Ευκαιρίες για επενδύσεις στην Τουρκία

Πρόεδρος Συμβουλίου Ελληνοτουρκικής Επιχειρηματικής Συνεργασίας

Το νέο οικονομικό περιβάλλον που τώρα διαμορφώνεται μετά και τις πρόσφατες
εξελίξεις στην οικονομία της Τουρκίας αποτελεί σίγουρα μία δυνάμει πρόκληση
για κάθε ενδιαφερόμενο επιχειρηματία ο οποίος μελετά τις επενδυτικές ευκαιρίες
που εμφανίζει σήμερα η γειτονική μας χώρα.

Η απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να προχωρήσει στην αποδέσμευση του εθνικού
της νομίσματος από το σύστημα συναλλαγματικών ισοτιμιών αποτέλεσε αναμφίβολα
την ορθότερη διέξοδο στο πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί, ενώ θα υπενθυμίσω ότι
σε ανάλογες κινήσεις έχουν προχωρήσει κατά καιρούς όλες σχεδόν οι χώρες, όταν
βεβαίως οι συνθήκες και οι αντίστοιχες εκτιμήσεις συνέκλιναν προς την άποψη
ότι μια τέτοια κίνηση θα αποδεικνυόταν ωφέλιμη για την οικονομία της χώρας.

Μέσα στο πλαίσιο αυτό, λοιπόν, οι νέες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στην
τουρκική οικονομία και επηρεάζουν άμεσα την ανάπτυξη των επιχειρηματικών
σχέσεων περικλείουν και περιλαμβάνουν αρκετά «υπέρ», αλλά και αρκετά «κατά»,
τα οποία πρέπει να αξιολογηθούν κατάλληλα, προκειμένου για μεν τα θετικά
σημεία να υπάρξει πλήρης αξιολόγηση, για δε τα αρνητικά πρόληψη εις τρόπον
ώστε αυτά να μην καταστούν τροχοπέδη στα σχέδια και τα προγράμματα που οι δύο
επιχειρηματικές κοινότητες από κοινού υλοποιούν τα τελευταία χρόνια. Στο
πλαίσιο αυτό, το πρώτο αντικρουόμενο σημείο συμφερόντων είναι το πεδίο των
διμερών εξαγωγών, όπου η διαφοροποίηση και η υποχώρηση της τουρκικής λίρας
ενισχύει, όπως είναι φυσικό, τις τουρκικές εξαγωγές προς την Ελλάδα, σε
αντίθεση με τις εξαγωγές ελληνικών προϊόντων στην αγορά της Τουρκίας, η οποία
καθίσταται περισσότερο δυσχερής.

Τι μπορεί να γίνει σ’ αυτή την περίπτωση;

Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές προτάσεις, καθεμία από τις οποίες μπορεί να
προσαρμοστεί στις επιμέρους ανάγκες των επιχειρήσεων.

Για παράδειγμα, σε ορισμένα είδη και υπηρεσίες, εφόσον υπάρχει η δυνατότητα
από πλευράς ελληνικών επιχειρήσεων, της αναπροσαρμογής των τιμών, εις τρόπον
ώστε η επιτυχής ­ κατά γενική ομολογία ­ προσπάθεια εισαγωγής ελληνικών
προϊόντων στην εγχώρια αγορά να μην ακυρωθεί, αλλά τουλάχιστον να διατηρήσει
τις θέσεις που σήμερα κατέχει.

Μια άλλη σημαντική δυνατότητα είναι αυτή της επένδυσης ελληνικών κεφαλαίων σε
τουρκικές επιχειρήσεις, είτε με τη μορφή «στρατηγικού επενδυτή» είτε με τη
δημιουργία κοινών επιχειρηματικών σχημάτων (joint ventures), τα οποία θα
στοχεύουν:

* Στη βελτίωση του παραγόμενου προϊόντος με την παροχή τεχνογνωσίας εκ μέρους
των ελληνικών επιχειρήσεων.

* Στην από κοινού προώθηση των προϊόντων μας σε περισσότερες αγορές ή νέες,
στις οποίες μεμονωμένα η μια ή η άλλη επιχείρηση δεν μπορούν ­ εκ των
πραγμάτων ­ να εισέλθουν, λόγω εγγενών δυσχερειών.

Τέτοια παραδείγματα αφορούν τόσο τις ευρωπαϊκές αγορές, στις οποίες το
κριτήριο της διασφάλισης της ποιότητας υπερέχει του κόστους ανά μονάδα
παραγόμενου προϊόντος, όσο και στις αγοράς της Κεντρικής Ασίας, αλλά και της
πρώην Αν. Ευρώπης, όπου οι τουρκικές επιχειρήσεις εμφανίζουν σημαντική
δυναμική και προοπτικές ανάπτυξης. Ένα άλλο πεδίο όπου εμφανίζει αντικρουόμενα
επιχειρηματικά συμφέροντα, είναι αυτό του τουρισμού, καθώς το κόστος παροχής
υπηρεσιών διαμορφώνεται κάτω από εντελώς διαφορετικά κριτήρια, όπως για
παράδειγμα η νέα ισοτιμία της τουρκικής λίρας προς το ευρώ και τα άλλα
νομίσματα, αλλά και η βελτίωση του κλίματος μεταξύ Ελλάδος – Τουρκίας όσον
αφορά το Αιγαίο και επηρεάζεται από τελείως διαφορετικές παραμέτρους από αυτές
που αφορούν τις επιχειρήσεις εντάσεως κεφαλαίου.

Και πάλι όμως στις συγκεκριμένες περιπτώσεις όπως είναι οι επιχειρήσεις
παροχής υπηρεσιών, μπορούν και πρέπει να αναπτυχθούν τα λεγόμενα «τουριστικά
πακέτα» διακοπών, τα οποία θα περιλαμβάνουν ταυτόχρονα διακοπές στην Ελλάδα
και την Τουρκία, σε τιμές πραγματικά ελκυστικές τόσο για τον Ευρωπαίο όσο και
τον Αμερικανό ταξιδιώτη.

Στο σημείο αυτό, όμως, θα πρέπει να υπάρξει η κατάλληλη συνεννόηση και
συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις ακτές του
Αιγαίου, ώστε η κοινή αυτή προσπάθεια να καταλήξει προς όφελος και των δύο
πλευρών και όχι μόνο προς όφελος των μεγάλων ταξιδιωτικών οργανισμών της
Ευρώπης, της Αμερικής, της Ιαπωνίας κ.λπ. Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις
κεφαλαίων, εκτίμηση της ελληνικής πλευράς αποτελεί το γεγονός ότι η
αναπροσαρμογή του τουρκικού νομίσματος καθιστά ευχερέστερη την εγκατάσταση
ελληνικών επιχειρήσεων στην Τουρκία. Το γεγονός αυτό η τουρκική επιχειρηματική
κοινότητα πρέπει να το δει με ιδιαίτερα θετικό βλέμμα, εκλαμβάνοντάς το ως
ευκαιρία συμμετοχής και διεύρυνσης των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων από
κοινού με τις ελληνικές ομοειδείς επιχειρήσεις, κυρίως κάτω από τη
μεσο-μακροπρόθεσμη προοπτική της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην
Ευρωπαϊκή Ένωση. Ενώ σε μεσο-βραχυπρόθεσμο πλαίσιο, μέσα από τη δημιουργία
κοινών επιχειρηματικών σχημάτων (joint ventures), υπάρχουν προς κοινή
αξιοποίηση τόσο τα προγράμματα που αφορούν την ανασυγκρότηση των Βαλκανίων
μέσω του Συμφώνου Σταθερότητας όσο και οι προοπτικές ανάπτυξης στην πρώην
Κεντρική Ανατολική Ευρώπη, αλλά και τις αγορές της Κεντρικής Ασίας.