ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ Κανόνια και κάλπες

Κανόνια ή βούτυρο; Εξοπλισμοί ή κοινωνικές δαπάνες; Αυτό το δίλημμα
αντιμετωπίζει, όπως όλα δείχνουν, η κυβέρνηση Σημίτη. Δεν είναι πρωτότυπο και
υπήρξε ανέκαθεν σύνθετο.

Θωρηκτά ή κοινωνικό κράτος έπρεπε να διαλέξει η φιλελεύθερη βρετανική
κυβέρνηση Άσκουϊθ στις αρχές του 20ού αιώνα. Και στη σκιά τόσο της γερμανικής
απειλής, όσο και της εργατικής δυσαρέσκειας (λίγο πριν από τον Παγκόσμιο
Πόλεμο και την Οκτωβριανή Επανάσταση) επέλεξε και τα δύο. Πυροβόλα και
βούτυρο. Το λογαριασμό για τη χρηματοδότηση τον πλήρωσαν οι λόρδοι.

Στο κλασικό παράδειγμα εμφανίζονται τρεις παράμετροι: Ο εξωτερικός κίνδυνος, η
κοινωνική δυσαρέσκεια και ο τρόπος χρηματοδότησης. Στην προκειμένη περίπτωση,
η κυβέρνηση Σημίτη δεν έχει την πολυτέλεια μιας κοινωνικά αποδεκτής ταξικής
μεταφοράς των βαρών. Επιπλέον, λόγω ΟΝΕ τα περιθώρια της οικονομικής πολιτικής
είναι πολύ περιορισμένα. Αυτή η παράμετρος δείχνει ανελαστική.

Σε αντίθεση με τον Άσκουϊθ, η κυβέρνηση Σημίτη δεν αντιμετωπίζει άμεση απειλή
πολέμου ή ταξικής εξέγερσης. Το δίλημμα τίθεται πολύ πιο ήπια. Το ζήτημα όμως
είναι να ορίσει η ίδια τα κριτήρια, βάσει των οποίων θα πάρει αποφάσεις.

Αυτό προϋποθέτει μια ολοκληρωμένη αποτίμηση του κινδύνου και των εναλλακτικών
λύσεων ώστε να διατηρηθεί η αναγκαία αποτρεπτική ικανότητα, αν η απόφαση είναι
περιορισμός των αμυντικών δαπανών. Προϋποθέτει αξιολόγηση, κατά πόσον τα
κονδύλια που θα εξοικονομηθούν φτάνουν ώστε τα κατώτερα εισοδηματικά στρώματα
να έχουν ορατό κοινωνικό όφελος. Προϋποθέτει πειστικές λύσεις.

Γιατί η εμπειρία του Άσκουϊθ δείχνει επίσης, ότι τέτοιες επιλογές κρίνονται
στις κάλπες.

Αν η κυβέρνηση Σημίτη διαλέξει ανάμεσα «σε πυροβόλα και βούτυρο» θα πρέπει να
υπολογίζει ότι αυτό το θέμα θα επισκιάσει τα πάντα και θα κρίνει τις επόμενες εκλογές.