Τηλεπικοινωνίες: Οι μέτοχοι θα κλείσουν τη μαύρη τρύπα

Από τη βρετανική Μπρίτις Τέλεκομ έως και τις τηλεπικοινωνιακές εταιρείες που
πέρασαν πρόσφατα το κατώφλι των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων, οι ευρωπαϊκές
επιχειρήσεις του κλάδου αντιμετωπίζουν μεγάλα προβλήματα. Ο λόγος; Οι μεγάλες
δαπάνες που πραγματοποίησαν για την χρηματοδότηση των φιλόδοξων σχεδίων τους
για δραστηριοποίηση στην τρίτη γενιά κινητής τηλεφωνίας. Και καθώς οι
παραδοσιακές μέθοδοι εξεύρεσης κεφαλαίων γίνονται όλο και πιο ακριβοί, οι
ελπίδες ορισμένων τηλεπικοινωνιακών εταιρειών για τη διάσωσή τους στηρίζονται
αποκλειστικά στην τσέπη των μετόχων τους.

Μεγάλες τηλεπικοινωνιακές εταιρείες, όπως η Μπρίτις Τέλεκομ, συνήθως δεν
προχωρούν στην έκδοση δικαιωμάτων μετοχών, όπως κάνουν σε γενικές γραμμές οι
νέες εταιρείες που δεν έχουν τη δυνατότητα να συνάψουν ομολογιακά δάνεια. Αυτή
τη χρονιά όμως οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες, μικρές και μεγάλες,
διαπιστώνουν ότι η έκδοση νέων μετοχών είναι ο μοναδικός τρόπος για να
αντλήσουν κεφάλαια και να εξυπηρετήσουν τα χρέη που έχουν συσσωρεύσει.

Το περασμένο φθινόπωρο η κατάσταση ήταν εντελώς διαφορετική. Τα πρώην κρατικά
μονοπώλια, όπως η βρετανική Μπρίτις Τέλεκομ, η ολλανδική Κέι Πι Εν και η
ισπανική Τελεφόνικα εξέδωσαν ομόλογα αξίας άνω των 25 δισεκατομμυρίων ευρώ
μετά την πραγματοποίηση των διαγωνισμών για τη χορήγηση αδειών κινητής
τηλεφωνίας τρίτης γενιάς στη Βρετανία και τη Γερμανία. Ωστόσο, τα ποσά που
απαιτήθηκαν για την εξασφάλιση των αδειών άφησαν τις εταιρείες που τις
απέκτησαν με τεράστια χρέη που ανάγκασε τους οργανισμούς αξιολόγησης
πιστοληπτικής ικανότητας να τις υποβαθμίσουν. Αυτό έκανε αδύνατη από την
πλευρά των τηλεπικοινωνιακών εταιρειών την έκδοση νέων ομολογιακών δανείων και
εκτόξευσε στα ύψη το κόστος για την εξυπηρέτηση των χρεών από τις προηγούμενες
εκδόσεις που είχαν πραγματοποιήσει.

Όξυνση του προβλήματος

Στα χρηματιστήρια έχουν αποθέσει τις ελπίδες τους για άντληση κεφαλαίων οι ευρωπαϊκές τηλεπικοινωνιακές εταιρείες (στιγμιότυπο από συνεδρίαση του Χρηματιστηρίου της Φρανκφούρτης)

Το πρόβλημα ενισχύει το γεγονός ότι σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα θα
ωριμάσει μέρος των χρεών τους. Σύμφωνα με την Ντόιτσε Μπανκ, περίπου 45
δισεκατομμύρια δολάρια χρέος που βαρύνει τις τηλεπικοινωνιακές εταιρείες
πρέπει να αποπληρωθεί φέτος. Το ποσό αυτό είναι διπλάσιο σε σχέση με το
αντίστοιχο περυσινό.

Αυτό απαιτεί επαναχρηματοδότηση και το βάθος και η ρευστότητα των ευρωπαϊκών
χρηματιστηριακών αγορών αποτελεί την καλύτερη λύση. «Αν επιθυμείς να αντλήσεις
δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, υπάρχουν μόνο δυο μέρη για να αναζητήσεις
χρήματα, οι αγορές μετοχών και οι αγορές ομολόγων», λέει κορυφαίο στέλεχος
μεγάλης αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας. «Οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες
έχουν εξαντλήσει τις αγορές επιχειρηματικών ομολόγων».

Οι τηλεπικοινωνιακοί γίγαντες ελπίζουν να τα αποφύγουν όλα αυτά μέσω της
άντλησης κεφαλαίων από την πώληση θυγατρικών τους εταιρειών και συμμετοχών
τους σε άλλες επιχειρήσεις. Ωστόσο, οι τιμές των μετοχών των τηλεπικοινωνιακών
εταιρειών στα χρηματιστήρια κατέρρευσαν πέρυσι καθώς οι επενδυτές
συνειδητοποίησαν ότι οι επενδύσεις και οι δαπάνες για την αγορά αδειών κινητής
τηλεφωνίας και το στήσιμο των σχετικών δικτύων ανέβασε σε εξωπραγματικά ύψη
την παραγωγική δυνατότητα των επιχειρήσεων του κλάδου.

Ο Μαρκ Τίνκερ, επικεφαλής του τμήματος έκδοσης ομολογιακών δανείων και
αυξήσεων μετοχικών κεφαλαίων επιχειρήσεων στη γερμανική επενδυτική τράπεζα
Κόμερτσμπανκ, τονίζει: «Είναι σαν να αγοράζεις ένα σπίτι με πιστωτική κάρτα
και στη συνέχεια να πουλάς το αυτοκίνητο της οικογένειας για να το
ξεπληρώσεις. Κάποιος σου προσφέρει 15.000 ευρώ για να το αγοράσει ενώ
γνωρίζεις πως η πραγματική του αξία είναι 35.000 ευρώ». Και προσθέτει: «Το να
χρωστάς 50.000 ευρώ δεν είναι κατ’ ανάγκην πρόβλημα. Αν η αγορά αναγνωρίζει
ότι το επενδυτικό σου σχέδιο είναι βιώσιμο θα είναι πρόθυμη να σε βοηθήσει να
αναδιοργανώσεις την επιχείρησή σου, αλλά θα απαιτήσει κάποια ανταμοιβή».

Ποια θα είναι η επόμενη επιχείρηση, μετά την βρετανική Μπρίτις Τέλεκομ, που θα
προχωρήσει σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με την έκδοση νέων μετοχών; Οι
αναλυτές υποστηρίζουν ότι θα είναι η Κέι Πι Εν της οποίας το χρέος ανέρχεται
σε 22 δισεκατομμύρια ευρώ ή η γαλλική Φρανς Τέλεκομ που αναγκάστηκε να μειώσει
την τιμή εισαγωγής των μετοχών της θυγατρικής της κινητής τηλεφωνίας ‘Οραντζ
στο γαλλικό χρηματιστήριο, τον περασμένο Φεβρουάριο. Άλλες εταιρείες, όπως η
γερμανική Ντόιτσε Τέλεκομ περιορίζονται στη δυνατότητα έκδοσης νέων μετοχών
λόγω της συμμετοχής που έχουν σε αυτές οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Τα εμπόδια

Ο όγκος των νέων μετοχών που μπορούν να απορροφήσουν οι επενδυτές είναι
περιορισμένος. Οι διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων τυπικά «αφιερώνουν» ένα
μέρος του χαρτοφυλακίου τους στον τηλεπικοινωνιακό κλάδο. «Η αγορά θα
ανταμείψει τις εταιρείες που μπαίνουν πρώτες στο χρηματιστήριο. Αν εξασφαλίσει
μια εταιρεία τα κεφάλαια βρίσκεται σε ισχυρή θέση. Οι εταιρείες που θα
καθυστερήσουν θα αντιμετωπίσουν προβλήματα στην άντληση κεφαλαίων», λέει ο
Μάικ Γουίλιαμς, αναλυτής του τηλεπικοινωνιακού κλάδου στη γερμανική τράπεζα
Ντόιτσε Μπανκ. Η ολλανδική εταιρεία τηλεπικοινωνιών Κέι Πι Εν έχει το
χαμηλότερο βαθμό πιστοληπτικής ικανότητας από όλες τις άλλες πρώην κρατικές
τηλεπικοινωνιακές εταιρείες. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι θα χρειαστεί να
εκδώσει δικαιώματα μετοχών της με τιμή κατά 60% χαμηλότερη από την τιμή της
μετοχής της.

Αυτό συμβαίνει με τις μεγάλες τηλεπικοινωνιακές επιχειρήσεις. Τι συμβαίνει με
τις μικρότερες; Και αυτές δαπάνησαν μεγάλα ποσά ποντάροντας στο όνειρο της
κινητής τηλεφωνίας τρίτης γενιάς. Πρόσφατα, η Ρεντστόουν Τέλεκομ, που εισήχθη
στο χρηματιστήριο του Λονδίνου το 1999, ανακοίνωσε ότι χρειάζεται νέα κεφάλαια
προκειμένου να ξεκινήσει την παροχή πολυκαναλικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών.
Ο κ. Γουίλιαμς υποστηρίζει ότι αυτές οι εταιρείες θα δυσκολευτούν πολύ φέτος
να αντλήσουν κεφάλαια από τα χρηματιστήρια. Και αυτό όχι επειδή θα προλάβουν
να αντλήσουν κεφάλαια μεγάλες εταιρείες, όπως η Μπρίτις Τέλεκομ. «Υπάρχει
μεγάλος βαθμός σκεπτικισμού σχετικά με το μέλλον αυτών των εταιρειών», λέει ο
ίδιος.

Προς το παρόν, οι μέτοχοι τόσο των μεγάλων όσο και των μικρών εταιρειών του
τηλεπικοινωνιακού κλάδου συμφωνούν σε κάτι: δεν μπορούν πλέον να προσδοκούν
τις μεγάλες αποδόσεις που περίμεναν όταν πέρυσι τοποθετούνταν στις
τηλεπικοινωνίες.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης