Θα υποχωρήσει ο πληθωρισμός το 2001

Ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας δεν θα υποστεί ανάλογη επιβράδυνση
με αυτή των ΗΠΑ και της Ευρώπης», εκτιμά ο κ. Μυλωνάς, μιλώντας σήμερα στην
«ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ». Όπως επισημαίνει, σε αυτό θα συντελέσει και η προβλεπόμενη
επιτάχυνση της χρήσης των πόρων από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης.
«Επιπλέον», προσθέτει, «τα τελευταία στοιχεία υποδηλώνουν μείωση της
πλεονάζουσας μέχρι στιγμής εσωτερικής ζήτησης και κατά συνέπεια προβλέπεται
ότι ο δομικός πληθωρισμός θα σημειώσει πτωτική πορεία, πιθανόν από τις αρχές
του δευτέρου εξαμήνου». Από τα παραπάνω προκύπτει ότι σε ορισμένες βασικές της
κατευθύνσεις, η ευάλωτη διεθνής οικονομική συγκυρία δεν θα αναστρέψει
σημαντικά τις ευοίωνες προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.

Οι προσδοκίες των αγορών

Οι εξελίξεις όμως «τρέχουν» και τις ημέρες που πέρασαν εστιάσθηκαν κυρίως στην
απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αφήσει αμετάβλητα τα επιτόκιά
της. «Μέχρι σήμερα η ΕΚΤ είναι η μόνη σημαντική κεντρική τράπεζα που δεν έχει
μειώσει τα επιτόκια παρέμβασης μέσα στο 2001», λέει ο κ. Μυλωνάς και
συνεχίζει: «Οι αγορές προσδοκούν μείωση της τάξεως των 50 με 75 μονάδων βάσης
­ το μισό τούς επόμενους μήνες και το υπόλοιπο το τρίτο τρίμηνο. Αξίζει να
σημειωθεί ότι μια τέτοια μείωση θα έφερνε το επιτόκιο παρέμβασης, κατά το
τρίτο τρίμηνο του έτους, πολύ κοντά στο προσδοκώμενο αντίστοιχο επιτόκιο της
FED (4%)». Ένα ερώτημα που απασχολεί το ευρύ κοινό, που παρακολουθεί τις
εξελίξεις, αφορά στους λόγους που οδηγούν την Ευρωπαϊκή και την Αμερικανική
Κεντρική Τράπεζα να κινούνται με διαφορετικούς ρυθμούς και σε ορισμένες
περιπτώσεις προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της
Διεύθυνσης Σχεδιασμού και Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής «η στρατηγική της
ΕΚΤ είναι πολύ πιο συντηρητική σε σύγκριση με αυτή της FED, για τους εξής
λόγους:

* Ο πληθωρισμός στην Ευρώπη παραμένει υψηλότερος από το πλαφόν της ΕΚΤ.
Το ανώτατο αυτό όριο είναι 2% και ο πληθωρισμός τον Φεβρουάριο ήταν 2,6%, ενώ
ο δομικός πληθωρισμός έφτασε το 1,7%.

* Η προβλεπόμενη οικονομική ανάπτυξη του 2001 είναι περίπου συμβατή με
τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης (2,5%).

* Η δημοσιονομική πολιτική στην Ευρώπη περιλαμβάνει μειώσεις φόρων, που
θα ωθήσουν σημαντικά την ανάπτυξη.

* Η συνεχιζόμενη «αναιμική συμπεριφορά» του ευρώ πιθανότατα να
δημιουργεί επιπλέον δισταγμούς για μείωση επιτοκίων και

* Η ΕΚΤ, ως μία σχετικά νέα Κεντρική Τράπεζα, θέλει να ενισχύσει την
«αντιπληθωριστική της αξιοπιστία».

Δεν είναι λίγοι πάντως εκείνοι που εκτιμούν ότι η στρατηγική της Αμερικανικής
Κεντρικής Τράπεζας (FED) συνεπάγεται και κάποιο ρίσκο. Ο κ. Μυλωνάς συμφωνεί,
λέγοντας ότι «μια τόσο επιθετική στρατηγική σαφώς περιλαμβάνει και ρίσκα.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι η επιβράδυνση μπορεί να είναι μικρότερη από την
προβλεπόμενη. Κι αυτό γιατί ο όγκος του συνόλου των πωλήσεων συνεχίζει να
αυξάνεται με υγιείς ρυθμούς της τάξεως του 4%, η ανεργία παραμένει σταθερή
κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα (4,3%), ο πληθωρισμός παραμένει σε υψηλά
επίπεδα και έχει τάσεις ανοδικές ­ το Φεβρουάριο ήταν στα επίπεδα του 3,5% και
ο δομικός πληθωρισμός στο επίπεδο του 2,7%. Επισημαίνει όμως ότι αν η
επιβράδυνση είναι λιγότερο δυσμενής μπορεί αυτή η στρατηγική να οδηγήσει σε
πληθωριστικές πιέσεις».

Ανάλογο δίλημμα όμως αντιμετωπίζει και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).
Σύμφωνα με τον κ. Μυλωνά όμως, είναι μικρότερης έκτασης. Όπως εξηγεί, «οι
ενδείξεις της οικονομικής συγκυρίας υποδηλώνουν επιβράδυνση και στην Ευρώπη. Η
κατανάλωση και οι πάγιες επενδύσεις αυξάνονται με χαμηλότερους, αλλά
ικανοποιητικούς, ρυθμούς. Όσο για το μέλλον, φαίνεται ότι οι προσδοκίες των
επιχειρηματιών, και σε μικρότερο βαθμό των καταναλωτών, είναι δυσμενείς. Με
βάση αυτά τα δεδομένα, ο ρυθμός ανάπτυξης στην ευρωζώνη προβλέπεται να μειωθεί
από 3,5% κατά το 2000 σε 2,5% το 2001. Σημειώνεται ότι η σημαντική πτώση των
ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων θα έχει μικρότερη επίπτωση στην κατανάλωση, σε σχέση
με τις ΗΠΑ, λόγω της σχετικά περιορισμένης κατανομής μετοχών».

Την ίδια ώρα όμως, που στις ΗΠΑ όχι απλά γίνονται μειώσεις των επιτοκίων αλλά
είναι και σημαντικές, το ευρώ εξακολουθεί να παραμένει υποτιμημένο έναντι του
δολαρίου. Ο κ. Μυλωνάς ξεκαθαρίζει κατ’ αρχήν ότι «η πρόσφατη πορεία του ευρώ
δύσκολα ερμηνεύεται». Και συνεχίζει: «Μέχρι προσφάτως η πτώση του ευρώ είχε
συνδεθεί με τη διαφορά στους ρυθμούς ανάπτυξης μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ. Κι
αυτό, γιατί ο ρυθμός ανάπτυξης μάς προϊδεάζει για τη μελλοντική εξέλιξη των
επενδύσεων, πάγιες όσο και χαρτοφυλακίου. Οι σημερινές προσδοκίες όμως
δείχνουν την ευρωπαϊκή οικονομία να επιτυγχάνει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης
κατά το 2001. Επίσης τα επιτόκια, τόσο τα βραχυπρόθεσμα όσο και τα
μακροπρόθεσμα, έχουν συγκλίνει. Πιθανότατα, η ανατίμηση του ευρώ έχει
καθυστερήσει. Μία άλλη εξήγηση είναι οι ενδείξεις ότι η δυνητική ανάπτυξη της
ευρωζώνης είναι κατά πολύ κατώτερη από των ΗΠΑ (2,5% έναντι 3,75%)».

Το δίλημμα της ΕΚΤ

Επιχειρώντας τέλος μια γενικότερη κρίση, σχετικά με την μελλοντική διαμόρφωση
της διεθνούς οικονομικής συγκυρίας, αλλά και τον τρόπο αντίδρασης των
νομισματικών αρχών σε αυτές, ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Σχεδιασμού και
Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής θα πει: «Η Κεντρική Τράπεζα της Αμερικής
(FED) όσο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αντιμετωπίζουν παρόμοιο
δίλημμα: την έκταση της επιβράδυνσης του ρυθμού ανάπτυξης στις αντίστοιχες
οικονομίες και, συνεπώς, κατά πόσο πρέπει να μειώσουν τα επιτόκιά τους.
Απόφαση δύσκολη, γιατί αλλαγές επιτοκίων από Κεντρική Τράπεζα επηρεάζουν, με
χρονική υστέρηση 12 έως 18 μηνών, το ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας και τον
πληθωρισμό. Η FED έχει μειώσει τα επιτόκια παρέμβασης κατά 150 μονάδες βάσης
(μ.β.) από την αρχή του έτους. Οι αγορές προσδοκούν περαιτέρω μειώσεις της
τάξεως των 50-75 μ.β., 50 στους επόμενους τρεις μήνες και μάλλον στη
συνεδρίασή της στις 15 Μαΐου, και 25 στο τρίτο τρίμηνο του έτους». Και
συνεχίζει: «Η μείωση των επιτοκίων από το σημερινό επίπεδο του 5% σε 4,25%
είναι συνεπής με την πρόσφατη πορεία των δεικτών της οικονομικής συγκυρίας.
Παρατηρείται επιβράδυνση της βιομηχανικής παραγωγής και των λιανικών πωλήσεων,
καθώς και ραγδαία χειροτέρευση των επιχειρηματικών προσδοκιών και της
εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Επίσης, η ανάπτυξη επιβαρύνεται και από τη
συνεχιζόμενη πτωτική πορεία του χρηματιστηρίου».

Το τελικό συμπέρασμα του κ. Μυλωνά είναι ότι «με βάση αυτή τη συγκυρία,
προβλέπεται μείωση του ρυθμού ανάπτυξης στις ΗΠΑ στο 1,5% κατά το 2001, σε
σχέση με το 5% το 2000. Εκτιμάται ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα είναι κοντά στο
μηδέν κατά το πρώτο εξάμηνο, αλλά θα υπάρξει κάποια ανάκαμψη κατά το δεύτερο».

Ποιος είναι ο Παύλος Μυλωνάς

Ο κ. Παύλος Μυλωνάς είναι, από τον Σεπτέμβριο του 2000, διευθυντής
Σχεδιασμού και Οικονομικής Ανάλυσης στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. Από το
1995 έως το 2000 εργάστηκε στον ΟΟΣΑ, στο Παρίσι, ως υπεύθυνος οικονομικός
αναλυτής σε θέματα νομισματικής πολιτικής των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ και ως
υπεύθυνος αναλυτής των οικονομιών Ελλάδας και Ισπανίας. Επίσης, κατά τη διετία
1999-2000, διετέλεσε εκπρόσωπος του ως άνω οργανισμού στη γραμματεία του G-10.
Κατά τα έτη 1985-1995 είχε εργαστεί στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (IMF) στην
Ουάσιγκτον και το 1985-1987 ήταν επισκέπτης καθηγητής Οικονομικών στο
Πανεπιστήμιο της Βοστώνης (Boston Uriversity).

Έχει ντοκτορά στα Οικονομικά από το Πανεπιστήμιο του Πρίνστον (Princeton
University) και Β.Sc. στα Εφηρμοσμένα Μαθηματικά και Οικονομικά από το
Πανεπιστήμιο Μπράουν (Brown University).