Ποιος θα πάρει την πρεσβεία;

Διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν το σενάριο παράτασης της θητείας του κ. Μπερνς «μάλλον απίθανο» ­ αν και τίποτε δεν μπορεί να αποκλείεται εκ προοιμίου. Από τους διπλωμάτες καριέρας, γνώστης των ελληνικών πραγμάτων, αφού έχει υπηρετήσει κατ’ επανάληψιν στη χώρα μας, αλλά και του Κυπριακού, είναι ο Τομ Μίλερ, που υπηρετεί στη Βοσνία

Ο κ. George Argyros είναι επιχειρηματίας από την Καλιφόρνια. Το 2000 ηγήθηκε
μιας εκστρατείας που απέφερε 30 εκατ. δολάρια στο προεκλογικό ταμείο του
Τζορτζ Μπους. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Los Angeles Times» ο κ.
Argyros ενδέχεται να είναι υποψήφιος για «μια απροσδιόριστη προς το παρόν»
πρεσβεία των ΗΠΑ στο εξωτερικό. Η εφημερίδα επικαλείται δύο επιφανείς πολίτες
της περιοχής Orange Country, όπου κατοικεί ο κ. Argyros, οι οποίοι
παραδέχθηκαν ότι πρόσφατα επικοινώνησε μαζί τους το Στέιτ Ντιπάρτμεντ,
αναζητώντας πληροφορίες για το παρελθόν του κ. Argyros. Πρόκειται για το
λεγόμενο «background check», που, όπως υπενθυμίζει το δημοσίευμα της
εφημερίδας, προηγείται πριν ο Λευκός Οίκος διορίσει έναν Αμερικανό πολίτη σε
πρεσβευτικό πόστο.

Αν το δημοσίευμα παρουσιάζει κάποιο ενδιαφέρον, είναι γιατί παραμένει προς το
παρόν άγνωστο ποιος θα είναι ο διάδοχος του απερχόμενου Αμερικανού πρέσβη
Νίκολας Μπερνς. Σύμφωνα, πάντως, με τις φήμες που κυκλοφορούν στην Ουάσιγκτον,
ο κ. Argyros προορίζεται για την Ισπανία. Ο μήνας Μάρτιος συνιστά συνήθως το
χρονικό όριο για πολιτικούς διορισμούς Αμερικανών πρεσβευτών. Ακολουθούν οι
μεταθέσεις διπλωματών καριέρας σε πρεσβείες που δεν ανατίθενται σε ιδιώτες.
Μία από αυτές είναι, παραδείγματος χάριν, η θέση του Αμερικανού πρέσβη στο
ΝΑΤΟ, για την οποία λέγεται ότι ενδιαφέρεται ο κ. Μπερνς. Το ίδιο ισχύει και
για τις αμερικανικές πρεσβείες στην Αίγυπτο και το Ισραήλ, για τις οποίες έχει
επίσης εκφράσει ενδιαφέρον ο κ. Μπερνς ­ σύμφωνα τουλάχιστον με Έλληνες
συνομιλητές του. Ποιος θα τον διαδεχθεί όμως στην Αθήνα; Διπλωματικές πηγές
χαρακτηρίζουν το σενάριο παράτασης της θητείας του κ. Μπερνς «μάλλον απίθανο»
­ αν και τίποτε δεν μπορεί να αποκλείεται εκ προοιμίου. Από τους διπλωμάτες
καριέρας, γνώστης των ελληνικών πραγμάτων, αφού έχει υπηρετήσει κατ’
επανάληψιν στη χώρα μας, αλλά και του Κυπριακού, είναι ο Τομ Μίλερ, που
υπηρετεί στη Βοσνία. Ο κ. Μίλερ αναφέρεται συχνά ως ενδιαφερόμενος για την
πρεσβεία της Αθήνας, παραμένει όμως άγνωστο αν η επιθυμία του θα ευοδωθεί.
Ακόμη περισσότερο: η αλλαγή φρουράς στην αμερικανική διπλωματία περιπλέκει τα
πράγματα. Τα τελευταία χρόνια ο κ. Μίλερ εθεωρείτο προσκείμενος στον Ρίτσαρντ
Χόλμπρουκ. Όμως ο τελευταίος είχε ταυτισθεί με τις κυβερνήσεις των
Δημοκρατικών της περιόδου 1992-2000 και προσφάτως «κάρφωσε» την αδράνεια των
ΗΠΑ στα Βαλκάνια, με αφορμή την κρίση στην ΠΓΔΜ, σε άρθρο του στους «New York
Times». Δεν είναι βέβαιο αν η επικριτική στάση του Χόλμπρουκ προς την
εξωτερική πολιτική της προεδρίας Μπους ωφελεί την «υποψηφιότητα» Μίλερ.

Πώς τα βλέπει όλα αυτά η Αθήνα; Καλά ενημερωμένες πηγές μιλούν για «δυσθυμία»
εν όψει του διορισμού ενός πλούσιου Ελληνοαμερικανού στην αμερικανική πρεσβεία
­ το οποίο όμως δεν είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει τις επιλογές του Λευκού
Οίκου. Η Αθήνα θα προτιμούσε έναν έμπειρο διπλωμάτη καριέρας, ει δυνατόν με
γνώση της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια. Και πάλι όμως
αυτό δεν σημαίνει ότι η επιθυμία της θα πραγματοποιηθεί. Πάντως, πολιτικοί
παρατηρητές επισημαίνουν ότι προαπαιτούμενο για επιτυχημένη θητεία στην Αθήνα
δεν είναι τόσο η εξοικείωση με την περιοχή, όσο το να είναι ο πρέσβης
«πρωτοκλασάτος διπλωμάτης» και επικαλούνται τις περιπτώσεις των κ.κ. Τόμας
Νάιλς και Μπερνς. Υπό αυτή την έννοια, ίσως θα ήταν επιτυχημένος ο διορισμός
ενός υψηλών προδιαγραφών στελέχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που να μην έχει
εμπλοκή με τα ελληνικά πράγματα. Ένας «νεοφερμένος» διπλωμάτης δεν θα έχει
«βαλίτσες από το παρελθόν», ή προκαταλήψεις ούτε θα αισθανθεί υποχρεωμένος να
τηρήσει ισορροπίες με την ελληνοαμερικανική κοινότητα ή άλλους ενδιαφερόμενους
παράγοντες.

Στο μεταξύ, οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις εισέρχονται σε μια λεπτή και
ενδιαφέρουσα φάση. Η τηλεφωνική «χημεία» των κ.κ. Σημίτη και Μπους αναφέρεται
καλή. Η Αθήνα θα ήθελε της επίσκεψης του Πρωθυπουργού στην Ουάσιγκτον να
προηγηθούν υπουργικές επισκέψεις με ουσία, ούτως ώστε η εκ του σύνεγγυς επαφή
του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Αμερικανό Πρόεδρο να είναι ουσιαστική ­ «και
όχι απλή χειραψία». Στις επισκέψεις Ελλήνων υπουργών στις ΗΠΑ τους επόμενους
μήνες έχει συμβάλει και ο κ. Μπερνς. Λέγεται μάλιστα ότι «το κύκνειο άσμα του,
πριν φύγει από την Αθήνα, θα είναι η διασφάλιση όρων καλής επικοινωνίας μεταξύ
Ελλάδας και ΗΠΑ». Κανάλι επαφής έχει αποκτήσει και ο υπουργός Εξωτερικών κ. Γ.
Α. Παπανδρέου με τον Αμερικανό ομόλογό του κ. Κόλιν Πάουελ. Ο πρώην στρατηγός
εντυπωσίασε την ελληνική πλευρά, κατά την πρώτη συνάντησή του με τον κ.
Παπανδρέου στις Βρυξέλλες, με την ηπιότητά του και κυρίως με τη φράση του
«είμαι εδώ για να ακούσω». Το μετριοπαθές στυλ Πάουελ έχει εκδηλωθεί και στο
μέτωπο της τρομοκρατίας. Το θέμα παραμένει ψηλά στην ατζέντα των συναντήσεων,
ωστόσο, όπως παραδέχεται ελληνική πηγή, «οι Αμερικανοί έχουν πάψει να μας
κλωτσούν δημοσίως». Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν ετέθη δημοσίως από
αμερικανικής πλευράς θέμα ασφαλείας του πρώην Προέδρου Μπους κατά την πρόσφατη
έλευσή του στην Αθήνα, ενώ όταν προ δέκα μηνών είχε έρθει ο καθηγητής Τζο Νάι,
πρύτανης του Kennedy School of Government του Χάρβαρντ, υπήρχε κλίμα
ανησυχίας.

Το ερώτημα είναι γιατί. Οι πιθανοί λόγοι είναι περισσότεροι. Εν όψει της
ψήφισης του νέου νόμου για την τρομοκρατία ­ που θεωρείται το «επόμενο βήμα» ­
οι δημόσιες καταγγελίες κατά της Ελλάδας θα δημιουργούσαν δυσκολίες στην
κυβέρνηση. Το θέμα όμως μπορεί να ενταχθεί στο ευρύτερο «πακέτο» των
ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Το πρόσφατο «πάγωμα» της αγοράς των Eurofighters
δεν είναι κάτι που δυσαρεστεί την αμερικανική πρεσβεία ­ άλλωστε ο κ. Μπερνς
είχε δημοσίως συστήσει στην ελληνική κυβέρνηση να ξανασκεφθεί την αγορά αυτή.
Αν το θέμα θα αξιολογηθεί από την αρχή, τότε ανοικτό είναι το ενδεχόμενο
προτίμησης του αμερικανικού αεροσκάφους JSF. Αν και κανείς δεν συνδέει άμεσα
τα δύο θέματα, Ευρωπαίοι διπλωμάτες στην Αθήνα επισημαίνουν ειρωνικά ότι «δεν
υπάρχει λόγος να χαλάσει εκ των προτέρων το κλίμα». Ούτως ή άλλως, το νέο
επιτελείο εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ διακατέχεται από ρεαλιστικό πνεύμα. Δεν
είναι τυχαίο ότι ο Ρίτσαρντ Χάας, εκ των επιτελών του κ. Πάουελ στο Στέιτ
Ντιπάρτμεντ, έχει εκφρασθεί στο παρελθόν για «διαχείριση», αντί για λύση, του
Κυπριακού. Στη συνάντησή του με τον κ. Πάουελ στις Βρυξέλλες, ο κ. Παπανδρέου
είχε χαρακτηρίσει αυτόματη τη διαδικασία ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε.,
ανεξαρτήτως επιλύσεως του πολιτικού προβλήματος ­ άρα και των αντιρρήσεων της
Άγκυρας. Όπως παραδέχονται καλά ενημερωμένες ελληνικές πηγές, είναι μια εκδοχή
που δεν ενθουσιάζει την Ουάσιγκτον, αλλά δεν την βρίσκει και εκ προοιμίου
αντίθετη.