Έρχεται το ελαστικό ωράριο

Έρχεται από τη Δευτέρα το ελαστικό ωράριο εργασίας με την κατάργηση της
υπερεργασιακής απασχόλησης και τον δραστικό περιορισμό των υπερωριών. Το νέο
εργασιακό τοπίο στον ιδιωτικό τομέα συμπληρώνεται από τη μείωση των
εργοδοτικών εισφορών, την προσαύξηση της αμοιβής των μερικώς απασχολουμένων
και την αλλαγή στο θεσμό των ομαδικών απολύσεων. Οι σχετικές ρυθμίσεις
προβλέπονται από το νόμο 2874/2000 και σχετική ­ αναλυτική ­ εγκύκλιο (με
παραδείγματα) για την εφαρμογή τους από την 1.4.2001 που εξέδωσε χθες το
υπουργείο Εργασίας. Τα βασικά σημεία που αλλάζουν τον εργασιακό χάρτη στη χώρα
μας προβλέπουν τα εξής:

– Καταργείται από 1.4.2001 για τις επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται
συμβατικό ωράριο 40 ωρών την εβδομάδα, η κατά την κρίση του εργοδότη υποχρέωση
του μισθωτού για υπερεργασιακή απασχόληση 5 ωρών την εβδομάδα.

– Παρέχεται η ευχέρεια στον εργοδότη να απασχολήσει τους μισθωτούς ασκώντας το
διευθυντικό του δικαίωμα για 3 ώρες πέραν του συμβατικού ωραρίου (42η, 43η
ώρα) την εβδομάδα (ιδιόρρυθμη υπερωριακή απασχόληση για την οποία δεν
απαιτείται άδεια της αρμόδιας αρχής ούτε σχετική αναγγελία προς αυτή).

– Από την 1.4.2001 καταργείται η υποχρέωση του εργαζόμενου να εργαστεί
υπερωριακά πέραν των 43 ωρών την εβδομάδα. Μέχρι τώρα το όριο υπερεργασίας ή
ιδιόρρυθμης υπερωρίας ήταν 48 ώρες. Με το νέο νόμο η πέραν των 43 ωρών
απασχόληση των μισθωτών θεωρείται υπερωριακή απασχόληση των μισθωτών

ως προς όλες τις νόμιμες συνέπειες, διατυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης.
Απαιτείται δηλαδή πέραν των 43 ωρών ο εργοδότης να ζητήσει για υπερωριακή
απασχόληση την έγκριση του ΣΕΠΕ κ.λπ.

– Αυξάνεται η αμοιβή των εργαζομένων υπερωριακά. Έτσι οι μισθωτοί που
απασχολούνται υπερωριακά, σε οποιοδήποτε εργοδότη, ανεξάρτητα από το συμβατικό
ωράριο εργασίας τους δικαιούνται ­ τόσο για κάθε ώρα ιδιόρρυθμης υπερωριακής
απασχόλησης όσο και για κάθε ώρα νόμιμης υπερωριακής απασχόλησης μέχρι την
συμπλήρωση 120 ωρών ετησίως ­ αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο
προσαυξημένο κατά 50%. Για την πέραν των 120 ωρών υπερωριακή απασχόληση ή του
χρονικού ορίου υπερωριών που εγκρίνεται γενικότερα από το ΣΕΠΕ εφαρμόζονται σε
ό,τι αφορά την αμοιβή οι διατάξεις του νόμου 435/76. Δηλαδή οι μισθωτοί σε
κάθε περίπτωση μη νόμιμης υπερωριακής απασχόλησης δικαιούνται αποζημίωση ίση
με το 250% του καταβαλλόμενου ωρομισθίου και για κάθε ώρα μη νόμιμης υπερωρίας
150% προσαύξηση του ωρομισθίου. – Η κατάργηση των 5 ωρών υπερεργασιακής
απασχόλησης εβδομαδιαίως εφαρμόζεται ανεξάρτητα εάν οι εργαζόμενοι είναι σε
καθεστώς πενθήμερης ή εξαήμερης απασχόλησης.

– Εισάγονται κίνητρα για τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους για τη σύναψη
συμφωνιών διευθέτησης των ωρών εργασίας σε ετήσια βάση. Η διευθέτηση σε ετήσια
βάση επιτρέπει στις επιχειρήσεις την ταχύτερη προσαρμογή της παραγωγής στις
διακυμάνσεις της ζήτησης, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους και την αύξηση
της ανταγωνιστικότητας. Οι εργαζόμενοι από την πλευρά τους «αποζημιώνονται» με
τη μείωση του συμφωνημένου ωραρίου από τις 40 στις 38 ώρες την εβδομάδα κατά
μέσο όρο (92 ώρες το χρόνο εφαρμογή της ετήσιας διευθέτησης του χρόνου
εργασίας προϋποθέτει την κατάργηση των 3 ωρών ιδιόρρυθμης υπερωρίας την
εβδομάδα). Ειδικότερα σε επιχειρήσεις για τις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό
ωράριο εργασίας 40 ωρών εβδομαδιαίως επιτρέπεται να καθορίζεται με
επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις εργασίας ή με συμφωνίες του εργοδότη και
του επιχειρησιακού σωματείου, ότι 138 ώρες εργασίας από το συνολικό ετήσιο
χρόνο εργασίας κατανέμονται με αυξημένο αριθμό ωρών σε συγκεκριμένες
περιόδους. Ο χρόνος αυτός επιστρέφεται με άδεια ή ρεπό ή με αντίστοιχη μείωση
των ωρών εργασίας κατά το υπόλοιπο διάστημα. Με τον ίδιο τρόπο θα πρέπει να
επιστραφούν και οι 92 ώρες που προκύπτουν ετησίως από τη μείωση των 40 ωρών
συμβατικής εβδομαδιαίας απασχόλησης σε 38 ως «αποζημίωση» προς τον εργαζόμενο
ο οποίος θα συμφωνήσει στη διευθέτηση. Οι εκάστοτε κείμενες διατάξεις για το
χρόνο υποχρεωτικής ανάπαυσης των εργαζόμενων τηρούνται, καθώς και το εκάστοτε
ισχύον ανώτατο όριο του μέσου χρόνου εβδομαδιαίας απασχόλησης (ώρες
εβδομαδιαίως) συμπεριλαμβανομένων των υπερωριών. Στην περίπτωση αυτή ο
ανώτατος μέσος όρος ωρών εβδομαδιαίας εργασίας είναι οι 38 ώρες. Οι περίοδοι
ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών και οι περίοδοι υποχρεωτικών αργιών δεν
συνεκτιμώνται στον υπολογισμό του μέσου όρου. Στις επιχειρήσεις αυτές
απαγορεύεται η ιδιόρρυθμη υπερωρία. Διευκρινίζεται επίσης στην ίδια εγκύκλιο
ότι η αμοιβή των κατά μέσο όρο 38 ωρών εβδομαδιαίας εργασίας πρέπει να είναι
ίση με την αμοιβή που οφείλεται στους συγκεκριμένους εργαζόμενους για 8 ώρες
ημερήσιας και 40 ώρες εβδομαδιαίας εργασίας.