Η Σοφοκλέους χάνει κωδικούς και τα Παράγωγα κερδίζουν

Οι κωδικοί επενδυτών στο Χρηματιστήριο Παραγώγων Αθηνών δεν ξεπερνούσαν τους
113 τον Σεπτέμβριο του 1999, δηλαδή ένα μήνα μετά την έναρξή του. Μέχρι το
τέλος του 1999 οι νέοι κωδικοί στα παράγωγα δεν ήταν πάνω από 75 κάθε μήνα.
Αντίθετα, στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών οι ρυθμοί δημιουργίας νέων κωδικών
ήταν υψηλοί. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Αποθετηρίου, το 1999
δημιουργήθηκαν 1.103.669 νέοι κωδικοί, ενώ σε μηνιαία βάση (Σεπτέμβριος 1999)
ξεπέρασαν τους 145.000.

Στη συνέχεια, η παρατεταμένη πτώση στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών αλλά και η
ωρίμανση της αγοράς και της ιδέας ότι τα παράγωγα μπορούν να αποτελέσουν
χρήσιμο εργαλείο αντιστάθμισης κινδύνου, οδήγησαν, κυρίως τους Έλληνες
θεσμικούς επενδυτές, στο Χρηματιστήριο Παραγώγων. Ταυτόχρονα, όλο και
περισσότεροι γίνονταν οι ιδιώτες επενδυτές, που από την πρώτη στιγμή (και
μέχρι σήμερα) αποτελούν την «ατμομηχανή» και στα παράγωγα. Έτσι, οι συνολικοί
κωδικοί στα παράγωγα σήμερα ξεπερνούν τους 5.000, έναντι 113 που ήταν τον
Σεπτέμβριο του 1999. Σε όλο όμως αυτό το διάστημα έχουν φύγει από τη
Σοφοκλέους περίπου 18.000 επενδυτές, ενώ από το 1998 έχουν απενεργοποιηθεί
συνολικά 50.859 κωδικοί. Ο ρυθμός δημιουργίας νέων κωδικών στα παράγωγα είναι
εντυπωσιακός. Οι μηνιαίοι ρυθμοί μεταβολής φθάνουν μέχρι και 61,9%, ενώ στο
πρώτο τρίμηνο του 2001 αυξήθηκαν οι κωδικοί κατά 44%. Όπως εξηγούν στελέχη του
Χρηματιστηρίου Παραγώγων, το γεγονός αυτό οφείλεται κυρίως στη σταδιακή
ωριμότητα της αγοράς, στον κορεσμό της αγοράς αξιών και στην ενεργοποίηση των
θεσμικών στα παράγωγα. Το Χρηματιστήριο Παραγώγων, λένε, πέρασε την βρεφική
ηλικία και σήμερα βρίσκεται στην παιδική. Και αυτό, διότι έχει πολύ δρόμο να
διανύσει. Σύμφωνα με τα διεθνή στατιστικά στοιχεία, υπάρχει μια αναλογία
(αντιστοιχία) μεταξύ των κωδικών και του τζίρου στα παράγωγα και στις μετοχές.
Διότι, όπως εξηγούν οι ειδικοί, τα παράγωγα θεωρούνται πιο «ακριβά», πιο
«επικίνδυνα» και απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις.

Αναλογίες τζίρου και κωδικών

Έτσι, η αντιστοιχία στους κωδικούς διεθνώς είναι ένας προς 30. Αυτό πρακτικά
σημαίνει ότι ένας κωδικός στα παράγωγα αντιστοιχεί σε 30 κωδικούς στην αγορά
μετοχών. Δηλαδή, για τα ελληνικά δεδομένα, οι 5.000 κωδικοί στο Χρηματιστήριο
Παραγώγων αντιστοιχούν σε 150.000 κωδικούς επενδυτών στη Σοφοκλέους. Εκεί όμως
υπάρχουν περισσότεροι από 1,7 εκατ. κωδικοί. Βέβαια, σε ημερήσια βάση μπορεί
να κινούνται 50.000 – 300.000 κωδικοί.

Επίσης, αντιστοιχία υπάρχει μεταξύ τζίρου στα παράγωγα και στις αγορές
μετοχών. Η αναλογία όμως αυτή από αγορά σε αγορά κυμαίνεται μεταξύ 0,2 και
1,1. Δηλαδή, σε κάποιες αγορές ο τζίρος στα παράγωγα είναι το 20% των αξιών
και σε άλλες το 110% των μετοχών. Στην Ελλάδα, ο τζίρος στο Χρηματιστήριο
Παραγώγων βρίσκεται στο 40% του τζίρου της Σοφοκλέους. Δηλαδή, κυμαίνεται
κοντά στον μέσο όρο που παρατηρείται διεθνώς.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Χρηματιστηρίου κ. Παναγιώτη Αλεξάκη, η αύξηση των
συναλλαγών από ιδιώτες επενδυτές, η διεύρυνση του ποσοστού συμμετοχής των
ξένων θεσμικών, η δραστηριοποίηση νέων μελών και η αύξηση της ρευστότητας
είναι οι εξελίξεις που παρατηρούνται στο Χρηματιστήριο Παραγώγων Αθηνών κατά
το πρώτο τρίμηνο του 2001. Στο διάστημα αυτό παρατηρήθηκε αύξηση κατά 1.396
κωδικούς (ποσοστό 44%) και συγκεκριμένα από 3.181 κωδικούς σε 4.577, στις 31
Μαρτίου 2001. Ο μέσος μηνιαίος ρυθμός αύξησης των κωδικών παρουσίασε μικρή
μείωση σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο (αύξηση 13,01% έναντι 15,43% κατά το
τρίμηνο Οκτώβριος 2000 – Δεκέμβριος 2001). Σημειώνεται ότι ο μέσος ρυθμός
αύξησης των κωδικών πελατών είναι 465 πελάτες επιπλέον ανά μήνα, περίπου, κατά
το τελευταίο τρίμηνο. Ο αριθμός των κωδικών (ο οποίος σήμερα ανέρχεται σε
4.829 κωδικούς) αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά κατά το 2001 και να ξεπεράσει
κατά πολύ τους 5.000 κωδικούς στο τέλος του έτους.

Ενεργοί κωδικοί

Από το σύνολο των κωδικών εκτιμάται ότι περίπου το 43% αφορά ενεργούς
κωδικούς, ενώ οι κωδικοί από την επαρχία αποτελούν περίπου το 18% του συνόλου.
Από τους 4.577 κωδικούς (μέχρι τις 31.3.2001), οι 361 κωδικοί ανήκουν σε
θεσμικούς επενδυτές (325 Έλληνες – 36 ξένοι). Είναι εμφανές ότι στην αύξηση
του όγκου συναλλαγών κατά το πρώτο τρίμηνο του 2001 οι ξένοι θεσμικοί
σημείωσαν άνοδο βελτιώνοντας το ποσοστό συμμετοχής τους στον συνολικό όγκο
συναλλαγών ενώ οι Έλληνες θεσμικοί παρά την άνοδο σε απόλυτο αριθμό συμβολαίων
παρουσίασαν μικρότερο μερίδιο στην αγορά. Οι περισσότεροι ενεργοί θεσμικοί
επενδυτές είναι οι ΑΕΕΧ και οι ΕΠΕΥ, ενώ τα συμβόλαια που πραγματοποιούν είναι
κυρίως στα Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης (ΣΜΕ) στους δείκτες FTSE/ASE-20
και FTSE/ASE Mid 40. Οι ξένοι θεσμικοί πραγματοποιούν κυρίως συναλλαγές στο
ΣΜΕ στον δείκτη FTSE/ASE-20 και στο δεκαετές ομόλογο. Επίσης, η ρευστότητα
αυξήθηκε σημαντικά σε όλα τα προϊόντα κατά το πρώτο τρίμηνο του 2001.

Ο μέσος ημερήσιος όγκος συναλλαγών κατά το πρώτο τρίμηνο ανέρχεται σε περίπου
8.500 συμβόλαια, έναντι 7.000 συμβολαίων στα τέλη του 2000, ενώ ιδιαίτερη
αύξηση παρατηρείται και στον αριθμό των ανοικτών συμβολαίων ανά προϊόν. Όσον
αφορά τον όγκο συναλλαγών ανά τύπο επενδυτή, κατά το πρώτο τρίμηνο
παρατηρείται σημαντική αύξηση των συναλλαγών από ιδιώτες (39% έναντι 29% για
το έτος 2000), δείγμα βελτίωσης της ρευστότητας της αγοράς και σταδιακής
ωρίμανσης των προϊόντων.