ΠΡΟΣΩΠΑ Από τη χούντα, στην πορνογραφία

Εκπρόσωπος της χούντας του Γιαρουζέλσκι τη δεκαετία του ’80, ο Γέρζυ
Ούρμπαν είναι σήμερα ένας δισεκατομμυριούχος εκδότης ημιπορνογραφικού εντύπου.

Γέρζυ Ούρμπαν. Με το ομοίωμα του Βαλέσα που έχει στο γραφείο του

Αλλά το παράδοξο δεν είναι μόνον αυτό: στην είσοδο του κτιρίου που στεγάζει το
«Nie» (Όχι), το εβδομαδιαίο πορνο-σατιρικό περιοδικό που εκδίδει ο 66χρονος
Ούρμπαν, υπάρχει ένα κέρινο ομοίωμα του Λεχ Βαλέσα. Δεδομένου ότι ο Βαλέσα
ήταν το «μαύρο πρόβατο» του Ούρμπαν στα οκτώ χρόνια που ήταν κυβερνητικός
εκπρόσωπος, και εξακολούθησε να είναι όταν ο συνδικαλιστής της Αλληλεγγύης
έγινε πρόεδρος της Πολωνίας, το ομοίωμά του είναι το τελευταίο που θα περίμενε
κανείς να δει στα γραφεία του εκδότη. Αλλά μετά την τελευταία εκλογική ήττα
του στις προεδρικές εκλογές, ο Βαλέσα δεν έχει πια ενδιαφέρον για τον Ούρμπαν
ως στόχος. «Πώς να θυμώσεις με ένα πολιτικό πτώμα;» λέει στην ιταλική
«Κορριέρε». «Ήθελα να δωρίσω το άγαλμα στο μουσείο, με τον όρο να γράψουν στην
ετικέτα ότι είναι δώρο του Ούρμπαν, αλλά δεν δέχθηκαν».

Ο Ούρμπαν, που επί οκτώ χρόνια προσπαθούσε να πείσει ότι ο στρατιωτικός νόμος
επιβλήθηκε και οι επιχειρήσεις καταστολής πραγματοποιούνταν για το καλό των
εργατών, δήλωσε πέρυσι φορολογητέο εισόδημα σχεδόν ένα δισ. δραχμές μόνον από
τις εκδόσεις του, ζει σε μια πολυτελή έπαυλη με πισίνα και υπηρετικό
προσωπικό, έχει μία Τζάγκουαρ με οδηγό, περνάει τις διακοπές του στα
ακριβότερα ξενοδοχεία του κόσμου. Μετά τη μεταπολίτευση, έγραψε βιβλία που
γνώρισαν επιτυχία ­ πολιτικές βιογραφίες και πορνό ­ και συγκέντρωσε το
κεφάλαιο για την ίδρυση του «Nie», το οποίο πουλάει σήμερα μισό εκατομμύριο
τεύχη. Προσφέρει στους αναγνώστες πολλή σάτιρα και σεξ, μαζί με
αντιεκκλησιαστικά σχόλια και πικάντικες αποκαλύψεις (για τις ερωτικές
επιδόσεις εφημέριων και επισκόπων, σκάνδαλα παιδεραστίας με ανάμιξη κληρικών,
αλλά και για τον σφετερισμό από την εκκλησία μεγάλου μέρους της κρατικής
περιουσίας). «Επί χρόνια ήμασταν οι μόνοι που κοντράραμε την Εκκλησία, τον
Βαλέσα και την Αλληλεγγύη», εξηγεί. «Τώρα μόνον η κριτική στον Πάπα
εξακολουθεί να είναι απαράδεκτη στην Πολωνία».

Ο Ούρμπαν αρνείται ότι το «Nie» είναι πορνογραφικό ­ «ελευθέριο, ναι»,
διευκρινίζει ­ και δηλώνει πως ντρέπεται που είχε κατηγορήσει άδικα τους
διανοούμενους της Αλληλεγγύης ως πράκτορες των Αμερικανών («Βασίστηκα σε
ντοκουμέντα που μου έδωσε η αντικατασκοπία και δεν ήξερα πως ήταν πλαστά»,
δικαιολογείται). Όσον αφορά τον Γιαρουζέλσκι, του αναγνωρίζει ότι ανέλαβε όλη
την ευθύνη για τις πράξεις του και δεν αναζήτησε αποδιοπομπαίους τράγους, αλλά
πιστεύει ότι η μεγάλη αδυναμία του ήταν η στρατιωτική του ιδιότητα: «Πίστευε
ότι τα προβλήματα μπορούσαν να λυθούν με διαταγές και αργούσε να αποφασίσει,
επειδή φοβόταν τους σκληροπυρηνικούς του κόμματος. Όταν αποφάσιζε, η ευκαιρία
είχε πια χαθεί».