Να αλλάξουν στρατηγική τα συνδικάτα

«Το συνδικαλιστικό κίνημα θα πρέπει να είναι αυτόνομο από την κυβέρνηση και
την εργοδοσία, θα πρέπει όμως να συνδεθεί και με άλλα κοινωνικά κινήματα, όπως
οι άνεργοι, οι οικολόγοι, οι μετανάστες, οι διανοούμενοι, προκειμένου να
εκσυγχρονισθεί και να φανεί αντάξιο των μεγάλων προκλήσεων που έχει μπροστά
του».

Την ανάγκη ανανέωσης του συνδικαλισμού τόνισε ο διάσημος Γάλλος κοινωνιολόγος
Πιερ Μπουρντιέ χθες, πρώτη μέρα της τριήμερης διάσκεψης για τη συγκρότηση ενός
Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Κινήματος, που πραγματοποιείται στο Γαλλικό Ινστιτούτο.
Διοργανωτές είναι ο διεθνής σύλλογος «Λόγοι Δράσης» (που έχει ιδρύσει ο Π.
Μπουρντιέ) με εκπρόσωπο τον Νίκο Παναγιωτόπουλο, η ΓΣΕΕ και «ΤΑ ΝΕΑ».

«Τα συνδικάτα θα πρέπει να ασκούν περισσότερη πολιτική», τόνισε ο διάσημος
φιλόσοφος στη διάρκεια συζήτησης στην οποία συμμετείχαν Έλληνες και Γάλλοι
συνδικαλιστές. Ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Χρήστος Πολυζωγόπουλος αναφέρθηκε στις
δυσκολίες που αντιμετωπίζει το ευρωπαϊκό εργατικό κίνημα και στις αδυναμίες
που πρέπει να ξεπεραστούν, καθώς στην Ευρώπη το 80-90% των εργαζομένων έχει
εξαρτημένη εργασία (το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα φθάνει το 54,5%).

«Οι πρόσφατες μεγάλες διαδηλώσεις εναντίον του ασφαλιστικού συστήματος που
πρότεινε η κυβέρνηση», είπε ο κ. Πολυζωγόπουλος, «έδειξαν τις ανεξάντλητες
πηγές απ’ όπου μπορεί ν’ αντλήσει δύναμη το συνδικαλιστικό κίνημα». «Το κίνημα
αυτό έχει αφυπνιστεί στην Ελλάδα όχι μόνο λόγω του Ασφαλιστικού», πρόσθεσε ο
Πιερ Μπουρντιέ, «αλλά και ως γενικότερη αντίδραση σε μια περίοδο όπου η
κυβέρνηση λέγεται σοσιαλιστική αλλά στην πράξη είναι αντισοσιαλιστική».

Για τις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται στην αγορά εργασίας μίλησε η
συνδικαλίστρια Ανίκ Κουπέ, αναφέροντας χαρακτηριστικά το γεγονός ότι η εταιρία
Danone απέλυσε πρόσφατα εκατοντάδες εργαζομένους επειδή τα κέρδη των μετόχων
ήταν κάτω του 10% και όχι στο 15% που τους είχε υποσχεθεί η διοίκηση. «Δηλαδή,
πλέον μια απόλυτα βιώσιμη επιχείρηση προχωρεί σε απολύσεις για λόγους που δεν
είχαμε ξαναδεί», τόνισε η εκπρόσωπος του συνδικαλιστικού σωματείου SUD,
προσθέτοντας ότι «υπάρχει ανάγκη για διαμόρφωση νέων στρατηγικών του
συνδικαλιστικού κινήματος σε εθνικό αλλά και πανευρωπαϊκό επίπεδο».

Μ’ αυτή την προσέγγιση συμφώνησε και ο Πιερ Μπουρντιέ, ο οποίος μάλιστα
πρότεινε να αλλάξει όχι μόνο το περιεχόμενο των διεκδικήσεων αλλά και ο τρόπος
έκφρασης. «Τα συνδικάτα υποτιμούν την άνοδο του εκπαιδευτικού επιπέδου»,
παρατήρησε. «Αυτές οι γενικότητες και χαζομάρες τύπου “όλοι ενωμένοι” κ.λπ.
δεν περνούν πλέον. Χρειαζόμαστε επιχειρήματα και όχι απλώς να κάνουμε επίθεση
στον αντίπαλο. Ο κόσμος της εργασίας έχει αλλάξει και γι’ αυτό θα πρέπει να
αλλάξει και η γλώσσα του».

Στις αλλαγές που έχουν επέλθει στον χώρο της εργασίας αναφέρθηκε και ο Γιάννης
Κουζής, από το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι
σήμερα το 40% του οικονομικώς ενεργού πληθυσμού υποαπασχολείται ή είναι
άνεργο, ενώ σε άλλες χώρες της Ευρώπης το ποσοστό των χαμηλόμισθων αυξάνεται
συνεχώς ­ στη Γαλλία έχει διπλασιασθεί ενώ στη Βρετανία τα τελευταία 20 χρόνια
το ποσοστό εκείνων που ο μισθός τους δεν ξεπερνά το 40% του βασικού μισθού
έχει επταπλασιασθεί.

«Ακριβώς λόγω όλων αυτών των προβλημάτων», κατέληξε ο Πιερ Μπουρντιέ, «οι
συνδικαλιστές θα πρέπει να αλλάξουν και οι ίδιοι και να μη φοβούνται τη ρήξη
με τα κόμματα. Το συνδικαλιστικό κίνημα θα πρέπει να είναι ικανό να αντιταχθεί
στις πολυεθνικές αλλά και στους διεθνείς οργανισμούς. Σήμερα πια ­ δυστυχώς ­
μπορούμε να μιλάμε με πεποίθηση για όλα αυτά επειδή η κρίση είναι ορατή.

Πριν από μερικά χρόνια όταν λέγαμε ότι οι πολυεθνικές παίρνουν την εξουσία και
οι εθνικές κυβερνήσεις υποχωρούν απέναντί τους, μας περνούσαν για τρελούς.
Τώρα κανείς δεν γελά. Διαβάζοντας εφημερίδες, βλέπω να επιβεβαιώνονται
καθημερινά οι μεγαλύτεροι φόβοι μου. Και το χειρότερο δεν το έχουμε δει ακόμα.
Γι’ αυτό ακριβώς, ένα ισχυρό συνδικαλιστικό κίνημα δεν είναι πια ουτοπία αλλά
ρεαλιστικός στόχος».

Το πρόγραμμα

Με δύο συζητήσεις στρογγύλης τραπέζης συνεχίζεται σήμερα για δεύτερη μέρα, στο
Γαλλικό Ινστιτούτο, η Διάσκεψη της Αθήνας. Στις 10 το πρωί ο Πιερ Μπουρντιέ θα
συζητήσει με Έλληνες και Γάλλους εκπροσώπους κοινωνικών κινημάτων «τον κοινό
στόχο της υπεράσπισης όλων των “λησμονημένων” της νεοφιλελεύθερης πολιτικής»
και τη συσπείρωση των κοινωνικών κινημάτων. Στις 7 το απόγευμα θα
πραγματοποιηθεί ανοιχτή συζήτηση με το θέμα της Διάσκεψης: «Για ένα Ευρωπαϊκό
Κοινωνικό Κίνημα». Η διάσκεψη ολοκληρώνεται αύριο με δύο συζητήσεις. Την πρώτη
στις 10 το πρωί, με θέμα «Δημοσιογραφία και Πολιτική», όπου εκτός από τον Πιερ
Μπουρντιέ θα πάρουν μέρος γνωστοί δημοσιογράφοι, και τη δεύτερη στις 7 το
απόγευμα, με θέμα «Η Κουλτούρα σε κίνδυνο», με τη συμμετοχή καλλιτεχνών και διανοουμένων.