Νέα μητέρα, μόνη, τολμά

Η 42χρονη Νώτα Κυμοθόη ξεκίνησε από το μηδέν. Με δύο ανήλικα παιδιά και μία
βαλίτσα παιχνίδια στο χέρι, χωρίς σχέδια και χρήματα, άφησε πίσω της έναν
άτυχο γάμο πριν από 11 χρόνια κι ακόμα προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της. «Δεν
με βοήθησε κανένας. Ούτε ο πατέρας των παιδιών μου, ούτε το περιβάλλον, ούτε η
ελληνική κοινωνία. Μερικές φορές η αλήθεια είναι τόσο σκληρή που δεν μπορείς
να την πεις…».

Πολίτες β’ κατηγορίας: «Δεν είμαστε κάτι το διαφορετικό. Έχουμε αξιοπρέπεια και δεν πειράξαμε κανέναν», λέει η κ. Νώτα Κυμοθόη

Την ίδια ώρα η φτώχεια, η ανεργία και ο κοινωνικός αποκλεισμός χτυπούν τις
πόρτες των μονογονεϊκών νοικοκυριών. Μητέρες μόνες, μεταξύ 35 και 45 ετών,
αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης επειδή αρνήθηκαν να ζήσουν
συμβατικά σε ένα γάμο.

Γίνονται μάνα και πατέρας μαζί. Άλλες επειδή αποφάσισαν πως πίσω απ’ το «ροζ»
πρόσωπο της οικογένειας υπάρχει και το άλλο, το δικαίωμα στην ανεξαρτησία και
την έκφραση της προσωπικότητας, κι άλλες επειδή δεν θέλησαν να γίνουν το
πάπλωμα που θα σκεπάσει τα αρνητικά μιας συμβίωσης και τόλμησαν να ξεφύγουν
απ’ αυτή τη δέσμευση. «Στις περισσότερες μονογονεϊκές οικογένειες συναντάμε
γυναίκες κυρίως διαζευγμένες και σε μικρότερο ποσοστό ανύπανδρες», λέει στα
«ΝΕΑ» η κοινωνιολόγος-ερευνήτρια στο ΕΚΚΕ, κ. Λουίζα Μαράτου-Αλιμπράντη,
τονίζοντας ότι «αντιμετωπίζουν μεγάλο πρόβλημα φτώχειας, αλλά και προβλήματα
με τον οικογενειακό και κοινωνικό περίγυρο», αφού «η ελληνική κοινωνία δεν
έχει ξεπεράσει το σύνδρομο ότι το διαζύγιο είναι από τα μεγαλύτερα δεινά που
μπορεί να συμβούν σε μια γυναίκα».

Τη μεγαλύτερη δυσκολία τη συναντούν «στο στεγαστικό και στην εύρεση εργασίας.
Δεν τις προσλαμβάνουν γιατί κρατούν μόνες τους τα παιδιά και σε περίπτωση
ασθένειας θα λείπουν από τη δουλειά τους. Στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη
έχουν θεσπιστεί βοηθήματα για την εγγύηση διαβίωσης των παιδιών, και η
μονογονεϊκότητα ενισχύεται με επιδόματα. Στην Ελλάδα υπάρχουν επιδόματα μόνο
για τις πολύ ακραίες περιπτώσεις, αλλά ακόμη κι αυτά είναι πολύ μικρά και δεν
καλύπτουν βασικές ανάγκες». Επιπλέον, «δεν δίνεται έμφαση και στις υποχρεώσεις
του απόντα πατέρα ο οποίος πρέπει να προσφέρει, γιατί όπως πολλές φορές έχει
αποδειχθεί οι υποχρεώσεις δεν τηρούνται. Πολλοί εγκαταλείπουν τα παιδιά τους
και δεν υπάρχει καμιά κατοχύρωση που να τους υποχρεώνει να συμβάλουν στην
ανατροφή του παιδιού».

Στην κατηγορία αυτή ανήκει η 42χρονη Νώτα Κυμοθόη, μητέρα ενός 18χρονου
αγοριού κι ενός 14χρονου κοριτσιού. Ύστερα από οκτώ χρόνια γάμου και με δύο
παιδιά στην αγκαλιά αποφάσισε να φύγει από τον Καναδά όπου είχε μετακομίσει
μαζί με τον σύζυγό της για να «γλιτώσει», όπως λέει, «το μαρτύριο της
συμβίωσης με έναν άνθρωπο που δεν ενδιαφερόταν για τίποτα και φερόταν
βάναυσα».

Στην Ελλάδα ξεκίνησε χωρίς να έχει τίποτα. Η ζωή της ως μόνης μητέρας δεν ήταν
και δεν είναι ακόμα εύκολη, αφού «από το 1989 που γύρισα πίσω προσπαθώ να
ορθοποδήσω οικονομικά». Γύρισε πίσω χωρίς σχέδια, χωρίς χρήματα, χωρίς τη
στήριξη του συζύγου της, αφού κατάφερε να πάρει το διαζύγιο, όχι όμως και τη
διατροφή. «Εκείνος έστελνε χρήματα τα πρώτα δύο χρόνια, αλλά μετά σταμάτησε.
Δεν έχει καμία επαφή με τα παιδιά του, ούτε μία κάρτα δεν τους έχει στείλει.
Και δεν μπορώ να διεκδικήσω τίποτα γιατί δεν υπάρχει νομικό καθεστώς που να με
καλύπτει εφόσον εγώ βρίσκομαι στην Ελλάδα κι εκείνος στον Καναδά».

Βρήκε όμως μπροστά της κι ένα εχθρικό περιβάλλον που «αντιμετωπίζει τη
χωρισμένη γυναίκα σαν μια ειδική κατηγορία. Κολλάει μια ταμπέλα σε έναν
άνθρωπο και δεν σκέφτεται ότι αυτή η γυναίκα δεν γεννήθηκε μαζί με τα παιδιά,
κι ότι τα παιδιά δεν έπεσαν απ’ τον ουρανό, αλλά υπάρχει κι ένας πατέρας».
Έκανε πολλές προσπάθειες για να επιβιώσει κι αναγκάστηκε να αλλάξει πολλές
δουλειές. Πούλησε κάποια έργα της μέσα από εκθέσεις (είναι ζωγράφος), αλλά τα
χρήματα δεν έφταναν. Έπιασε δουλειά στο διαφημιστικό τμήμα ενός εντύπου,
αναγκάστηκε όμως να φύγει κι από εκεί.

Τότε έφυγε από την Αθήνα και εγκαταστάθηκε για δύο χρόνια στην Κύπρο, γιατί
βρήκε μια δουλειά εκεί. «Άφησα τα παιδιά μου στην Αθήνα, μαζί με τη μητέρα
μου, γιατί δεν υπήρχε τρόπος να δουλεύω και να τα κρατάω. Δεν μπορούσα όμως να
μην πάω γιατί δεν υπήρχαν χρήματα». Γρήγορα όμως έχασε και αυτή τη δουλειά,
αφού «ο πρώην συζυγός μου έπαιρνε συνέχεια τηλέφωνο εκεί και με συκοφαντούσε.
Τελικά με απέλυσαν, χωρίς να μου δώσουν χρήματα για τα οποία είχα δουλέψει»,
λέει πικραμένη.

Αισθάνεται πληγωμένη κι απογοητευμένη: «Δεν είχα βοήθεια από πουθενά, παρά
μόνο από τους γονείς μου. Ποτέ δεν μιλούσα προς τα έξω για τα προσωπικά μου,
αλλά όλοι με αντιμετώπιζαν περίεργα όταν έλεγα ότι είμαι χωρισμένη. Οι μόνες
μητέρες δεν είναι πολίτες β΄κατηγορίας, ούτε γυναίκες της ευκαιρίας. Είναι
άνθρωποι με αξιοπρέπεια, που αποφάσισαν να μη ζουν συμβατικά σε ένα γάμο. Εγώ
έχω καθαρή θέση απέναντι στα παιδιά μου και στην κοινωνία. Βαρέθηκα να με
αποκαλούν “ταλαίπωρη”. Αν ήμουν χήρα όλοι θα με αντιμετώπιζαν διαφορετικά».

Η Νώτα αγωνίζεται ακόμα και σήμερα να βρει απασχόληση που θα καλύπτει τις
ανάγκες τις δικές της και των παιδιών της, δεν κρύβει όμως το παράπονό της;
«Κανένας δεν με βοήθησε. Προσπαθώ να πουλήσω κάποια έργα μου, ίσως να φτιάξω
και κάποια κεραμικά. Ούτε το κράτος με βοήθησε. Μόνο κάποια σεμινάρια που
έκανα και μια μικρή επιδότηση από τον ΟΑΕΔ για να σταθώ στα πόδια μου»,
διαμαρτύρεται, ενώ αναρωτιέται «γιατί η ελληνική νοοτροπία είναι κολλημένη
στον καθωσπρεπισμό και στις ταμπέλες». «Δεν ενόχλησα κανέναν. Γιατί δεν έχω
δικαίωμα ζωής στην ελληνική κοινωνία;».