Σόρος: κατηγορεί το σύστημα που τον έκανε πλούσιο

<

Κάποτε, το όνομα Τζορτζ Σόρος προκαλούσε τρόμο σε κυβερνητικά στελέχη και σε
διοικητές κεντρικών τραπεζών σε ολόκληρο τον πλανήτη. Ήταν ο κερδοσκόπος που
γκρέμισε την Τράπεζα της Αγγλίας το 1992 και που ακόμη κατηγορείται για την
κρίση στην Ασία το 1997.

Όμως, το τελευταίο διάστημα, ο Τζορτζ Σόρος θέλει να παρουσιάσει μια
διαφορετική εικόνα, αυτή του φιλανθρώπου και του φιλοσόφου. Ωστόσο, αυτά που
έχει να πει όσον αφορά το οικονομικό γίγνεσθαι σε ολόκληρο τον κόσμο προκαλούν
περισσότερη προσοχή παρά ποτέ.

Ο ουγγρικής καταγωγής μεγαλοεπενδυτής κέρδισε δισεκατομμύρια
προβλέποντας σωστά τις κινήσεις της αγοράς σε περιόδους έντονων διακυμάνσεων,
αντίστοιχες με αυτές που ταλανίζουν τις τελευταίες εβδομάδες τα μεγάλα
χρηματιστήρια σε όλο τον κόσμο. Καθώς, όμως, γέρνει αναπαυτικά στην καρέκλα
του, κατά τη διάρκεια σύσκεψης στα γραφεία του στο Λονδίνο, ο κ. Σόρος
φαίνεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για ερωτήματα μεγαλύτερου βεληνεκούς,
όπως είναι η παγκοσμιοποίηση, η φτώχεια που ταλαιπωρεί μεγάλο αριθμό ανθρώπων
και η σημασία της τεχνολογικής ανάπτυξης στην καθημερινή ζωή.

Για τον Γκρίνσπαν

Παρ’ όλ’ αυτά, κάθε συνάντηση στην οποία συμμετέχει ο κ. Σόρος τελικά θα
καταλήξει στην ίδια συζήτηση: στα δρώμενα στην παγκόσμια οικονομία και, στην
προκειμένη περίπτωση, στην κατάσταση στην οποία βρίσκεται αυτό το διάστημα το
χρηματιστήριο και η οικονομία στις ΗΠΑ. “Ο κ. Άλαν Γκρίνσπαν μένει πίσω στις
εξελίξεις”, δήλωνε ο ίδιος κυνικά, λίγες μόνο ημέρες πριν από την τελευταία
μείωση στα επιτόκια παρέμβασης κατά 0,5% από την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ
(Fed) και προσέθετε: “Αυτό συμβαίνει είτε επειδή οι σύμβουλοί του στην
Κεντρική Τράπεζα είναι πιο συντηρητικοί είτε επειδή έχει προσηλυτιστεί στη
θεωρία της νέας οικονομίας”.

Αρκετές μεγάλες επενδυτικές τράπεζες, όπως και ο ίδιος ο Τζορτζ Σόρος,
περίμεναν μεγαλύτερη μείωση στα επιτόκια, της τάξης του 0,75%: “Εκτιμώ
βαθύτατα τον Άλαν Γκρίνσπαν και νομίζω ότι μέσα στους επόμενους μήνες θα
βρεθεί μπροστά από τις εξελίξεις”, επισήμανε ο ίδιος.

Παρά το γεγονός ότι ο κ. Σόρος από τον περασμένο Δεκέμβριο δεν παραλείπει να
επισημαίνει ότι η οικονομία και το χρηματιστήριο στις ΗΠΑ θα έχουν “ανώμαλη
προσγείωση”, δεν έχει μπει στον πειρασμό να επαναδραστηριοποιήσει τα
κερδοσκοπικά ένστικτά του. “Πολλοί έχουν διαβάσει τα βιβλία μου, με αποτέλεσμα
οι πάντες πλέον να γνωρίζουν τα μυστικά μου”, λέει ο ίδιος. Αντίθετα, ο
εβραϊκής καταγωγής κ. Σόρος, που αντιμετώπισε τον ναζισμό και τον κομμουνισμό
ζώντας στην Ουγγαρία κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’30, έχει αφιερώσει
τις δυνάμεις του και την οικονομική του δύναμη στη διακήρυξη των
πλεονεκτημάτων που έχουν οι ανοικτές κοινωνίες στον κόσμο που διαμορφώνεται
γύρω μας μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.

Στο νέο του βιβλίο “Ανοικτή κοινωνία”, το οποίο περιγράφει ως “το έργο μιας
ζωής”, καταφέρεται με σθένος ενάντια σε όσους παρακολουθούν στενά τις αγορές
και ασκούν έλεγχο σ’ αυτές. Αντίθετα, είναι υπέρμαχος όσων υποστηρίζουν την
ανάγκη δημιουργίας μιας διακρατικής Αρχής που θα επιβλέπει τις διεθνείς
αγορές. “Η παρέμβαση στις αγορές είναι ιδιαίτερα συνηθισμένο φαινόμενο αυτό το
διάστημα και δημιουργεί πιέσεις στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο”, λέει ο ίδιος.

Μεγάλο λάθος

Ο κ. Σόρος πιστεύει ότι η Δύση θα κάνει μεγάλο λάθος αν συνεχίσει να αγνοεί τα
μικρότερα κράτη που βρίσκονται γύρω από τις οικονομικά ισχυρότερες χώρες.
“Στην πραγματικότητα, είναι το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ που κάνει
κουμάντο σε ολόκληρο τον κόσμο και δεν υπάρχει περίπτωση να αλλάξει αυτό”,
δηλώνει. “Έτσι, χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί αυτή η δύναμη ώστε να
προασπιστούν και τα συμφέροντα της περιφέρειας (των ασθενέστερων οικονομικά
κρατών) καθώς κάτι τέτοιο θα ήταν συμφέρον των ΗΠΑ”.

Στο βιβλίο του ο κ. Σόρος προτείνει την καθιέρωση μιας “ανοικτής κοινωνικής
συμμαχίας” που θα διοικείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ. Η “ανοικτή
κοινωνική συμμαχία” θα πρέπει, κατά τον κ. Σόρος, να εκπονήσει κανόνες σύμφωνα
με τους οποίους θα γίνεται η διακυβέρνηση από τα υπάρχοντα πολιτικά σχήματα.
Αυτή η ιδέα δείχνει το πόσο πολύ ο κ. Σόρος θέλει να θεωρείται φιλόσοφος και
όχι επενδυτής. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο γνωστός οικονομολόγος κ. Ρόμπερτ
Σκιντέλσκι, “τώρα πια που ο κ. Σόρος δεν αποτελεί μύθο, είναι καιρός να τον
πάρουμε στα σοβαρά”.

Ο Τζορτζ Σόρος κατηγορείται ότι προκάλεσε την κρίση στην Ασία το 1997, η οποία
δημιούργησε αλυσιδωτή αντίδραση που οδήγησε στη νομισματική κρίση στη Ρωσία,
στην παραλίγο κατάρρευση του κερδοσκοπικού κεφαλαίου Long Term Capital
Management και στη βραζιλιάνικη κρίση του 1999. Ο πρωθυπουργός της Μαλαισίας
Μαχαθίρ Μοχάμεντ, άλλωστε, τον είχε αποκαλέσει δημόσια “ηλίθιο”.

Κάνει τον φιλόσοφο

Ο Σόρος, από την πλευρά του, κατηγορεί το διεθνές οικονομικό σύστημα και
υποστηρίζει ότι αυτός είναι ένας από τους λόγους που χρειάζεται να υπάρξουν
ειδικά ρυθμιστικά μέτρα. Κατά τη διάρκεια του παγκόσμιου οικονομικού φόρουμ
στο Νταβός, τον περασμένο Ιανουάριο, δέχτηκε ισχυρή επίθεση από πολλούς, που
τον θεωρούν υποκριτή.

Όσοι κριτικάρουν τον κ. Σόρος δεν παραλείπουν να δηλώσουν ότι ο
δισεκατομμυριούχος έχει την πολυτέλεια να κάνει τον φιλόσοφο. Ο ίδιος το
αποδέχεται υποστηρίζοντας ότι θέλει να εξαλείψει αυτές ακριβώς τις αδυναμίες
που τον έκαναν πλούσιο. Ή, όπως το έθεσε ο Σκιντέλσκι αναφερόμενος στον κ.
Σόρος, “λέει ακούραστα στον κόσμο πόσο αναγκαίο είναι να εκλείψει η σκάλα που
ο ίδιος χρησιμοποίησε για να αποκτήσει πλούτο και δόξα”.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Γιώργος Κανελλόπουλος