιχνίδι. Εκτός
από τη Γαλλία, το σόου έχει φανατικούς εχθρούς και στην Αυστραλία. Οι νικητές
δεν κατάφεραν να γίνουν πρωτοσέλιδο στις τοπικές εφημερίδες, αλλά «θάφτηκαν»
μέσα στις υπόλοιπες ειδήσεις. Πριν από λίγο καιρό, κατά τη διάρκεια των
γυρισμάτων, προς έκπληξη του Αυστραλού παραγωγού Μαρκ Μπερνέτ, εργαζόμενοι
τοπικών ραδιοφωνικών σταθμών έκαναν… σαμποτάζ ρίχνοντας εκατοντάδες
σοκολατάκια στα πλατό.
Την ίδια ώρα, πόλεμος έχει ξεσπάσει στο Διαδίκτυο μεταξύ των φανατικών οπαδών
και των πολεμίων του παιχνιδιού που ανταγωνίζονται για το ποιος θα
δημιουργήσει τις περισσότερες σελίδες. Οι πρώτοι παρουσιάζουν στα sites τους
τα βιογραφικά των νικητών του παιχνιδιού που παρουσιάζονται ως ήρωες,
προσθέτοντας πικάντικες λεπτομέρειες για όσα διαδραματίστηκαν off camera.
Οι δεύτεροι σατιρίζουν το παιχνίδι με μηνύματα του τύπου «Ο Μεγάλος Αδελφός
βρωμάει»((Big Brother Sucks), ενώ υποδέχονται τους επισκέπτες της σελίδας ως
εξής: «Είσαι απόβρασμα της κοινωνίας! Αν δε σου αρέσει το τηλεπαιχνίδι τότε τι
σε νοιάζει τι απέγιναν οι 10 πάικτες; Λυπάμαι που στο λέω, αλλά η ζωή σου
είναι για κλάματα, γι΄ αυτό προσπαθείς να μάθεις τι γίνεται στις ζωές των
άλλων»…
Όσοι πολέμιοι διέθεταν μεγαλύτερη φαντασία και περισσότερο χιούμορ, σχεδίασαν
παιχνίδια-παρωδίες του «Μεγάλου Αδελφού» προσφέροντας ως πρώτο έπαθλο
τη…«Μεγάλη Μπανάνα» και ως δεύτερο… διάφορα φρούτα και λαχανικά.
Προσφέρουν μάλιστα την… αποκλειστική είδηση ότι τους πρόσεξαν οι παραγωγοί
του παιχνιδιού και σύντομα θα τους καλέσουν να συμμετάσχουν σε μια εκπομπή του
τηλεπαιχνιδιού…
Στην Αμερική οι έντονες φωνές διαμαρτυρίας για τα ριάλιτι σόου, αλλά και για
την επικινδυνότητα εκπομπών τύπου «Μεγάλου Αδελφού», έχουν ξεκινήσει από το
1993. Απόδειξη του γεγονότος ότι τα ριάλιτι σόου και η Trash TV έχουν
ενσωματωθεί στην αμερικανική κουλτούρα είναι το γεγονός ότι οι εκπομπές αυτές
έγιναν αντικείμενο εκτεταμένων ακαδημαϊκών ερευνών. Μια μελέτη με τον τίτλο
«Διασκεδάζοντας με τη δυστυχία των άλλων» αποδίδει σ΄ αυτό το σημείο τη μεγάλη
επιτυχία των ριάλιτι σόου, συγκρίνοντας μάλιστα τους τηλεθεατές με τους θεατές
των μονομαχιών της ρωμαϊκής εποχής, οι οποίοι διασκέδαζαν βλέποντας ανθρώπους
να παλεύουν και τελικά να τους τρώνε τα λιοντάρια.
Κινητοποίηση των φοιτητών στα ΜΜΕ
«Είμαστε αντίθετοι στα παγκοσμιοποιημένα σκουπίδια των ΜΜΕ που με τη μορφή
ριάλιτι σόου θέλουν να εισβάλουν ακόμα περισσότερο στη ζωή μας. Είναι
απαράδεκτο το γεγονός ότι οι καναλάρχες εκμεταλλεύονται την ανθρώπινη
αξιοπρέπεια για χάρη του κέρδους, προσβάλλοντας την ίδια στιγμή την κουλτούρα
και την αισθητική μας», αναφέρεται μεταξύ άλλων στο ομόφωνο ψήφισμα της
γενικής συνέλευσης των φοιτητών του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του
Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίοι στηρίζουν και συμμετέχουν στην κινητοποίηση
που θα γίνει στο υπουργείο Τύπου με αίτημα τη ματαίωση της μετάδοσης του
«Μεγάλου Αδελφού». Σήμερα, Σάββατο, σε σύσκεψη εργαζομένων στα ΜΜΕ θα
οριστικοποιηθεί η ημερομηνία της κινητοποίησης, αλλά και το πρόγραμμα επαφών
με προσωπικότητες, ώστε να στηρίξουν την κινητοποίηση.
Τα παλιόπαιδα του MTV
![]() |
Μία από τις εκπομπές που προκάλεσαν αίσθηση στα μίντια το 1993 ήταν το καρτούν
«Beavis and Butthead» που άρχισε να προβάλλεται από το MTV. Τα δύο
δεκαπεντάχρονα αγόρια, ντυμένα με σορτς και Τ-shirts, προκάλεσαν από την αρχή
της αντιδράσεις των κριτικών που αποκήρυξαν το καρτούν ως «ακόμα ένα υποπροϊόν
στην τηλεοπτική ιστορία».
Ο Beavis (επάνω) και ο Butthead (κάτω) πάνε στο σχολείο επειδή είναι της
μόδας, δουλεύουν στο χαμπουργκεράδικο της γειτονιάς επειδή είναι της μόδας και
περνούν τις περισσότερες ώρες τους στο εμπορικό κέντρο της περιοχής επειδή
είναι της μόδας. Η άγνοια για το τι συμβαίνει γύρω τους φθάνει τα όρια της
ηλιθιότητας, ενώ η αγαπημένη τους ασχολία είναι να σκοτώνουν ζώα, να σπάνε και
να καίνε ό,τι βρίσκουν μπροστά τους. Σχεδόν κανένα επεισόδιο δεν τελειώνει αν
ο Beavis και ο Butthead δεν γελάνε με τον πόνο ενός ανθρώπου ή ενός ζώου που
υποφέρει. Μετά τις αντιδράσεις έγιναν… διορθώσεις και περικοπές τις οποίες
άλλωστε δηλώνουν τα δύο αγόρια μέσα από τη σελίδα τους στο MTV: «Δείτε μερικά
από τα πρώτα επεισόδια. Πριν το κανάλι νευριάσει και δεν μας αφήνει να κάνουμε
τίποτα. Στην αρχή μπορούσαμε να σπάμε και να καίμε πράγματα, όπως, για
παράδειγμα, ζώα. Οι καλές ημέρες πέρασαν».















