Αλήθεια και φαντασία

Χένρι Κίσιγκερ. Ο Χίτσενς αναφέρει ότι «οι τρόποι είναι… μάλλον χυδαίοι»

Στον Κρίστοφερ Χίτσενς, ο Χένρι Κίσιγκερ δεν είναι αρεστός. Δεν του είναι
αρεστός πολιτικά, κάτι το οποίο παραδέχεται στο βιβλίο του «The Trial of Henry
Kissinger» («Η Δίκη του Χένρι Κίσιγκερ» που εκδίδεται από την εταιρεία Verso),
όπως επίσης και προσωπικά. Αυτό δεν το ομολογεί, όμως καθίσταται σαφές σε
πολλά σημεία. Ο κ. Χίτσενς αναφέρει ότι «οι τρόποι ­ του κ. Κίσιγκερ ­
είναι… μάλλον χυδαίοι» και ότι το «μόνο κατόρθωμά του είναι ότι κατάφερε
τους πάντες να τον αποκαλούν “Δόκτωρ”». Το να υπαινίσσεται ότι ο δρ Κίσιγκερ ­
πολυμαθής και προικισμένος με διοικητικές ικανότητες, που ως πρώην σύμβουλος
Εθνικής Ασφάλειας και υπουργός Εξωτερικών των Αμερικανών προέδρων, Ρίτσαρντ
Νίξον και Τζέραλντ Φορντ, υπήρξε ο αρχιτέκτονας της «χαλάρωσης» με τη
Σοβιετική Ένωση, της «αποδέσμευσης» από το Βιετνάμ και της επαναπροσέγγισης με
την Κίνα ­ είναι εγκληματίας πολέμου, δεν είναι εύκολο.

Στην αρχή του βιβλίου, ο κ. Χίτσενς υιοθετεί τον ρόλο νοομάντη. Καταφέρνει ως
διά μαγείας να σχηματίσει μια εικόνα του δρα Κίσιγκερ σε ένα δείπνο.

Στο πρώτο κεφάλαιο με τίτλο «Προοίμιο: το Μυστικό του ’68», ο κ. Χίτσενς
στρέφει μία από τις κύριες κατηγορίες του ενάντια στον δρα Κίσιγκερ. Με στόχο
να προάγει την καριέρα του, ο μελλοντικός σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας έπαιξε
ουσιαστικό ρόλο στις προσπάθειες του ρεπουμπλικανού υποψήφιου Ρίτσαρντ Νίξον
«να σαμποτάρει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις του Παρισιού για το Βιετνάμ»
πριν από τις εκλογές του 1968. Η υποτιθέμενη μέθοδος σαμποτάζ έφερε τον κ.
Νίξον να πείθει κατ’ ιδίαν τον πρόεδρο του Νοτίου Βιετνάμ Νγκουγιέν Βαν Τιέου
(ή όπως το θέτει ο κ. Χίτσενς «τους στρατιωτικούς ηγέτες του Νοτίου Βιετνάμ»)
να εγκαταλείψει τις συνομιλίες γιατί ο ίδιος, ο Νίξον, θα μπορούσε να πετύχει
μια καλύτερη συμφωνία από το Ανόι για τη Σαϊγκόν, σε σύγκριση με τον
Δημοκρατικό υποψήφιο Ούμπερτ Χάμφρεϊ. Σύμφωνα με τον κ. Χίτσενς, ο δρ Κίσιγκερ
ενήργησε ως πράκτορας στον κ. Νίξον σ’ αυτήν την προσπάθεια, γεγονός που
κατέληξε στο να παραταθεί ο πόλεμος τέσσερα χρόνια, με αποτέλεσμα να αυξηθούν
κατά χιλιάδες τα θύματα και στις δύο πλευρές.

Στο κεφάλαιο επτά, ο κ. Χίτσενς μάς εξηγεί γιατί πιστεύει ότι ο κ. Κίσιγκερ θα
πρέπει να θεωρηθεί υπεύθυνος για την «αιματηρή εισβολή στην Κύπρο». Εν
συντομία, κατά τον ίδιο, το επιχείρημα της κατηγορούσας αρχής στηρίζεται στο
εξής: από τη στιγμή που ο δρ Κίσιγκερ αντιπαθούσε τον αδέσμευτο πρόεδρο της
Κύπρου, τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, δεν έλαβε κανένα μέτρο για να εμποδίσει την
ακροδεξιά στρατιωτική χούντα της Ελλάδας («πελάτη των ΗΠΑ», όπως την
χαρακτηρίζει ο κ. Χίτσενς), να εξυφάνει το πραξικόπημα ενάντια στον Πρόεδρο
Μακάριο, τον Ιούλιο του 1974. Ως απόδειξη για τις προθέσεις τού κ. Κίσιγκερ, ο
κ. Χίτσενς επικαλείται την περιγραφή του για τον Πρόεδρο Μακάριο ως «άμεσο
αίτιο των περισσότερων εντάσεων της Κύπρου» από τα Χρόνια της Ανανέωσης (Years
of Renewal) ­ μέρος των απομνημονευμάτων του Κίσιγκερ.

Ο κ. Χίτσενς παραθέτει αυτό το απόσπασμα ως κίνητρο της αποδοχής τού
πραξικοπήματος από τον κ. Κίσιγκερ: Αν ο δρ Κίσιγκερ ένιωθε ότι ο Πρόεδρος
Μακάριος ήταν το «”άμεσο αίτιο” των εντάσεων», γράφει ο κ. Χίτσενς, «τότε η
μετακίνησή του από το προσκήνιο είναι αυταπόδεικτα η θεραπεία γι’ αυτούς».
Πολύ έξυπνο ­ αν εξαιρέσει κανείς το γεγονός ότι ο κ. Χίτσενς παραλείπει
βολικά τη συνέχεια της επίμαχης φράσης, η οποία εμπεριέχεται στο βιβλίο του
δρα Κίσιγκερ (σελ. 199): «… Μακάριος, το άμεσο αίτιο των περισσότερων
εντάσεων της Κύπρου, ήταν παράλληλα η μεγαλύτερη ελπίδα για μια μακροπρόθεσμη
ειρηνική λύση». Στις ταινίες του Χόλιγουντ αυτό ακριβώς είναι το σημείο κατά
το οποίο ο δικηγόρος αποθέτει τις σημειώσεις του και λέει: «Η υπεράσπιση,
είπε, ολοκλήρωσε».

Ο George Jonas είναι Καναδός δημοσιογράφος