Δεν κόβονται άδειες κρατουμένων

Από τον Βαγγέλη Ρωχάμη στον μεγαλέμπορο ναρκωτικών Αντέμ Χουσεΐνογλου και
τώρα στον αρχηγό της «εταιρείας δολοφόνων» Χρήστο Παπαδόπουλο: Όσο πιο
τρανταχτό είναι στον κόσμο των φυλακών το όνομα του δραπέτη, του καταδίκου με
άδεια χωρίς… επιστροφή, τόσο περισσότερο κλονίζεται ο θεσμός της χορήγησης
αδειών σε κρατουμένους. Αλλά, τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι ο θεσμός
έχει εξαιρετική επιτυχία…

Ο Χρήστος Παπαδόπουλος σε φωτογραφία από την περίοδο που δικαζόταν ως αρχηγός της «εταιρείας δολοφόνων»

Και αυτά τα στοιχεία οδηγούν το υπουργείο Δικαιοσύνης να ξεκαθαρίσει ότι
«καμία αλλαγή δεν θα υπάρξει στο θέμα χορήγησης αδειών», ανεξάρτητα από τις
ευθύνες που μπορεί να συνοδεύουν την υπόθεση του Χρ. Παπαδόπουλου. Από το 1991
που άρχισε να εφαρμόζεται και στη χώρα μας ο θεσμός των αδειών, οι «διαρροές»
ήταν αριθμητικά αμελητέες. Και από το 1999 που αναμορφώθηκε ο σωφρονιστικός
κώδικας, τα επίσημα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι το 98% των κρατουμένων
που παίρνουν άδεια επιστρέφουν στην ώρα τους, χωρίς προβλήματα για τις
φυλακές, το 1% παραβιάζει τους όρους της άδειας και επιστρέφει με καθυστέρηση
(δικαιολογημένη ή όχι) ή συλλαμβάνεται και μόλις το 1% διαφεύγει και
αναζητείται πλέον από τις διωκτικές αρχές.

Κατά τον υπουργό Δικαιοσύνης κ. Μιχ. Σταθόπουλο, «το θεσμικό πλαίσιο δεν θα
αλλάξει γιατί εξυπηρετεί βασικούς στόχους της σωφρονιστικής πολιτικής». Ο
καθηγητής Εγκληματολογίας και πρόεδρος του Κεντρικού Επιστημονικού Συμβουλίου
Φυλακών (ΚΕΣΦ) κ. Γιάννης Πανούσης υπογραμμίζει ότι «ο θεσμός των αδειών
αποτελεί τη βάση για την επανένταξη των κρατουμένων». «Αν θέλουμε να αλλάξουμε
το σύστημα ­ προσθέτει ­ είναι ένα άλλο ζήτημα. Αλλά τότε θα πρέπει να είμαστε
έτοιμοι για άλλου τύπου φυλακές. Αυτή η συζήτηση, όμως, δεν μπορεί να ανοίξει
επειδή ήταν «γνωστό όνομα» ένας κρατούμενος που παραβίασε τους όρους της
άδειας…».

Για τη χρησιμότητα του θεσμού, επιτελικά στελέχη του υπουργείου Δικαιοσύνης
δίνουν και μία άλλη διάσταση: «Εάν δεν υπήρχαν οι άδειες θα είχαν «καεί» οι
φυλακές…». Και για του λόγου το αληθές υπενθύμιζαν ότι βασικό αίτημα των
κρατουμένων στις μεγάλες εξεγέρσεις του 1995 στις φυλακές Κορυδαλλού ήταν να
μην απορρίπτονται από τη διεύθυνση των φυλακών χωρίς λόγο και αφορμή οι
αιτήσεις για τις άδειες.

Η χορήγηση αδειών σε κρατουμένους δεν είναι ελληνική ανακάλυψη. Ο θεσμός
ξεκίνησε από τις ΗΠΑ, προβλέπεται από τον Κανονισμό του ΟΗΕ (1957) για τη
μεταχείριση των κρατουμένων και από τις συμβάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης,
ενώ σήμερα εφαρμόζεται σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και στις
περισσότερες το θεσμικό πλαίσιο είναι αντίστοιχο με αυτό που ισχύει στη χώρα
μας.

Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο 2776/99, οι άδειες χορηγούνται από το Τριμελές
Συμβούλιο Διοίκησης της φυλακής, στο οποίο προεδρεύει εισαγγελικός λειτουργός
και συμμετέχουν ως μέλη ο διευθυντής του σωφρονιστικού καταστήματος και ο
αρμόδιος κοινωνικός λειτουργός ή εγκληματολόγος.

Για τη χορήγηση της άδειας θα πρέπει ο κρατούμενος:

­ Να έχει εκτίσει τουλάχιστον το 1/5 της ποινής ή τουλάχιστον 8 χρόνια εάν
είναι καταδικασμένος σε ισόβια.

­ Να μη διώκεται ή είναι υπόδικος για άλλο αδίκημα.

­ Να μην κρίνεται ύποπτος για διάπραξη άλλων εγκλημάτων στη διάρκεια της
άδειας. Γι’ αυτόν τον όρο, που τελεί υπό την κρίση των μελών του συμβουλίου,
λαμβάνονται υπόψη η προσωπικότητα του κρατουμένου, η συμπεριφορά του στις
φυλακές και η διάθεση επανένταξης που έχει επιδείξει.

Ένας κρατούμενος μπορεί να λάβει τακτική (πενθήμερη ή οκταήμερη) άδεια,
έκτακτη (λόγω οικογενειακών προβλημάτων κ.λπ.) ή εκπαιδευτική (εάν είναι
μαθητής ή φοιτητής). Νέα άδεια μπορεί να ζητήσει αφού έχουν περάσει δύο μήνες
από την προηγούμενη, ενώ σε καμία περίπτωση οι συνολικές μέρες αδείας δεν
μπορούν να υπερβούν τις 40 ετησίως. Όποιος παραβιάζει τους όρους της άδειας,
εκτός από πειθαρχικές ή και ποινικές ευθύνες, δεν θα μπορεί να λάβει νέα άδεια
τουλάχιστον για ένα χρόνο.