Εναρμόνιση φόρων σε ποτά, τσιγάρα, ενέργεια

Νέο βήμα στην προσπάθεια προσέγγισης των φορολογικών καθεστώτων των
κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης πραγματοποιείται σήμερα στο Μάλμο της
Σουηδίας, όπου οι υπουργοί Οικονομίας των «15» συζητούν το κοινό μέλλον της
φορολογικής πολιτικής τους και αποφασίζουν για κοινές προτεραιότητες στον
συγκεκριμένο τομέα.

Σημαντικό στοιχείο στη σημερινή συζήτηση είναι η επαναφορά της πρότασης για τη
φορολόγηση της ενέργειας καθώς και για εναρμόνιση ­ σε υψηλά επίπεδα ­ της
φορολογίας των τσιγάρων. Δύο προτάσεις οι οποίες αναμένεται να επιφέρουν
σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των τσιγάρων αλλά και να επιβαρύνουν τη
βιομηχανική παραγωγή.

Συγκεκριμένα, η σουηδική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θέτει θέμα προσέγγισης
των κανόνων που εφαρμόζουν τα κράτη-μέλη στον χώρο της φορολόγησης της
ενέργειας και υποστηρίζει ότι ως πρώτο βήμα στην κατεύθυνση αυτή θα έπρεπε να
επιδιωχθεί η καθιέρωση κοινής δομής της φορολόγησης της ενέργειας.

Από εκεί και πέρα πρέπει να συζητηθούν ελάχιστα κοινά επίπεδα φορολόγησης των
ενεργειακών προϊόντων. Εξάλλου, ήδη έχει επανέλθει στο τραπέζι η συζήτηση της
σχετικής πρότασης Οδηγίας.

Σε ό,τι αφορά τα τσιγάρα η Επιτροπή υιοθέτησε πρόσφατα πρόταση για τη
φορολόγησή τους, η οποία θα οδηγούσε σε σημαντική αύξηση της τιμής τους στην
Ελλάδα, της τάξεως του 40%. Κατά τη σουηδική προεδρία, η πρόταση της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα ενισχύσει τη σύγκλιση μεταξύ των φορολογικών επιπέδων
των κρατών-μελών και θα περιορίσει την απάτη και το λαθρεμπόριο.

Μάλιστα η σουηδική προεδρία αναδεικνύει το θέμα της υγείας, που εξυπηρετεί η
αυξημένη φορολόγηση των τσιγάρων, στον βαθμό που θα οδηγήσει σε μείωση της
κατανάλωσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας δεν βλέπει αρνητικά
αυτή την προοπτική, παρά τις παραδοσιακές ελληνικές επιφυλάξεις στα μέτρα κατά
του καπνίσματος με το επιχείρημα της προστασίας των καπνοπαραγωγών.

Όπως επισημαίνουν τεχνοκράτες του οικονομικού επιτελείου, το επιχείρημα αυτό
έχει πλέον αποδυναμωθεί, αφού τα καπνά δεν είναι ελληνικά, ενώ επιπλέον το
επιχείρημα της υγείας είναι ισχυρό. Άλλωστε, η αναμενόμενη αύξηση των
φορολογικών εσόδων κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητη είναι, ιδίως σε αυτή τη
δύσκολη περίοδο όπου αναζητούνται επιπλέον έσοδα.

Οι ίδιοι τεχνοκράτες υποστηρίζουν ότι πρέπει να εξαιρεθούν τα τσιγάρα από τον
τιμάριθμο, έτσι ώστε η αύξηση της τιμής τους να μην αυξήσει τον πληθωρισμό.

Είναι αδιανόητο, λένε, να υπολογίζεται το πακέτο των τσιγάρων ως βασικό
στοιχείο του κόστους ζωής του Έλληνα.

Κοινές κατευθύνσεις

Οι κοινές κατευθύνσεις που συζητούνται σήμερα περιλαμβάνουν επίσης τα εξής
στοιχεία:

1. Προσέγγιση της φορολόγησης των αλκοολούχων ποτών.

2. Απομάκρυνση των φορολογικών εμποδίων στη διασυνοριακή οικονομική
δραστηριότητα των επιχειρήσεων. Μια σχετική μελέτη για τη φορολόγηση των
επιχειρήσεων θα υποβληθεί σύντομα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

3. Ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών για τη
βελτίωση του ελέγχου και τη διασφάλιση ότι επιβάλλονται οι σωστοί φόροι στους
πολίτες. Αυτό προϋποθέτει ανταλλαγή πληροφοριών, αμοιβαία βοήθεια στη
διεκδίκηση φόρων, καθώς και άλλες μορφές συνεργασίας στον πόλεμο κατά του
επιβλαβούς φορολογικού ανταγωνισμού και της φοροδιαφυγής. Σχετική πρόταση
Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη συνεργασία στον τομέα του ΦΠΑ θα
υποβληθεί σύντομα.

4. Συνεννόηση μεταξύ των κρατών-μελών όταν υιοθετούν φορολογικούς
νόμους, έτσι ώστε να αποφεύγουν τη δημιουργία εμποδίων ή στρεβλώσεων στην
εσωτερική αγορά. Επίσης τα εθνικά φορολογικά συστήματα πρέπει να γίνουν πιο
διαφανή και πιο απλά. Όπως επισημαίνεται, παράλληλα με την ανάγκη των
κρατών-μελών να αυξάνουν τα φορολογικά τους έσοδα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα
για την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

5. Επέκταση του πεδίου εφαρμογής του κώδικα δεοντολογίας που
εφαρμόζεται σήμερα στις επιχειρήσεις, έτσι ώστε να καλύπτει και ενδεχόμενες
ειδικές φορολογικές ρυθμίσεις για υπαλλήλους. Υπενθυμίζεται ότι ο κώδικας
υιοθετήθηκε ακριβώς για να αποφευχθεί ο αθέμιτος φορολογικός ανταγωνισμός.

Η προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτείνει στα κράτη-μέλη να συμφωνήσουν στη
δημιουργία ενός μόνιμου οργάνου, μιας υψηλού επιπέδου ομάδας στον τομέα της
φορολογίας η οποία:

­ Θα συντονίζει τις επιμέρους ομάδες εργασίας που ήδη λειτουργούν, όπως την
ομάδα για το φορολογικό πακέτο.

­ Θα συνεισφέρει στην επίλυση επειγόντων προβλημάτων, που απαιτούν συζητήσεις
υψηλού επιπέδου, όπως ήταν για παράδειγμα η πρόσφατη συζήτηση για τη
φορολόγηση των ομολόγων.

­ Θα αποτελεί ένα φόρουμ, όπου τα κράτη-μέλη θα μπορούν να θέτουν θέματα
γενικού ενδιαφέροντος που έχουν ανακύψει σε εθνικό επίπεδο.

Η ομάδα αυτή, σύμφωνα με την πρόταση, θα αποτελείται από δύο εκπροσώπους από
κάθε κράτος-μέλος και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η προσέγγιση των φορολογικών καθεστώτων μεταξύ των κρατών-μελών εξακολουθεί
βεβαίως να απέχει από την εναρμόνιση, ιδίως στην άμεση φορολογία.

Είναι επίσης γεγονός ότι ολοένα και περισσότερα βήματα γίνονται σε κοινή
κατεύθυνση. Πολύ σύντομα, όπως προκύπτει από τις ανωτέρω γενικές κατευθύνσεις,
τα κράτη-μέλη θα παίρνουν την έγκριση των εταίρων τους πριν προχωρήσουν σε
φορολογικές μεταρρυθμίσεις. Κι αυτό είναι ήδη σημαντικό βήμα, έστω κι αν δεν
σημαίνει υιοθέτηση κοινών φορολογικών συντελεστών.

Τα άμεσα σχέδια

Στα άμεσα κοινά σχέδια της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της φορολογίας
περιλαμβάνονται:

1. Η υιοθέτηση Οδηγίας για την επιβολή ΦΠΑ στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

2. Η υιοθέτηση Οδηγίας για τη χρήση ηλεκτρονικών εμβασμάτων για λόγους
ΦΠΑ.

Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Στοκχόλμης τον
περασμένο μήνα, οι Οδηγίες αυτές θα υιοθετηθούν έως το τέλος του 2001. Εξάλλου
έως το τέλος του 2002 θα πρέπει να υιοθετηθούν και μια σειρά από άλλες
προτάσεις που απαρτίζουν το λεγόμενο φορολογικό πακέτο.

Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η σουηδική προεδρία, είναι σαφές ότι
απαιτείται πλέον μία κοινή φορολογική στρατηγική των κρατών-μελών καθώς και
συμφωνία σε προτάσεις για συγκεκριμένα θέματα, όπως η φορολόγηση των τσιγάρων
και της ενέργειας.