Άστεγες από Δευτέρα οι φήμες στη Σοφοκλέους

Ο Πρόεδρος του ΧΑΑ κ. Π Αλεξάκης αποχαιρέτησε χθες τους χρηματιστές που επί σειρά ετών εργάστηκαν στην αίθουσα συναλλαγών της Σοφοκλέους

Η Σοφοκλέους με την απόφαση της διοίκησης του Χρηματιστηρίου να καταργήσει την
αίθουσα συναλλαγών συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων ανεπτυγμένων αγορών που
προχωρούν σε πλήρη ηλεκτρονικοποίηση των συναλλαγών τους. Μάλιστα, πρόσφατα
ελήφθη απόφαση για τη διενέργεια εντολών εξ αποστάσεων (εκτός χώρου ΧΑΑ), αλλά
και για την «ηλεκτρονική υπογραφή» που απαιτείται για την ανταλλαγή «πακέτων».
Μέχρι σήμερα, τα πακέτα, πριν αλλάξουν χέρια απαιτούσαν υπογραφή από τις
αρμόδιες υπηρεσίες του ΧΑΑ, ενώ για ένα ποσό και άνω ήταν απαραίτητη η
υπογραφή του προέδρου του Χρηματιστηρίου. Τώρα όλη αυτή η διαδικασία γίνεται
ηλεκτρονικά.

Η απόφαση αυτή είχε ανακοινωθεί από τις 24 Αυγούστου 2000, όταν ο κ.
Παναγιώτης Αλεξάκης ανέλαβε τα καθήκοντα του προέδρου του Χρηματιστηρίου Αξιών
Αθηνών και είχε εξαγγείλει τις βασικές ενέργειες τις οποίες πρόκειται να
υλοποιήσει. Μία απ’ αυτές ήταν η κατάργηση της αίθουσας συναλλαγών ή όπως είχε
πει τότε ο ίδιος η «κατάργηση του floor του ΧΑΑ και η διεξαγωγή των συναλλαγών
από τα γραφεία των μελών. Το μέτρο αυτό», είχε πει, «θα συμβάλει στην
αντιμετώπιση του λεγόμενου front running, δηλαδή της διάδοσης φημών που είναι
εύκολο να διαχυθούν αλλά και στην αντιμετώπιση των κινδύνων που ενέχει η
συγκέντρωση πολλών ατόμων σε μικρό χώρο».

Έτσι, η ασφάλεια των συναλλαγών, η οποία θα διασφαλίζεται από τη διενέργειά
τους μακριά από πεδία που μπορούν να δημιουργηθούν φήμες, υποστηρίζεται και
από το Ολοκληρωμένο Αυτόματο Σύστημα Ηλεκτρονικών Συναλλαγών (ΟΑΣΗΣ). Το
σύστημα αυτό είναι ένα από τα καλύτερα στην Ευρώπη ­ αν όχι διεθνώς. Αυτό
μάλιστα δεν το ισχυρίζονται τα στελέχη του Χρηματιστηρίου, αλλά ξένα στελέχη
ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων που επισκέπτονται κατά καιρούς τη Σοφοκλέους.
Μάλιστα, μία φορά από μία αντιπροσωπεία Γερμανών είχε γίνει σύγκριση και
παραδέχτηκαν ότι το ΟΑΣΗΣ είναι καλύτερο από το δικό τους το σύστημα.

Αν, όμως, όλα αυτά φαίνονται τεχνικά και το ενδιαφέρον τους να περιορίζεται
μόνο στο κύρος του ελληνικού συστήματος συναλλαγών, εντούτοις, οι δυνατότητες
αυτές και οι αποφάσεις των αρμόδιων αρχών έχουν συνέπειες και στην τσέπη των
επενδυτών.

Η κατάργηση της αίθουσας συναλλαγών συνεπάγεται μείωση κόστους από την πλευρά
των χρηματιστηριακών εταιρειών, καθώς συμβάλλει στην αύξηση της λειτουργικής
αποτελεσματικότητάς τους. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς με σχετικές
αποφάσεις για το Επικουρικό και το Συνεγγυητικό Κεφάλαιο, η συγχώνευση του
Χρηματιστηρίου Αξιών και του Χρηματιστηρίου Παραγώγων, όπως και η μετατροπή
της ΕΤΕΣΕΠ (Εταιρεία Εκκαθάρισης Συναλλαγών επί Παραγώγων) σε ενιαίο φορέα
εκκαθάρισης, αποτελούν κινήσεις οι οποίες θα έχουν άμεση επίπτωση στη μείωση
του κόστους για τις χρηματιστηριακές συναλλαγές, καθώς μειώνεται ο κίνδυνος
των κεφαλαίων τους, μειώνονται τα λειτουργικά τους έξοδα και οι δαπάνες. Η
μείωση μάλιστα του κινδύνου στα χρηματοοικονομικά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με
τη μείωση του κόστους.

Έτσι, η μείωση του κόστους των χρηματιστηριακών συναλλαγών, σε συνδυασμό με
τον ενδεχόμενο ανταγωνισμό που καλούνται να αντιμετωπίσουν από τα κοινοτικά
μέλη εξ αποστάσεως (remote members), μπορούν να οδηγήσουν σε όφελος την τσέπη
του επενδυτού με τη μορφή χαμηλότερων προμηθειών και υψηλότερων ποιοτικά
προσφερόμενων υπηρεσιών.

Πέραν, όμως, απ’ όλα αυτά τα θεωρητικά, τα οποία μπορεί να επιβεβαιωθούν ή να
διαψευστούν (ολικά ή μερικά) στη συνέχεια, υπάρχει κάτι το οποίο είναι αληθινό
και δεν μπορεί να αμφισβητηθεί: Η αίθουσα συναλλαγών στην οδό Σοφοκλέους 10
έχει καταργηθεί εδώ και πάρα πολύ καιρό. Ίσως περισσότερο από δύο χρόνια πριν.

Σύμφωνα με στοιχεία του Χρηματιστηρίου και της ΑΣΥΚ (Ανάπτυξη Συστημάτων και
Υποστήριξη Κεφαλαιαγοράς, θυγατρική εταιρεία του ΧΑΑ) από την αίθουσα
συναλλαγών πραγματοποιείται το 10%, περίπου, του ημερήσιου τζίρου. Πριν από
λίγους μήνες το ποσοστό αυτό έφτανε το πολύ σε 20%. Συνεπώς γίνεται κατανοητό
ότι και με τη λειτουργία της αίθουσας συναλλαγών, το 90% του τζίρου
πραγματοποιείται μόνο από τα γραφεία των χρηματιστηριακών εταιρειών.

Αλλά, ακόμη, κι αν δεν την καταργούσαν, το ποσοστό του τζίρου από την αίθουσα
συναλλαγών θα έπεφτε κι άλλο καθώς τα νέα προϊόντα της ΑΣΥΚ, το ODL και το
Smart Order που επιτρέπουν την εισαγωγή εντολών κατευθείαν στο ΟΑΣΗΣ χωρίς τη
μεσολάβηση δισκέτας, αλλά και τη διενέργεια συναλλαγών μέσω Internet, είναι
αρκετά για καταργήσουν την αίθουσα συναλλαγών.

Τώρα, η αίθουσα συναλλαγών θα καθαριστεί ώστε να αναδειχθεί η αρχιτεκτονική
του κτιρίου και θα διαμορφωθούν ειδικοί χώροι, στους οποίους θα μπορούν οι
χρηματιστηριακές εταιρείες να κάνουν πράξεις σε περίπτωση που παρουσιαστούν
τεχνικά προβλήματα στα γραφεία τους.

Επίσης, σε τρεις μήνες οι εντολές για αγορά ή πώληση μετοχών μέσω Internet και
ΕΛΔΕ θα καταχωρούνται κατευθείαν στο Ολοκληρωμένο Αυτόματο Σύστημα
Ηλεκτρονικών Συναλλαγών (ΟΑΣΗΣ) στο Χρηματιστήριο, χωρίς να μεσολαβούν οι
δισκέτες από τις χρηματιστηριακές εταιρείες. Μέχρι τότε οι εντολές των
επενδυτών στο ΟΑΣΗΣ θα καταχωρούνται όπως γινόταν μέχρι σήμερα: Ο επενδυτής
επικοινωνεί με τη χρηματιστηριακή εταιρεία (τηλεφωνικώς, με φυσική παρουσία,
μέσω Internet, μέσω ΕΛΔΕ). Η χρηματιστηριακή εταιρεία συγκεντρώνει τις
εντολές, τις οποίες στη συνέχεια τις μεταφέρει στο τερματικό του ΟΑΣΗΣ που
διαθέτει μέσω δισκέτας. Στη συνέχεια οι εντολές μεταβιβάζονται στο ΟΑΣΗΣ, όπου
παίρνουν σειρά για να εκτελεστούν και να γίνουν οι πράξεις.

Ο θάνατος της δισκέτας

Με το νέο πρόγραμμα που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία σε τρεις μήνες θα
καταργηθεί η δισκέτα για τη μεταφορά των εντολών στο ΟΑΣΗΣ. Οι εντολές των
επενδυτών θα καταχωρούνται κατευθείαν στο σύστημα συναλλαγών του
Χρηματιστηρίου. Το όνομα του νέου συστήματος είναι ODL (Order Data Link) και
είναι προϊόν της ΑΣΥΚ (Ανάπτυξη Συστημάτων Υποστήριξης Κεφαλαιαγοράς Α.Ε.),
που είναι θυγατρική του Χρηματιστηρίου. Το σύστημα αυτό συγκεντρώνει τις
εντολές που φτάνουν στη χρηματιστηριακή εταιρεία από ΕΛΔΕ, Internet, ΕΠΕΥ
κ.λπ. Στη συνέχεια τις μεταβιβάζει κατευθείαν στο Χρηματιστήριο, χωρίς την
παραμικρή παρέμβαση ανθρώπινου χεριού, ενώ ταυτόχρονα παρέχει τη δυνατότητα
για μεταβολή ή και για ακύρωση των εντολών που δόθηκαν προηγουμένως.

Η λειτουργία του ODL απαιτεί την αναβάθμιση των συστημάτων στις
χρηματιστηριακές εταιρείες και του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών. Ήδη, τα
συστήματα των χρηματιστηριακών εταιρειών έχουν προσαρμοστεί και περίπου 40
έχουν δηλώσει την επιθυμία τους στην ΑΣΥΚ για εγκατάσταση του ODL. Από την
πλευρά του το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών αναβαθμίζει τα συστήματά του, ενώ
πρόσφατα το διοικητικό συμβούλιο ενέκρινε την τιμολογιακή πολιτική με βάση την
οποία θα επιβαρύνονται και θα προμηθεύονται οι χρηματιστηριακές εταιρείες το
ODL.

Δικλίδες ασφαλείας

Μέχρι τώρα οι εντολές συγκεντρώνονται από το Internet, τις ΕΛΔΕ, το τηλέφωνο
κ.λπ. στη χρηματιστηριακή εταιρεία. Από εκεί με το τερματικό τής
χρηματιστηριακής εταιρείας ή με δισκέτα μεταφέρονται οι εντολές στο ΟΑΣΗΣ. Η
ευθύνη για την ορθότητα των εντολών είναι της χρηματιστηριακής εταιρείας.

Τώρα, με το νέο σύστημα και με το προϊόν Smart Order δεν θα μεσολαβεί
ανθρώπινη παρέμβαση και έλεγχος για τις συναλλαγές μέσω Internet. Η ευθύνη θα
ανήκει στον ίδιο τον πελάτη και στη χρηματιστηριακή εταιρεία. Σε αυτή την
περίπτωση η δικλίδα ασφαλείας είναι η ευθύνη της χρηματιστηριακής εταιρείας να
δίνει άδεια στον πελάτη να εκτελεί τέτοιου είδους εντολές. Για παράδειγμα, η
χρηματιστηριακή εταιρεία θα του καθορίζει και το μέγιστο ποσό που θα μπορεί να
κάνει συναλλαγές.

Η χρηματιστηριακή εταιρεία έχει τη δυνατότητα να ορίσει τους κανόνες με τους
οποίους θα προσδιορίζεται σε πραγματικό χρόνο η γραμμή πίστωσης (credit line)
του πελάτη. Αυτό γίνεται με την εφαρμογή (πρόγραμμα) που λέγεται Market Order
και είναι επίσης προϊόν της ΑΣΥΚ.

Η διαδικασία αυτή μοιάζει με τις δικλίδες ασφαλείας των τραπεζών για τις
πιστωτικές κάρτες που δίνουν στους πελάτες τους. Η ευθύνη για παράνομη χρήση
των πιστωτικών καρτών ανήκει στον πελάτη, αλλά η τράπεζα είναι αυτή που του
καθορίζει το πιστωτικό όριο και έχει τη δυνατότητα να του την αφαιρέσει εάν
διαπιστώσει ότι ο πελάτης δεν είναι φερέγγυος.

Μέχρι τώρα η πρόσβαση στους επενδυτές για να κάνουν συναλλαγές μέσω Internet
γίνεται με τη χρήση ενός κωδικού (password) και ενός ονόματος χρήστη (user
name). Η ΑΣΥΚ δημιούργησε μια νέα εφαρμογή, η οποία ονομάζεται Smart Order. Η
εφαρμογή αυτή παρέχει μεγαλύτερο βαθμό ασφάλειας, καθώς είναι απαραίτητη η
χρήση ειδικής «έξυπνης κάρτας». Η «έξυπνη κάρτα» θα είναι κάτι σαν πιστωτική,
η οποία θα έχει τα στοιχεία του επενδυτή και τα δικαιώματα που του έχει δώσει
η χρηματιστηριακή εταιρεία.